نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]


  چاپ        ارسال به دوست

روش های محبت به کودکان

روش های محبت به کودکان در دوره رشد، به دوره خردسالی از(از بدو تولد تا شش سالگی) و دوره کودکی(از شش تا دوازده سالگی) تقسیم می  شود.

الف) دوره خردسالی(از بدو تولد تا شش سالگی)

1ـ نوازش و بوسیدن

در سیره عملی پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که آن حضرت هر روز صبح بر سر فرزندان خود دست نوازش می کشید(بحارالانوار، ج 23، ص 114) نوازش کردن و مورد ملاطفت قرار دادن کودکان، آن ها را متکی به نفس بار می آورد و ریشه ی محبت را در درون جانشان استوار می گرداند.  کودکی که در اوان تولد از کلمات، چیزی نمی فهمد، بهترین روش محبت به او نوازش کردن، در بغل گرفتن و لبخند زدن به اوست.
کودک در این سن باید با تمام وجود امنیت عاطفی و حمایت را از جانب مادر احساس کند. این مسئله به قدری مهم است که به مادران سفارش شده هنگامی که به کودک شیر می دهند، بکوشند از جهت عصبی آرام باشند و با لبخند به صورت کودک خود بنگرند اگر احیاناً مادری به فرزندش شیر گاو یا شیر خشک می دهد، او را در آغوش خود بگیرد و با اشتیاق به او شیر دهد.

پدر نیز در این امر باید مشارکت داشته باشد و بکوشد از همان بدو تولد، کودک را در آغوش بگیرد و با مهر و محبت به او بنگرد. بوسیدن کودک نیز در این سنین عامل مهمی برای تأمین محبت به اوست. بوسیدن نشانه ی علاقه و دوستی است و هنگامی که فرزند خود را در آغوش می گیرید و با خوش رویی او را می بوسید، فرزند شما آرامش عجیبی در خود احساس می کند و بذر محبت در قلبش کاشته می شود.
رسول اکرم(ص) می فرماید: فرزندان خود را فراوان ببوسید، زیرا با هر بوسه، برای شما، مقام و متربتی در بهشت فراهم می شود که فاصله ی میان هر مقام، پانصد سال است.(محجة البیضا، ج2، ص 64)

مردی حضور آن حضرت رسید، عرض کرد: من هرگزم فرزندانم را نبوسیده ام، هنگامی که از نزد رسول خدا(ص) رفت، حضرت فرمود: این مرد اهل دوزخ است.(وسائل الشیعه، ج 15، ص 202)
با بزرگتر شدن کودک روش نوازش نیز کمی تغییر می یابد، مثلاً در سنین یک سال به بالا، دست محبت به سر او کشیدن و او را روی زانو نشاندن بهترین راه محبت به کودک است.

2ـ بازی کردن
امام علی(ع) می فرماید: هر کسی کودکی دارد در رفتار با او کودکی کند.(وسائل الشیعه، ج15، ص 203)
جابر می گوید: بر پیامبر(ص) وارد شدم. دیدم که حسن و حسین(ع) بر پشت آن حضرت سوارند و پیامبر برای آنان زانو زده و خم شده است و می فرماید: چه شتر خوبی دارید و چه بار خوبی هستید شما.(بحارالانوار، ج43، ص 285)

بازی در زندگی کودکان نقش مهمی دارد. کودک نه تنها از بازی لذت می برد، بلکه در ضمن بازی فرصت های خوبی برای بیان احساسات خود پیدا می کند. بازی در رشد عاطفی کودکان مؤثر است. علاوه بر این که کودک ضمن بازی، شیوه های مختلف ابراز عواطف را فرا می گیرد، به تدریج بهتر می تواند عواطف خویش را کنترل کند. محبت کودکان نسبت به هم مانع ایجاد اضطراب و ناراحتی در میان ایشان می شود. بازی در رشد اجتماعی و عقلانی کودکان نیز تأثیر دارد. مشکلاتی که کودک در بازی با آنها روبه رو می شود و برای حل آنها می کوشد، قدرت او را برای برخورد با مسائل در دوره های بعد زندگی افزایش می دهد.

