نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی کلمه عبور]
صفحه اصلي > لوای تشیع > عاشورا 


  چاپ        ارسال به دوست

پرهیز از تحریف و اصلاح عزاداری ها

شهید بزرگوار مرتضی مطهری پیرامون آسیب شناسی مداحی و روضه خوانی تحت عنوان «لزوم اصلاح عزاداري ها» گوید:«... منبرها بايد محفوظ بماند، روضه‏ها بايد محفوظ بماند، ذكر مصيبت‏ها بايد محفوظ بماند اما بايد اصلاح شود. تحريفات در ذكر مصيبت‏ها الى ماشاء اللَّه است. جعل، دروغ، وضع در اين قضايا الى‏ ما شاء اللَّه است و اينهاست كه روضه‏ها و ذكر مصيبت‏ها را كم اثر كرده والّا اصل روضه و ذكر مصيبت بايد باقى بماند و مسئله امام حسين و اشك ريختن براى امام حسين و محرّم و عاشورا و تظاهرات براى محرّم و دسته بيرون آمدن، تمام اينها بايد محفوظ بماند ولى البته من نمى‏گويم حتماً بايد به آن شكلى كه از زمان قاجاريه معمول شده كه بيشتر از قفقاز به اين طرف آمده، انجام شود و حتما اينها هم بايد باشد. اينها كارهاى جديدى است كه بيرون آمده، بسيارى از اينها درست نيست و بايد عزاداري ها را اصلاح كنيم. شيعه قسمتى از كيان خودش را با همين حَنين‏ها و ناله‏ها و فريادها و شكايت كردن از ظلم‏ها حفظ كرده‏است.» 

بدیهی است که نقل و اشاعه ی مطالب غیر واقعی و بی اساس، چیزی جز کذب و دروغ نیست که پیامدهای ناگوار و سختی در دنیا و عقبی به بار می آورد.برخی از روایاتی که در زمینه ی دروغ و دروغگویی می باشد، به قرار ذیل است:

1ـ بر پرتگاه رسوایی و نابودی
رسول اعظم :« الا فاصدقوا فان الصادق على شفا منجاة و كرامة و ان الكاذب على شفا مخزاة و مهلكة»؛ هان راست بگوييد چه راستگو نزديك به رستگارى و بزرگوارى است، و همانا دروغگو در پرتگاه رسوايى و نابودى است. 

2ـ مورد لعنت 70000 فرشته
رسول اکرم: هرگاه مؤمنی بدون عذر دروغ گوید، 70000 فرشته او را لعنت کنند و از قلبش بوی گندی بیرون می آید و بالا می رود تا به عرش برسد. پس او را حاملان عرش لعنت می کنند. و خداوند برای او به سبب دروغی که گفته، گناه 70 زنا را ـ که کمترین آن زنای با مادر خود است ـ می نویسد. 

3ـ عاملی برای دور کردن ایمان
امام علی (ع) می فرماید: «...جانبوا الکذب فانه یجانب الایمان...ان الکاذب علی شفا مخزاة و هلکة»؛ از دروغ گویی اجتناب ورزید؛ چرا که انسان را از ایمان دور می کند. انسان دروغگو بر پرتگاه رسوایی و نابودی است

4ـ بد ترین کار
امام علی: هیچ کار زشتی بدتر از دروغ نیست
5ـ بدتر از شراب
امام صادق: خداوند برای بدی قفل هایی قرار داده است. کلید آنها شراب است. و دروغ بدتر از شراب است.
6ـ حرمت شنیدن مطالب بی اساس
از امام صادق در باره ی گوش دادن به سخنان قصه خوان ها سؤال کردند که حلال است یا نه، حضرت فرمود: حلال نیست.
امام باقر در این خصوص می فرماید: «من اصغی ال ناطق فقد عبده . فان کان الناطق عن الله عز و جل فقد عبد الله و ان کان الناطق یؤدی عن الشیطان فقد عبد الشیطان.» ؛هر کس به کلام سخن گویی گوش دهد، او را عبادت کرده است.پس اگر آن سخنگو از جانب خدا سخن گوید[ یعنی راست و حق گوید]، خدا را پرستیده و اگر سخنی از جانب شیطان بگوید، شیطان را عبادت کرده است.

