نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی کلمه عبور]
صفحه اصلي > دانش و فناوری > علوم کاربردی 


  چاپ        ارسال به دوست

مدیریت شهری و لزوم برخورد تخصصی با سرمایه گذاری های مشارکتی

در پژوهش ارزشمندی که توسط دانشگاه بریتیش کلمبیا و به سفارش «وزارت امور شهری» کانادا در زمینه سرمایه گذاری های مشارکتی بخش های عمومی و خصوصی (ppp) انجام پذیرفته، تاکید شده است:

«دولت های محلی نباید گمان کنند که شراکت بخش های عمومی و خصوصی، به سادگی منجر به غلبه بر مشکلات متعددی می شود که در مسیر گسترش خدمات عمومی در سطح شهرها قرار دارند. اگر چه استفاده از سرمایه گذاری مشارکتی عمومی خصوصی منجر به ایجاد منافع بالقوه ای همچون کاهش نسبی معضل کسری بودجه های عمرانی، کاهش قیمت تمام شده و بهبود کیفیت پروژه ها و نیز کاهش مدت زمان لازم برای اتمام و راه اندازی پروژه ها می شود، اما باید توجه کرد که طراحی قراردادهای مناسب ناظر به چگونگی مشارکت و انجام مذاکرات در طول چانه زنی با بخش خصوصی برای رسیدن به متن نهایی قرارداد مشارکت، فرآیندی است که در اغلب موارد نیاز به تخصص بسیار بالایی دارد. به نحوی که اگر برای طراحی کلیات و چانه زنی در مورد جزئیات قراردادهای ppp از افراد متخصص و صاحب تجربه استفاده نشود، ممکن است بخش قابل توجهی از منافع بالقوه چنین قراردادهایی هرگز به منافع بالفعل تبدیل نشوند.»

همچنین در سلسله دروس استانداردی که توسط سازمان ملل متحد و در سال ۲۰۰۶ در مورد سرمایه گذاری های مشارکتی عمومی _ خصوصی ارئه شده، «ایجاد نهادهای تخصصی رسیدگی کننده به امور مربوط به این قراردادها در سازمان های عمومی جذب کننده این سرمایه گذاری های مشارکتی (اعم از سازمان های زیرمجموعه دولت مرکزی و نیز سازمان های زیرمجموعه دولت های محلی و شهرداری ها)»، به عنوان یکی از ۶ نکته کلیدی برای موفقیت در افزایش جذب سرمایه گذاری های مشارکتی با بخش خصوصی اشاره شده است.

به این ترتیب در حال حاضر در بسیاری از شهرهای دارای جمعیت بالای یک میلیون نفری دنیا، که شهرداری هایشان از حیث نیاز به دریافت کمک های دولتی تا حد زیادی خودکفا محسوب می شوند، مرکزی مجزا و تخصصی برای رسیدگی به امور مربوط به سرمایه گذاری های مشارکتی عمومی_خصوصی وجود دارد. مرکز مذکور از یک طرف وظیفه افزایش جذب سرمایه گذاری های ppp را از طریق آماده سازی بسته های مناسب پیشنهادی برای سرمایه گذاری مشارکتی، گسترش اطلاع رسانی به سرمایه گذاران بالقوه داخلی و خارجی در مورد بسته های مذکور، انجام پژوهش های کاربردی مربوط به آسیب شناسی جذب سرمایه گذاری های شهری، و نظایر آن بر عهده داشته؛ و از طرف دیگر دارای کارشناسان خبره ای است که وظیفه طراحی کلیات و جزئیات قراردادهای مشارکتی مربوط به پروژه های مختلف سرمایه گذاری شهری و هدایت مذاکرات مربوط به تنظیم قرارداد نهایی با شرکای خصوصی را بر عهده دارند. در ادامه به ذکر مثال هایی در این زمینه می پردازیم.

