نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی کلمه عبور]
صفحه اصلي > ادبی و هنری > صنایع دستی 


  چاپ        ارسال به دوست

نگاهي به دست بافته هاي زنان ترکمن

چكيده مقاله :

گنبدکاووس - اقوام مختلف ايران در طول تاريخ، هر يک در در رشته هايي از صنايع دستي داراي مهارت بوده اند و زنان ترکمن در بافت فرش هاي زيبا داراي سوابق درخشاني هستند.

 

متن مقاله :

به گزارش خبرنگار ايرنا، مردان در جامعه ترکمن از دير باز امور بيرون از خانه را برعهده داشته و زنان نيز علاوه بر انجام امور معمول خانه براي کمک به اقتصاد خانواده و نماياندن هنرهايشان به توليد انواع صنايع دستي اشتغال داشته اند.

بافت فرش وديگر دست بافته ها علاوه بر اينکه محملي براي عرضه استعدادهاي بافندگان است در تا مين برخي از مايجتاج خانواده ها نيز نقش دارد.

در مواردي نيز بافت فرش در راستاي برخي رسوم مانند بافت فرش جهيزيه توسط دختران انجام مي شود اما هر آنچه است اين صنعت کماکان در ميان زنان و دختران ترکمن در شهر ها و روستاها رايج است.

دست بافت هاي ترکمن ها از مزاياي متعددي برخوردار است که يکي از آنها استفاده از پشم گوسفندان است و از آنجا که گله داري در ميان ترکمنها مرسوم است، توليد پشم نيز انجام مي شود که در قالي بافي و نمد مالي از آن استفاده بهينه مي شود.

قدمت اين آثار طولاني است و جهانگردان غربي که در ساليان دور از ايران ديدن کرده اند به آن معترفند.

مارکوپولو جهانگرد ونيزي در خاطرات خود به اين امر اشاره کرده و مي نويسد: زيباترين فرشهاي دنيا، پارچه هايي از ابريشم قرمز و رنگهاي بسيار زيبا و دلپسند را ترکمانان مي بافند.

وامبري، يکي ديگر از مستشرقان اروپايي نيز در اين مورد نوشته است :" يکي از صنايع مهم آسياي ميانه که محصول آن از راه ايران و قسطنطنيه به اروپا مي رسد قالي است که مرهون ذوق و مهارت زنان ترکمن است. گذشته از درخشندگي رنگ و استحکام بافت، شگفت آن است که کارگران چادرنشين تا اين اندازه در طراحي و قرينه سازي صاحب ذوق هستند و در بسياري از موارد نسبت به کارگران اروپائي برتري دارند، قاليبافي سبب ايجاد کار براي گروه زيادي از دختران و زنان جوان شده است ".

قالي بافي از مهم ترين صنايع دستي بانوان ترکمن است که بيشترين ظرافت و هنرنمايي آنان در اين دست بافته نمايان است.

علاوه بر آن، توليد نمد يا نمد مالي، سجاده بافي، قاليچه هاي پادري، قاليچه بافي، انبان بافي يا توبره بافي و نيز جوال بافي و برخي ديگر دست بافته ها محصول هنر نمايي اين قشر از جامعه ترکمن است.

شايد نمد مالي زنان ترکمن قديمي ترين هنر دستي آنان باشد و شيوع آن در ميان قبايل ترکمن نشان از اهميت و قدمت آن دارد.

مهم ترين ابزار آرايش آلاچيق و منازل ترکمنها قالي ها و نمدهاي رنگارنگ است، بگونه اي که براي هر تازه واردي به محض ورود به داخل آنها اين امر نمايان ميشود.

يکي ديگر از دست بافته هاي ترکمن ها سجاده نماز يا بقول ترکمنها " نمازليق" است.

معمولا ترکمن ها براي بجا آوردن نماز از قاليچه هايي که ابعاد آن همانند سجاده هاي فعلي است، استفاده مي کنند.

"قاپي گليم " نيز قالي نسبتا کوچکي است که بر درگاه آلاچيق آويزان مي شده است.

زنان ترکمن توبره يا " توربا" و جوال يا " چوال" را به ديوار خانه ها و آلاچيق ها آويخته، و در آنها وسايل کوچک خانگي، جامه، پوشاک و اشياي ديگر را نگهداري مي کنند ضمن اينکه وسيله اي براي زينت نيز محسوب مي شوند.

يکي ديگر از دست بافته هاي ترکمن ها نوعي قالي به درازي تا 15 متر و با عرض 30 تا 40سانتي متر است که به آق يوپ و يا گلان مشهور است.

آنان از اين دست بافته براي تزيين داخل آلاچيق و براي پوشانيدن نمد بيروني آن استفاده مي کنند.

با آنکه نقش و نگار فرشها در ميان طوايف مختلف از اشتراکات فراواني برخوردار است با اين همه نشانه هاي مستقلي از طوايف مختلف در بافت فرشهاي آنان مشاهده مي شود.

به گفته کارشناسان امر ، معروف ترين قالي ترکمن که طرفداران فراواني در داخل و خارج دارند ، دست بافته هاي رنگارنگ طايفه تکه و قالي هاي" سالوري " است.

از طرحهاي معروف فرش ترکمنها مي توان از: " ماري گل "، "تکه گل " ،«درنق گل» و «قفسه گل» و «آينه گل» نام برد که هر يک در ميان يکي از طوايف استفاده مي شود.

رييس سازمان بازرگاني گلستان در اين زمينه مي گويد : تاکنون هفت هزار و 646 بافنده فرش دستبافت در اين استان شناسايي شده و براي آنان کارت شناسايي صادر شده است.

"نادعلي کهنسال" افزود: دو هزار و 166 بافنده خانگي براي بيمه شدن به تامين اجتماعي استان معرفي شدند.

به گفته وي طي پارسال، 279 مورد تجهيز کارگاهي، 21 مورد مجوز کارگاه هاي توليدي و 32 مورد پروانه توليد غيرمتمرکز براي بافندگان فرش در استان صادر شده است.

کهنسال گفت: برگزاري 68 دوره آموزش قالببافي براي سه هزار بافنده شهري و روستايي از ديگر اقدامات اين سازمان طي سال گذشته است.

وي،اعزام توليدکنندگان به نمايشگاه فرش آلمان را از ديگر اقدامات اين سازمان دانست.


١٥:٠٢ - 1391/01/12    /    شماره : ٢٨٤٠    /    تعداد نمایش : ٧٦٥



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :2547
کل بازديدها :9900408
بازديدکنندگان آنلاين :13
بازديدازاین صفحه :37217