نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی کلمه عبور]
صفحه اصلي > دانش و فناوری > علوم انسانی 


  چاپ        ارسال به دوست

اختلالات گويايي

اختلالات گفتاری، آسیب در تولید و استفاده از زبان است که شامل ناتوانی در تولید صدا، ایجاد اصوات گفتاری و تولید گفتار به شکلی عادی می‌گردد.[1] این آسیب‌ها در انتقال و استفاده از سیستم نماد دهانی مشاهده می­گردد. کودک معمولا در حدود 12 ماهگی، اولین کلمات را بر زبان می­آورد و حدود 18 ماهگی تا 2 سالگی، اولین جملات ساده و ابتدایی را می­سازد. به‌تدریج قادر به سخن گفتن و بیان نظرات خود و درک مطالب و مفاهیمی که در صحبت و منظور دیگران نهفته است، می­گردد. چنانچه کودک در سنین فوق به‌طور طبیعی و عادی نتواند در بیان مقصود خود از کلمات و جملات متناسب استفاده نماید و همچنین مشکلاتی در فهم مطالب داشته باشد یا دیر زبان باز کند، از نظر گویایی دچار اختلالاتی می­گردد.
اختلالات گویایی ممکن است به چند دلیل به وجود آید که عبارتند از: عقب‌ماندگی ذهنی و تأخیر در مهارت‌های زبانی، اختلالات عاطفی در نارسایی‌های تکلمی، اختلالات تکلمی و ضایعات مغزی و عصبی(آفازی[2])، اختلالات دستگاه صوتی و نارسایی تکلمی، اختلال شنوایی و نارسایی تکلمی.[3] در میان اختلالات تکلم که در کودکان ملاحظه می­شود، تأخیر در صحبت کردن و لکنت زبان اهمیت زیادی دارند. کودکانی که لازم است مورد توجه واقع شوند، کودکانی هستند که به‌طور کلی از آموختن تکلم امتناع می­ورزند یا از لحاظ روانی دچار لالی عاطفی[4] شده­اند و ممکن است چند ماه یا چند سال به طول بیانجامد. زیربنای این‌گونه مسائل، آشفتگی­های هیجانی نیرومند هستند که قبلا به عنوان نشانه­های مرضی پسیکوتیک مورد توجه قرار می­گرفتند ولی اکنون نشانه­های مرضی نوروتیک محسوب می­شوند. آشفتگی­های هیجانی ممکن است در کودکی که تازه شروع به آموختن تکلم نموده است به‌ هنگام صحبت کردن موجب گیر کردن زبان شود. اگر کودک در این مرحله مجبور باشد روشن و سلیس صحبت کند، ممکن است دچار لکنت گردد.[5] اختلالات گویایی به دو دسته تقسیم می‌شوند:
 
یک. اشتباهات سخن­گویی
کودک اگر کلمه یا لفظی را غلط تلفظ کرد و خانواده اشتباه او را نگرفت، تکرار آن، علت مشخصی خواهد شد تا او بعدا دچار تکلم غلط و ادای اشتباهی آن کلمه یا لفظ شود و یا حتی وقتی که نمی­تواند کلمه یا حرفی را درست تلفظ کند، کلا آن را حذف نماید.
 
دو. معایب سخن‌گویی
معایب سخن‌گویی، از اشتباهات سخن‌گویی خطرناک­تر است و عواقب ناگواری را به دنبال دارد و چه‌بسا در آینده، به سازگاری اجتماعی کودک شدیدا لطمه زده و دشواری­هایی را هم به وجود آورد. مهمترین معایب سخن­گویی به شرح زیر است:

الف. زبان‌شکستگی: گاهی وجود دندان‌های ناقص کودکی، نامنظم بودن آرواره، غیرطبیعی بودن لب‌ها و یا بچه‌گانه حرف زدن کودک، باعث می­شود در سخن‌گویی طفل شکستگی پیدا شود. این قبیل عیوب، در درجه اول عیب گویایی عضوی است، اما متعاقبا چنانچه این عیب رفع نشود، به شکل روانی تبدیل خواهد شد که عواقبی را برای کودک به دنبال خواهد داشت. این‌گونه موارد را می­توان با آگاهی دادن به اطرافیان و اعضای خانواده و جلوگیری از تمسخر آنان، با حوصله و مهربانی، کودک را به ادای تلفظ صحیح کلمه یا حرف مورد نظر تشویق کرد و از راه تکرار مکرر آن توسط کودکان به زودی این عیب را برطرف ساخت.
 