7ـ  مورد عذاب الهی
بدیهی است که اگر کذب  و افترا پیرامون ائمه ی هدی و اولیاء الله باشد، عذاب های سخت تری را در پی دارد. امام صادق می فرمایند: هر کس حتی در یک مورد به ما دروغ ببندد، به رسول خدا(ص) دروغ بسته است. و هر کس به رسول خدا (ص) دروغ ببندد، به خدا دروغ بسته است. و چنین شخصی را خداوند عذاب می کند.

8ـ نابینا محشور شدن در قیامت و در جمع یهود
در روایتی از امام صادق آمده است: هر کس بر ما اهل بیت دروغ ببندد، خداوند او را در روز قیامت کور محشور کند و در زمره ی یهودان باشد. و اگر دجال را درک کند، به او در قبر خود ایمان آورد.
9ـ کندن گوشت بدن امام(ع)
مرحوم نوری مى‏نويسد: نوشته‏اند شخصی خدمت صاحب مقامع  آمد و گفت من ديشب خواب وحشتناكى ديدم. گفت: چه خوابی ديدى؟ گفت: خواب ديدم كه با اين دندان هاى خود دارم گوشت هاى بدن امام حسين عليه السلام را مى‏كَنم. صاحب مقامع لرزيد، سرش را پايين انداخت، مدتى فكر كرد و گفت: شايد تو مرثيه خوان هستى؟ گفت: بله آقا. گفت: ديگر بعد از اين يا اساساً مرثيه خوانى را ترك كن يا از كتابهاى معتبر نقل كن. تو با اين دروغهايت دارى گوشت بدن امام حسين را با دندان هاى خودت مى‏كَنى. اين لطف خدا بوده كه در اين رؤيا عواقب کارت را به تو نشان بدهد.
پاره ای از مطالب بی اساس و« من درآوردی» و باطل که در مجالس اهل بیت مطرح می شود، به قرار ذیل است:
تا مسیحی می گه عیسی، عیسی می گه یا ابا الفضل/ تا کلیمی می گه موسی، موسی می گه یا ابا الفضل(ذاکر: موضوع: «می خوام امشب بخونم»)
مگه زرتشتی و بودا واسه آتیش نمی میرن/ پس چرا حاجتشونو از آقای ما می گیرن(همانجا)
مداحی از زبان حضرت ابا الفضل گوید: من پهلوان عالمم، دریا منم ساحل منم، یوسف اسیر موی من، کوثر نمی از جوی من، ایمان منم عرفان منم، جنت منم رضوان منم، بر دردها درمان منم، عالم به فرمان من است، حمزه منم جعفر منم( اکبری: محرم89)
نقد: تا جایی که نگارنده اطلاع دارد، شیوه ی اسوه و مقتدای متواضعان، آقا ابا الفضل العباس از ستایش خود پرهیز داشته؛ بویژه با تعابیری که به یقین می توان گفت آن وجود مقدس اصلاً راضی به  تکلم به آنها نبوده و امثال تعابیر فوق افترای به آن حضرت است.
شبای هیئت، چایی روضت از دستای مبارک ام البنین(اکبری: محرم89)