 

 

● نمونه هایی از برخورد تخصصی شهرداری ها در قبال پروژه های دارای مشارکت عمومی _ خصوصی

در بسیاری از موارد، علی الخصوص در مورد شهرهای کانادا و انگلیس، سرمایه گذاری های ppp به چند گروه عمده تقسیم شده اند و هر یک از این گروه ها تحت نظر تیم جداگانه ای هدایت می شود. هدف آنست که تیم مربوط به هر گروه از سرمایه گذاری ها، در طول زمان و با درگیر شدن در سرمایه گذاری های مختلفی که دارای ویژگی های کلی مشابه هستند، بتواند با انباشت تجربه و تخصصی تر شدن روزافزون، شرایط مطلوب تری را هم برای رشد سرمایه گذاری های شهری، و هم برای طراحی بهینه قراردادهای مشارکتی (با هدف بهره مندی حداکثری شهروندان از منافع سرمایه گذاری های جدید) فراهم سازد. در بسیاری از موارد، سرمایه گذاران بالقوه می توانند ایمیل و تلفن مستقیم مسوول هر یک گروه های عمده سرمایه گذاری را، به سادگی بر روی وب سایت شهرداری های مذکور پیدا کرده و هرگونه سوال یا ابهامی که در مورد طرح سرمایه گذاری مدنظر خود دارند، بپرسند.

مساله مهم دیگری که لازم است به آن اشاره شود، تجربه موفق شهرداری های تعداد زیادی از شهرهای کشور انگلستان، در زمینه طراحی تعدادی قرارداد کلی استاندارد برای انواع مختلف سرمایه گذاری است. انگلستان که جزو پرسابقه ترین و پیشروترین کشورهای دنیا در زمینه استفاده از سرمایه گذاری های مشارکتی عمومی_خصوصی در توسعه تاسیسات مختلف زیرساختی به شمار می رود و مدتی است که تعداد زیادی از شهرداری های انگلستان با استفاده از تجربیات متعدد خود و سایر شهرهای دنیا در زمینه عقد قراردادهای مشارکتی مختلف با بخش خصوصی، دست به تدوین قراردادهای استانداردی برای تعدادی از انواع بسیار رایج پروژه های مورد تقاضا برای سرمایه گذاری مشارکتی زده اند. در این قراردادهای استاندارد، بخش هایی از قرارداد به طور ثابت در کلیه قراردادهای مربوط به یک نوع خاص از سرمایه گذاری وجود دارد؛ و بخش های دیگر هم در فرآیند مذاکرات مجزای مربوط به هر قرارداد، و با توجه ویژگی های خاص پروژه مورد نظر مشخص می گردد.

البته اقدام به طراحی این قراردادهای کلی استاندارد در شهرداری های مختلف انگلستان، صرفا بعد از جذب تعداد زیادی از سرمایه گذاری های مشارکتی در یک زمینه خاص، و با تکیه بر تجربیات به دست آمده از چگونگی عملکرد آنها صورت پذیرفته است. ضمنا در هیچ یک از این شهرها، وجود این قراردادهای استاندارد، منجر به محدود کردن بخش خصوصی به این شکل که فقط مجاز به سرمایه گذاری مشارکتی در انواع محدودی از پروژه ها باشد نشده و کلیه این شهرداری ها، به عنوان یکی از سیاست های افزایش دهنده جذب سرمایه گذاری های مشارکتی، از کلیه طرح های ابتکاری سرمایه گذاری پیشنهادی توسط بخش خصوصی (ولو اینکه سرمایه گذاری مذکور دارای هیچ سابقه مشابهی در میان سرمایه گذاری های مشارکتی پیشین نباشد) استقبال می کنند.

