نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > سیاسی و اجتماعی > آسیب شناسی اجتماعی 


  چاپ        ارسال به دوست

آسیب شناسی اجتماعی(قسمت سوم) عوامل فرهنگی و اقتصادی وسیاسی اعتیاد

آسیب شناسی اجتماعی(قسمت سوم)
عوامل فرهنگی و اقتصادی وسیاسی اعتیاد

1.    فرهنگ درمان با تریاک
متأسفانه در بعضی از خانواده‌های کم‌سواد، به‌ویژه در شهرهای کوچک و روستاها، هنوز از تریاک برای تسکین درد استفاده می‌شود؛ که این خود زمینه آشنایی افراد خانواده با مواد مخدر و داشتن دیدگاه مثبت نسبت به آن و در نهایت، افتادن در دام اعتیاد را فراهم می‌کند.
2.    عدم اطلاع از حرمت استعمال مواد مخدر
عدم دلالت صریح آیات و روایات بر حرام بودن استعمال مواد مخدر و به دنبال آن، فقدان اجماع و حتی عدم حکم عقلی بر حرمت تریاک، به خاطر کشف نشدن زیان‌های مصرف آن، سبب شد که مراجع تقلید، تا اوایل قرن جاری (چهاردهم هـ.ش)، حکم و فتوایی بر حرمت استعمال تریاک و مواد مخدر، صادر نکنند. این در حالی بود که به خاطر شناخته شدن خاصیت تسکین‌دهندگی تریاک، استعمال آن را مفید می‌دانستند. به گونه‌ای که در سال 1680 م، «سید‌نهام» (1) ـ پزشک برجسته انگلیسی ـ که به افلاطون انگلستان مشهور بود، نوشت؛ «در میان راه‌های علاجی که خداوند قادر متعال برای رهایی از رنج‌ها و دردها، به انسان ارزانی داشته، هیچ‌کدام مؤثرتر از تریاک نیست». اما با گذشت زمان و پیشرفت و تخصصی شدن علوم پزشکی و واقعیات تلخی که در مورد مصرف تریاک برای بشر آشکار شد به تدریج نگاه جوامع پزشکی نسبت به استعمال تریاک تغییر کرد و استعمال آن تقبیح شد. (2)
عوامل اقتصادی اعتیاد
1.    سود و تجارت
سوداگران مرگ، با تجارت مواد مخدر و به قیمت بدبخت کردن میلیون‌ها انسان، سودهای هنگفتی به جیب می‌زنند. حجم معاملات کارتل‌های جهانی مواد مخدر، سالانه به 5/1 تریلیون دلار بالغ می‌شود. درآمد حاصل از تجارت غیرقانونی آن، از صادرات نفت بیشتر شده و تنها از درآمد حاصل از صادرات اسلحه در جهان کمتر است. (3) و ارزش مواد مخدر مکشوفه در ایران ممکن است از مرز 150 میلیارد دلار فراتر رود. (4)
2.    فقر
فقر، عامل مهمی در معتاد شدن جوانان جامعه است؛ زیرا به دلیل فقر و نداری، امکان دسترسی به بسیاری از امکانات آموزشی را از دست می‌دهند و هیچ تخصص و حرفه‌ای پیشه نمی‌کنند، در نتیجه در بازار کار، سهم عمده‌ای ندارند. همین امر موجب کشیده شدن گروهی از جوانان به سمت فروش مواد مخدر و نیز استعمال آن شده است.
عوامل سیاسی اعتیاد
1.    توطئه استعمارگران برای تسلط بر سایر ملت‌ها
در زمان صفویان که از 907 هـ.ق (1502م) تا 1148 هـ.ق (1736م) در ایران سلطنت کردند و مصادف بود با فعالیت کمپانی هند شرقی ـ که از سال 991 هـ.ق (1612م) در هند تشکیل شد و یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های آن کشت تریاک در هند و صدور آن بیشتر به چین و ایران بود ـ سوء مصرف تریاک در ایران رایج شد. این کمپانی، افرادی را در لباس درویشان هندی از طریق استان‌های شرقی به ایران روانه می‌کرد و آن‌ها مردم ایران را به خوردن تریاک و فراورده‌های آن ترغیب می‌کردند. تشویق ایرانیان به استعمال تریاک را در حدی جدی تعقیب می‌نمودند که سفیر هندی دربار شاه‌عباس، تریاک را داخل توتون پیپ می‌گذاشت و می‌کشید و به این شکل، آن‌چنان استعمال تریاک را گسترش دادند که درباریان و قشون سلاطین صفوی نیز تریاکی شدند. (5)
هدف استعمارگران از گسترش دادن اعتیاد در اقشار مختلف مردم یک ملت، بی‌اراده و بی‌تفاوت کردن آنان نسبت به کشور خودشان بود، تا مستکبران بتوانند به راحتی و بدون هیچ‌گونه دردسری، منابع و ثروت‌های آن ملت‌ها را به غارت ببرند. امام خمینی(ره) در این‌باره می‌فرماید:
«آدم تریاکی این‌طوری است، آدمی که مبتلای به مسکرات است، این‌طوری است، آدمی که مبتلای به فحشا است، این‌طوری است که اگر هر بلایی سرش درآورند، نمی‌تواند قیام کند و کار انجام بدهد. این‌ها خواستند مملکت ما این‌طور بشود که قشر جوانش از بین برود، بی‌تفاوت باشد و هر چه این‌جا دارند ببرند و آن‌ها هم توجه به او نکنند. در هر جا به یک نقشه‌ای توسل پیدا کردند تا این‌که نگذارند این مملکت بیدار بشود» (6)
مقام معظم رهبری نیز به این مطلب اشاره کرده و می‌فرمایند: «ما ملتی هستیم که تعداد جوانان در میان‌مان زیاد است ... این همه‌ جوان، این همه نیروی کار، این همه نیروی ابتکار، برای یک ملت خیلی ارزنده است. اینجاست که دشمن برای تباه کردن و ضایع نمودن نیروی کار، وارد میدان می‌شود. چگونه؟ با دو عامل: عامل فساد اخلاقی و عامل اعتیاد». (7)
حمید صرامی ـ مدیر کل تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با مواد مخدر ـ در این‌باره می‌گوید:
«حدود 45 درصد مصرف‌کنندگان زیر 29 سال و حدود 30 درصد بین 30 تا 39 سال سن داشته که این موضوع نشان از توطئه استکبار جهانی به منظور نشانه‌روی و ضربه‌پذیر کردن نسل نوجوان و جوان جامعه از طریق ابزار تهدید نرم یعنی ترویج مواد مخدر و روان‌گردان‌ها دارد» (8)
2.    نبود استراتژی کاربردی در مبارزه با مواد مخدر
فقدان یک برنامه راهبردی جامع و استراتژیک و وجود ناهماهنگی میان مراکز امنیتی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور، یکی از عوامل تأثیرگذار در فرایند اعتیاد و قاچاق مواد مخدر در کشور است. توفیق نظام جمهوری اسلامی در مبارزه با این بلای خانمان‌سوز، در گرو پیدایش هماهنگی و انسجام در مسیر مبارزه با مواد مخدر و تدوین برنامه‌ای راهبردی، در جهت کاهش تقاضا برای مصرف مواد مخدر و کنترل و درمان می‌باشد.
عامل جغرافیایی اعتیاد
نزدیکی به افغانستان و پاکستان
جمهوری اسلامی ایران به لحاظ همسایگی با کشور پاکستان و به‌ویژه کشور افغانستان که عمده‌ترین مرکز کشت و برداشت و تولید مواد مخدر در جهان به شمار می‌رود، در معرض تهدید و آسیب جدی از مواد مخدر قرار دارد.
اسلام و آسیب‌های اجتماعی جوانان، سید علی اصغر، حسینی محمد آباد، 1394، آستانه قدس رضوی