یکی از راه های اظهار محبت به کودکان برای پرورش شخصیت در آنها، شرکت بزرگسالان در بازی آن هاست. هم شکل شدن با کودک در حرکات خاص، موجب مسرور شدن او می شود و کودک پی می برد که محبوب پدر و مادر است و از این امر لذت می برد. پیشوایان گرامی اسلام به این اصل بزرگ تربیتی توجه کامل داشته و درباره ی آن به مسلمانان سفارش های لازم را کرده است و از جمله فرموده اند که بزرگترها هنگام بازی با فرزند خردسال، خود را هم سطح آنان قرار دهند. رسول اکرم(ص) فرمودند: آن کس که نزد او کودکی است، باید در رفتار با او کودکی کند.(وسائل الشیعه، ج15، ص 230)

3ـ احترام به کودکان

احترام به کودکان، یکی از بهترین وسیله های ارضای غریزه ی حب ذات در آنان است. همه ی آنها از احترام لذت می برند و به احترام کننده ی خود علاقه مند شوند و کمتر از اوامر پدر و مادر سرپیچی می کنند، اما توهین و اهانت به شخصیت کودک، یکی از مهمترین وسایل برانگیختن دشمنی و مخالفت است.
وقتی پدران فرزندان خود را مسخره می کنند، آنان احساس حقارت می کنند و نمی دانند که چطور باید جواب آن را بدهند. سر به سرگذاشتن برای اطفال قابل تحمل نیست.
پیامبراکرم(ص) همواره این نکته را گوشزد و خود به آن عمل کرده اند: فرزندان خود را اکرام و احترام کنید و آداب و تربیت شان را نیکو سازید(تا آمرزیده شود(وسائل الشیعه، ج 15، ص 195)

4ـ برابری بین فرزندان
تبعیض قائل شدن بین فرزندان، علاوه بر آن که موجب پیدایش دشمنی و تنفر در میان آنها و گریز آنان از یکدیگر می شود، باعث به وجود آمدن عقده های روحی و کینه ی عمیق نسبت به اجتماع نیز می گردد. در چنین افرادی ممکن است گرایش به دورغ، دزدی، سنگ دلی، شرارت، تعدی به دیگران و ... پیدا شود. پیامبر(ص) مردی را مشاهده کرد که دو پسر داشت، یکی را بوسید و دیگری را نبوسید، پیامبر(ص) فرمود: چرا بین آن دو مساوات را رعایت نکردی؟(طبرسی، مکارم الاخلاق، ص 321)

پدر و مادرانی که در اظهار علاقه و محبت به فرزندان برابری را رعایت نمی کنند و یکی را بر دیگری ترجیح می دهند، دو صفت ناپسند را در کودک خود به وجود می آورند: 1ـ حس حقارت 2ـ حس انتقام جویی. کودکانی که می بینند در خانه میان آن ها و دیگر خواهران و برادران تبعیض قائل اند و اینان از آن همه محبت و احترام محرومند، دل شکسته می شوند و خود را نالایق می پندارند تکرار این عمل نیز احساس حقارت را در ضمیر باطنی آنان تقویت می کند و در آینده بر رفتار آن ها اثر سوء می گذارد.

دوران کودکی(از شش سالگی تا دوازده سالگی)