مداح به مستمعین می گوید: قربون این گریه هات برم. اگر بدونی چقدر فاطمه دوست داره. به سینه ی سوراخ شده ی مادرم[ یعنی حضرت فاطمه] شب ها که می خوابی، مادر ما می آید چشمت را می بوسد(مؤمنی: محرم88)
     نقد:  این ادعا ی تاًکید شده که حضرت فاطمه شب ها چشمان عزادارانی را که گریه کرده و به خواب رفته اند، می بوسد، خیال بافی و انداختن تیر در تاریکی و سخنی بی اساس است. و شعرا و مداحان بایستی از ابراز چنین مطالبی از خداوند طلب آمرزش کنند. 
خطاب به حضرت رقیه: هر چی تو بخوای، خدا می گه همونه(همان)
نقد: بسیاری از مدح ها و تمجید های شعرا و مداحان، صرفاً از روی احساس است و مایه ی وزر و وبال آنها در روز قیامت می شود. ظاهراً بسیاری از مردم؛ از جمله شعرا و مداحان و مرثیه سرایان گمان می کنند هر چقدر در باره ی اهل بیت و فرزندانشان تعریف کنند، جا دارد و کاری نیک است و به خاطر آن اجر و پاداش می گیرند. اصل چنین اعتقادی در باره ی چهارده معصوم صحیح است نه فرزندانشان.  در عین حال باید گفت: بسیاری از مطالبی که به خیال شعرا و مداحان و نوحه خوان ها تعریف و تمجید از ائمه(علیهم السلام) به حساب می آید، کذب  و  باطل است. و نه تنها ثوابی بر آن بار نمی شود که عقاب آور است. زیرا یا غلو و گزافه گویی است که ائمه از آن بی زاز می باشند و یا اکاذیبی که در هیچ کتاب ارزشمند تاریخی یا روایی یا مقتل های معتبر گفته نشده است. نکته ی مهم و اساسی شناختن حق از باطل و مدح از ذم است. یعنی شاعر و مداح اهل بیت باید بداند چه چیزی واقعاً ستایش و مدح است و چه چیزی غلو و یاوه سرایی و باطل. برای مهارت در این امر مطالعات فراوانی باید در تاریخ و سیره ی اهل بیت و علم کلام تحت نظر اساتید متخصص صورت گیرد. حد اقل کاری که باید در این زمینه صورت گیرد، آن است که شاعر و مداح پیش از ارائه ی شعر و اجرای برنامه با یک روحانی کارکشته و متخصص مشورت کند تا از لغزش هایی که ممکن است به آن دچار شود، مصون بماند.

چه یهودی در کنیسا چه مسیحی در کلیسا/ همه مجنون ابا الفضل(همان)
روضه خوان از زبان حضرت زینب خطاب به امام حسین گوید: بیا و برگرد، بیا و برگرد، بیا و برگرد بریم مدینه/ اینجا کجاست داداش جونم که بوی غربت می باره/ انگاری این سرزمین برا ما برکت نداره.../خیمه ها رو به پا نکن، نذار بشه بلای جون/ یه جوری تا دیر نشده، بیا بریم به شهرمون/ صدا می آد از یه قلب پر درد/ انگاری مادر[ یعنی حضرت فاطمه] می گه که برگرد(مختاری: محرم89)
نقد: امام حسین(ع) از شهادت خود و اهل بیت و اصحابش اطلاع داشت و می دانست خود و وابستگان به او و بازماندگانش دچار مصیبت های شدیدی می شوند؛ در عین حال همراه خانواده و اصحابش عازم کربلا شدند. و حضرت زینب که نقش بسیار مهمی در این حادثه داشت، تابع محض برادر عزیز خود بود و به یقین شهودی از صحت و سلامت رویکردهای امام حسین و واکنش های ایشان در قبال دشمن اطلاع داشت. برای همین اصلاً تقاضای بازگشت ننمود و به برادر اعتراض نکرد. یک نشانه بردرستی مدعای ما آن است که آن عالمه ی غیر معلمه در روز عاشورا با اصرار از عزیز زهرا خواست به فرزندانش اجازه دهد در راه خدا قربانی شوند.