 

 

● پیشنهاداتی برای شهرداری های ایران

با توجه به مطالب فوق و با توجه به نوپا بودن بحث مشارکت عمومی_خصوصی در توسعه زیرساخت های اقتصادی مختلف در ایران، می توان برای شهرداری های شهرهای دارای جمعیت بالای یک میلیون نفری ایران و به ویژه برای آن دسته از شهرداری هایی که راغب به گسترش مشارکت بخش خصوصی در تامین منابع مالی مربوط به توسعه امکانات زیرساختی بوده و در عین حال کسب خودکفایی مالی و کاهش وابستگی خود به کمک های مالی مستقیم دولتی را پیگیری می کنند، پیشنهاد راه اندازی بخشی تخصصی با عنوان «معاونت جذب سرمایه گذاری های مشارکتی بخش خصوصی» را مطرح کرد. البته بدیهی است که ایجاد چنین معاونتی باید کاملا دارای توجیه اقتصادی باشد و به عبارت دیگر فقط در صورت کسب موفقیت در جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی و در نتیجه افزایش درآمدها یا صرفه جویی هزینه های شهرداری، بخشی از این درآمدها یا صرفه جویی ها برای تامین بودجه معاونت مذکور اختصاص یابد.

ضمنا مهم ترین وظایف پیشنهادی برای «معاونت جذب سرمایه گذاری های مشارکتی بخش خصوصی» عبارتند از:

الف) مطالعه تجربیات موفق مربوط به جذب سرمایه گذاری های ppp در سایر شهرهای دنیا و نیز سازماندهی پژوهش هایی به منظور آسیب شناسی جذب سرمایه گذاری های مشارکتی در کلانشهرهای ایران.

ب) طراحی بسته های سرمایه گذاری مختلف و متنوع سرمایه گذاری های مشارکتی (چه از حیث میزان سرمایه مورد نیاز و چه از حیث نوع سلایق و علایق مختلف سرمایه گذاران)، انجام تحلیل های مقدماتی در مورد تخمین میزان سرمایه مورد نیاز برای هر پروژه، تخمین مدت زمان لازم برای ساخت و راه اندازی هر پروژه، تخمین میزان سوددهی هر پروژه، و نیز ریسک های بالقوه مربوط به هر پروژه.

ج) اطلاع رسانی گسترده و سهل الوصول در مورد بسته های سرمایه گذاری فوق و نیز تحلیل های مقدماتی انجام شده در مورد آنها.

د) ایجاد ارتباطات مناسب با گروه ها و انجمن های داخلی و خارجی که به صورت بالقوه مایل به انجام سرمایه گذاری های مشارکتی هستند؛ مثل اتاق های بازرگانی در ایران و نیز کلیه شرکت های خارجی ای که تجربه و سابقه موفقی از شرکت در تعدادی پروژه های مشارکتی را در سایر شهرهای داخلی و خارجی را دارا هستند.

ه) ایجاد تعدادی زیرگروه تخصصی برای انباشت تدریجی تجربه و تخصص در امور مربوط به سرمایه گذاری های دارای ماهیت مشابه. هر زیر گروه مسوولیت افزایش جذب سرمایه گذاری های مرتبط با عنوان خود، و نیز تنظیم مناسب قراردادهای مربوطه با شرکای خصوصی، با هدف جلب همزمان رضایت شرکا و نیز افزایش حداکثری منافع حاصله از هر پروژه برای شهروندان را بر عهده دارد. همچنین هر زیرگروه باید مکانیزم بررسی طرح های سرمایه گذاری ابتکاری پیشنهادی توسط سرمایه گذاران بالقوه را با هدف افزایش هر چه بیشتر جذب سرمایه گذاری های مشارکتی راه اندازی کند. ضمن آنکه طبیعتا هر زیرگروه به طور جداگانه در مورد موفقیت یا شکست خود در دستیابی به اهداف مربوطه مواخذه یا تشویق می شود.

آفتاب


١٣:١٣ - 1391/01/04    /    شماره : ٢٠٣٢    /    تعداد نمایش : ٤٢١



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :3850
کل بازديدها :9862670
بازديدکنندگان آنلاين :20
بازديدازاین صفحه :104698