1ـ احترام به شخصیت فرزند

نخستین قدم در احترام به فرزندان در دوران بچگی، شناختن آنهاست. کودک در این دوران احساس استقلال می کند و طبیعی است که هر انسان مستقلی به شخصیت خویش علاقه مند و مایل است که دیگران قدرش را بدانند و به شخصیت او احترام بگذارند، و بزرگداشت دیگران را از علایم بزرگی و شخصیت خویش و نوعی قدردانی بشمارند. باید پدران و مادران باور کنند که فرزندشان جاندار صرف نیست که فقط غذایی بخورد و حرکتی کند، فرزند آن ها یک انسان است ولی کوچک و ناتوان. با تأسف باید گفت که بسیاری از والدین به فرزندان خود حرمت نمی نهند و به صورت های مختلف به شخصیت آنان اهانت و در آن ها عقده ی حقارت ایجاد می کنند و آنان را زبون و فرومایه به بار می آورند اما حرمت نهادن به بچه ها، محبت را در قلب آنها زنده و غریزه ی حب ذاتشان را اشباع می کند، استقلال و اعتماد به نفس آنها را بارور می سازد و آنان ارزش واقعی خود را درک می کنند و هنگامی که قدم به اجتماع می گذارند، می توانند با عزت نفس، فعالانه به دیگران خدمت کنند.

2ـ عدالت در بین فرزندان

رعایت عدالت از وظایف مهم پدران و مادران است. اگر رفتار ما براساس عدل باشد، محبوب فرشتگان آسمان خواهیم بود و نهال های محبت خویش را در دل زمینیان آبیاری خواهیم نمود. بی عدالتی در بین فرزندان موجب پیدایش دو خصلت بد احساس حقارت و انتقام جویی در بین کودکان می شود. نباید بین فرزند دختر و پسر، کم هوش و باهوش، زشت و زیبا، مؤدب و بی ادب و امثال این ها در محبت و دوستی تفاوت گذاشت. چرا که آرامش کودکان را با این تبعیضات از میان می بریم و در کانون خانواده شراره های اختلاف می افکنیم. کودکان هنگامی آرامش و اطمینان درونی به دست خواهند آورد که پدر و مادر آن ها را به خاطر خودشان دوست داشته باشند نه به خاطر کارهایشان

3ـ نرمی و ملاطفت
اگر در نصیحت و تربیت، به ویژه در آغاز راه، شدت و خشونت نشان دهیم، پای از رفتن و صعود باز می ماند و قلب از شوق و تپش و جسم از کوشش و پویش فرو می ماند اگر با محبت با کودکان برخورد نماییم و با آنان پیمان دوستی ببندیم، بهتر و آسانتر می توانیم آنها را تربیت کنیم، چرا که دوست، هواخواه و مطیع دوست خویش است. یکی از راههای ایجاد محبت با بچه ها نرمش و ملایمت است.
انس بن مالک می گوید: روزی رسول خدا(ص) مرا برای کاری فرستاد و من گفتم: نمی روم. هر چند در نظر داشتم که بروم. به همین  سبب اندکی بعد برای انجام آن روان شدم، در بین راه به کودکانی که در بازار مشغول بازی بودند، برخوردم و به تماشای آنها ایستادم. پس از چندی رسول خدا(ص) از پشت، دست بر گردنم گذاشت، به او نگریستم، دیدم می خندد. سپس فرمود: انس، آن جا که گفتم رفتی؟ گفتم می روم، و سپس روانه شدم.(خاتم پیامبران، محمد ابوزهره، ترجمه حسن صابری، ج1، ص 362)

4ـ تمجید و ستایش
یکی از نیازهای دوران بچگی، نیاز به قدر دانی و تحسین است. این امر موجب به دست آوردن روحیه ی شاد و بشاش در کودک و عاملی برای تأیید عملکرد او و ادامه ی انجام وظیفه در این زمینه خواهد بود. در حقیقت تمجید و ستایش، غریزه ی میل به مهم بودن را ارضا می کند و کسی که بتواند در برخورد با دیگران، این میل را ارضاء کند، دل های آنان را به دست خواهد آورد.

5ـ هدیه دادن
هدیه سمبل محبت است. هر چند هدیه افزایش یابد، محبت قلبی انسان ها افزایش می یابد از همین رو، خداوند متعال گرفتن صدقه را بر پیامبرش حرام کرده، ولی گرفتن هدیه را برای او مستحب شمرده اند.


١٦:٣٥ - 1391/12/16    /    شماره : ٩٥٩٨    /    تعداد نمایش : ٣٦٧



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :15632
کل بازديدها :16739181
بازديدکنندگان آنلاين :2
بازديدازاین صفحه :297877