منابع:
1.    Sydnham
2.    اسعدی، سید حسن، پیشگیری از اعتیاد، ص 172 ـ 173.
3.    ستوده، هدایت‌الله، آسیب‌شناسی اجتماعی، ص 190.
4.    ترابی، یوسف، مقاله «اعتیاد، تهدیدی آشکار بر امنیت ملی»، مجله دانش انتظامی، شماره 9، ص 118.
5.    اسعدی، سید حسن، پیشگیری از اعتیاد، ص 166ـ167.
6.    خمینی، روح‌الله، صحیفه نور، ج 11، ص 87و88، بیانات امام خمینی(ره) در جمع گروهی از فرهنگیان و معلمان شهرستان محلات.
7.    نرم‌افزار حدیث ولایت، مؤسسه فرهنگی ـ پژوهشی انقلاب اسلامی، بیانات رهبر معظم انقلاب در اجتماع بزرگ مردم بندرعباس، 25/11/1376.
8.    سایت تحلیلی ـ خبر عصر ایران، 6/10/1391، کد خبر: 248258.


٠٨:٣١ - 1396/05/24    /    شماره : ٦٣٥٢١    /    تعداد نمایش : ٣٢٥



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :1011
کل بازديدها :17648709
بازديدکنندگان آنلاين :4
بازديدازاین صفحه :187778