این یه بیتو می دونم که بخونم، هم امام زمان غش می کنه تو این جلسه هم ملائکه هم مخدرات، انبیا، اولیاء(مؤمنی: محرم89)
نقد: ادعای فوق از مصادیق آشکار رجم به غیب و تیر در تاریکی انداختن و سخنان بی اساس است و گوینده ی آن مستحق مجازات است.
گفت هر چه داشت، قسمت سرنیزه ها نمود/ جایی برای دفن ز پیکر نمانده بود/ از ضربت عمود بدنش جا نمی گرفت/ باور کنید دیگر از او سر نمانده بود(همان)
از جمله مطالب باطلی که از دیر زمانی در مجالس تعزیه و عزاداری گفته و اجرا می شود، جریان عروسی حضرت قاسم است(برای نمونه رک: مؤمنی، محرم89). شهید مطهری در نقل و نقد این ناهنجاری اظهار داشته است: «مى‏گويند: در همان گرماگرم روز عاشورا كه... مجال نماز خواندن هم نبود و امام نماز خوف خواند...فرمود حجله ی عروسى راه بياندازيد...(حالا قاسم يك بچه سيزده ساله است.) چرا؟ آخر آرزو دارم، آرزو را كه نمى‏توانم به گور ببرم. شما را به خدا ببينيد، يك حرفى است كه اگر به زن دهاتى بگويى، به او برمى‏خورد. گاهى از يك افراد خيلى سطح پايين [مى‏شنويم كه‏] من آرزو دارم عروسى پسرم را ببينم، عروسى دخترم را ببينم. حالا در يك چنين گرماگرم زدوخورد كه مجال نماز خواندن نيست، مى‏گويند حضرت فرمود كه من در همين جا مى‏خواهم دخترم را براى پسر برادرم عقد كنم و يك شكل عروسى هم شده است در اينجا راه بياندازم. يكى از چيزهايى كه از تعزيه خوانى‏هاى قديم ما هرگز جدا نمى‏شد، عروسى قاسم بود...درصورتى كه اين قضيه در هيچ كتابى از كتابهاى تاريخى معتبر وجود ندارد... حاجى نورى، مى‏گويد: اول كسى كه اين را در كتابش نوشته است، ملاحسين كاشفى بوده در كتابى به نام «روضة الشهداء» و اصل قضيه دروغ و صددرصد دروغ است.»


منابع:
1ـ تاریخ الیعقوبی، ابن واضح یعقوبی، ترجمه ی محمد ابراهیم آیتی، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چاپ ششم: 1371ش.
2ـ ثواب الاعمال، ابو جعفر صدوق، منشورات رضی، قم، چاپ دوم: 1368ش
3ـ خصایص زینبیه، نور الدین جزایری، مسجد مقدس جمکران، قم، چاپ اول: 1377ش.
4ـ الخصال، ابو جعفر محمد صدوق، تحقیق علی اکبر غفاری، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیه، بی جا، بی تا
5ـ الذریعة الی تصانیف الشیعه، آقا بزرگ طهرانی، چاپ خانه ی بانک ملی ایران، تهران، چاپ اول، بی تا.
6ـ لؤلر و مرجان، حسین نوری، نشر آفاق، تهران، چاپ اول: 1388ش.
7ـ مجموعه آثار شهید مطهری، مرتضی مطهری،
8ـ مشرق الشمسین، بهاء الدین عاملی، مکتبة بصیرتی، قم، 1398ق.
9ـ وسائل الشیعه، حر عاملی، تحقیق و نشر مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، قم، چاپ دوم: 1414.

به سفارش سازمان تبلیغات اسلامی قم


١٩:٣١ - 1392/08/20    /    شماره : ٢٢٣٧٣    /    تعداد نمایش : ٤٣٥



خروج





   مطالب مرتبط
 آسيب هاي محتوايي مجالس دینی( قسمت دوم) (خبر)
 محرم 93 (خبر)
 راز ماندگاری قیام امام حسین(ع) (خبر)
 آسیب شناسی مجالس دینی و مذهبی (قسمت سوم) (خبر)
 عبرت های عاشورا (خبر)
 محرم آمد و ماه حسین(ع) طلوع کرد (خبر)
 عزاداري معصومين بر امام حسين(ع) (خبر)
  فلسفه عزاداری امام حسین (ع) (خبر)
 عزاداری سید الشهداء (خبر)
 فلسفه عزاداري امام حسين (خبر)
 فضایل اخلاقی-عزاداری (خبر)
بازدیدها
امروز :801
کل بازديدها :9585467
بازديدکنندگان آنلاين :18
بازديدازاین صفحه :112065