ب. له کردن کلمات یا سخن نامفهوم: نقص‌های حسی و حرکتی در دستگاه‌های صوتی گویایی اعم از لب، زبان و آرواره یا نارسائی در رشد زبان و یا زمینه­های عاطفی کودک از قبیل ترس، اضطراب، کمرویی و احساس خجالت در برخورد با افرادی که برای اولین بار با آنان روبرو می­شوند و هر یک از آن افراد باعث می‌شوند کودک تند و جویده‌جویده سخن بگوید و تلفظ برخی از جملات یا ادای پاره­ای از کلمات به وضوح گفته نشود. برای رفع این نقص می‌توان با ایجاد ارتباط عاطفی آگاهانه و عمیق با کودک و وادار ساختن و تشویق او به گفت‌وشنود و نشست و برخاست با همسالان، از راه تقویت روحیه، اعتماد به نفس و رفع ریشه­های کمرویی و ترس، او را کودکی متکی به خود بار آورد.
 
ج. دستپاچگی: در تکلم به صورت دستپاچگی، کلمات تند و سریع و نامفهوم گفته می­شود. چنانچه کودک را به تکلم شمرده و ادای تلفظ صحیح جملات عادت دهیم، این عیب به زودی برطرف خواهد شد.[6]
 
د. لکنت زبان: اختلالی است که به‌طور موقت یا دائمی و به‌طور غیرارادی با تکرار و تردید در ادا و تلفظ کلمات و سیلاب‌ها به وجود می­آید، بدون اینکه اختلال عضوی یا فلجی در کار باشد. در لکنت زبان، جریان فکر طبیعی است و در نوشتن اصلا اختلالی نیست؛ فقط به علت انقباض غیرعادی عضلانی در دستگاه‌های محیطی تکلم، کلمه درست بیان نمی­شود. لکنت زبان، گاهی برای اولین‌بار در سنین نوجوانی و بلوغ رخ می­دهد ولی ممکن است از دوران کودکی ادامه یابد. لکنت زبان، به دو صورت مختلف دیده می­شود:
 
لکنت زبان انقباضی[7]: این نوع لکنت، به علت انقباض عضلات دهان، حلق، حنجره و تارهای صوتی ایجاد می­شود. در این صورت بیمار بر روی یک کلمه فشار می‌آورد و اغلب نیز به علت فشار، کلمه یکباره بیان می­شود. این حالت کاملا جنبه روانی دارد.
 
لکنت زبان تشنجی[8]: در این نوع لکنت، یک سیلاب مرتبا تکرار می­شود. علت این نوع لکنت زبان را اختلال فیزیولوژیک عصبی – عضلانی می­دانند که در محل اتصال عصب به عضله به وجود می­آید و چون جنبه خانوادگی دارد، اغلب تصور می­کنند علت موروثی داشته باشد. بعضی اوقات در مبتلایان، هر دو حالت یعنی لکنت زبان انقباضی و لکنت زبان تشنجی باهم دیده می­شود.[9]


[1] . هالاهان، دانیل.پی؛ کودکان استثنایی، ترجمه فرهاد ماهر، تهران، رشد، 1371، چاپ اول، ص 14.
[2] .Aphasia
[3] . افروز، غلامعلی؛ مقدمه‌ای بر روان‌شناسی و آموزش و پرورش کودکان استثنایی، تهران، دانشگاه تهران، 1386، چاپ بیست و پنجم، ص 89.
[4]. Mutism
[5] . آزاد، حسین؛ روان‌شناسی مرضی کودک، تهران، پاژنگ، 1366، چاپ اول، ص 129.
[6] . حیدری، مریم؛ روان‌شناسی رشد و اختلالات روانی رایج در کودکان، تهران، محبی، 1374، چاپ چهارم، ص 76.
[7] . Tonic
[8] . Clonic
[9] . بهروز، میلانی‌فر؛ روان‌شناسی کودکان و نوجوانان استثنایی، تهران، قومس، 1374، چاپ ششم، ص 345.

  الهام السادات برقعي

 

 

 

 

 

 

 


٠٩:٤٤ - 1392/12/06    /    شماره : ٢٧٨٦٨    /    تعداد نمایش : ٥١٦



خروج





   مطالب مرتبط
  بزهكاري و سبب شناسي آن (خبر)
  اسكيزوفرني شكل (خبر)
  اختلالات پارانوئيد (خبر)
 بيماري پاركينسون (خبر)
  اختلالات پيري (خبر)
  اختلال خوردن (خبر)
 اعتياد (خبر)
 اختلال استرس پس از سانحه (خبر)
  اختلالات ساختگي (خبر)
 اضطراب (خبر)
  اضطراب جدايي (خبر)
بازدیدها
امروز :4442
کل بازديدها :10046922
بازديدکنندگان آنلاين :11
بازديدازاین صفحه :93636