نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > سیاسی و اجتماعی > آسیب شناسی اجتماعی 


  چاپ        ارسال به دوست

شمارش سال هایی که زنده می مانم

توقع زنده ماندن، یعنی هنوز برای رفتن و مرگ زود است. اینها نزدیک ترین احساساتی است که همه انسان ها در اعصار مختلف تجربه کرده اند و حالا اسمش را گذاشته اند امید به زندگی.
مثلا فرض کنید اغلب مردم یک شهر در چهل سالگی به هر دلیلی فوت کنند. حال در آن شرایط طبیعی است که سایر شهروندان آن شهر هم امیدی به ادامه زندگی بعد از چهل سالگی نداشته باشند و اگر فردی به پنجاه سالگی برسد، موجب تعجب دیگر اهالی شود، اما اگر در شهر مجاور، اغلب مردم تا هفتاد سالگی عمر کنند، در آن صورت وقتی فردی به پنجاه سالگی می رسد، دیگر کسی تعجب نمی کند.

در واقع، متوسط طول عمر یک جامعه را با مولفه ای به اسم امید به زندگی می سنجند که اگرچه این مولفه یک شاخص جهانی است، ولی در کشورهای مختلف، رقم آن با یکدیگر فرق دارد. به طور کلی وقتی شاخص امید به زندگی در کشوری بالاتر از کشور دیگر باشد، به این معنی است که سطح رفاهی و معیشتی دو منطقه هم با یکدیگر تفاوت معناداری دارد.

به بیان دیگر، وقتی در یک منطقه جغرافیایی، مردم از سطح رفاهی بالاتری برخوردار باشند و نظام سلامت و بهداشت نیز در وضع مطلوبی باشد، انتظار می رود شهروندان آن منطقه برای داشتن طول عمر بیشتر، امید بیشتری داشته باشند و البته عکس همین موضوع نیز صادق است.

امید به زندگی سالم چیست؟
بین این که چند سال به ادامه حیات امیدواریم و این که تا چند سال به زندگی شاد و سالم امید داریم، فرق اساسی وجود دارد.
تفاوت بین امید به زندگی و امید به زندگی سالم، مثل تفاوت زنده ماندن و زندگی است. یعنی شاید فردی ۹۰ سال هم زنده بماند، اما از امکانات رفاهی و بهداشتی محروم باشد و در حقیقت، فقط چند سال از عمر نود ساله اش را زندگی کند.
داشتن امید به زندگی سالم، به این معنی است که وقتی به آینده زندگی مان نگاه می کنیم، در ذهن خود گمان می کنیم تا چند سال دیگر می توانیم شاد و سالم به حیات ادامه دهیم.
چندی قبل، مشاور وزیر بهداشت یادآوری کرد هم اکنون سن امید به زندگی همراه با سلامت در کشور ما حدود ۶۳ سال است و ده سال با سن امید به زندگی واقعی فاصله داریم.

به گفته حسن امامی رضوی، در کشور ما سن امید به زندگی در زنان ۷۴ سال و در مردان به ۷۲.۵ سال رسیده است، اما باید به این نکته توجه کرد که سن امید به زندگی همراه با سلامت در کشور ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که اگر جامعه ای داشته باشیم که طول زندگی آنها توأم با بیماری باشد، کار زیادی نکرده ایم.
درست است بخش عمده ای از مولفه امید به زندگی سالم به نحوه رفتار دولت ها در زمینه توزیع عادلانه امکانات و ارتقای شاخص های بهداشت و آموزش در جامعه برمی گردد، اما شهروندان هم می توانند با در پیش گرفتن الگوی زندگی سالم، این شاخص جهانی را ارتقا دهند. به طور مثال، داشتن تغذیه سالم، ورزش کردن و اجتناب از مصرف موادمخدر می تواند شاخص امید به زندگی سالم را در هر جامعه ای افزایش دهد. عوامل محیطی نیز در امید به زندگی سالم بسیار موثر است و به طور نمونه، در شهری که آلودگی هوا در آن بیداد می کند، هر چقدر هم امکانات مالی و آرامش روانی برای شهروندان وجود داشته باشد، اما باز هم نمی توان به ارتقای شاخص امید به زندگی سالم در این شهر امید بست.

علاوه بر این، ازدواج هم به عنوان یکی از شیوه های مهم ارتقای سطح امید به زندگی سالم معرفی می شود؛ البته این حرف به این معنا نیست که افراد متاهل همواره از سطح امید به زندگی بالاتری نسبت به افراد مجرد برخوردارند ولی به طور کلی ازدواج موفق به عنوان یکی از معیارهای ارتقای امید به زندگی سالم در نظر گرفته می شود.

امید به زندگی، یک مولفه روانی است
این که من درون ذهنم به نتیجه می رسم که تا چند سال زنده خواهم ماند، همین موضوع نشان می دهد بخش عمده ای از شاخص امید به زندگی، به روان انسان ها بستگی دارد.
دکتر محمد قدیری، روانپزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در گفت و گو با «جام جم» معتقد است شاخص امید به زندگی، کاملا یک مولفه روانی است و در صورتی که امنیت روانی وجود داشته باشد، امید به زندگی هم بالاتر می رود. او بر این باور است که امید به زندگی برآیندی از احساس امنیت روانی است که این امنیت هم خودش امنیت اجتماعی، شغلی، مالی و شهروندی را شامل می شود.
به گفته این روانپزشک، تمام رویدادهای اجتماعی، سیاسی و خانوادگی بر روان ما اثر می گذارد و به همین دلیل می تواند بر شاخص امید به زندگی هم موثر باشد؛ همچنین وقتی امید به زندگی پایین می آید، ناخودآگاه میزان افسردگی هم بالا می رود و همین موضوع نشان می دهد تا چه میزان، امید به زندگی و سلامت روانی با یکدیگر در ارتباط است.

عوامل زیستی مثل ابتلا به انواع بیماری ها، عوامل روانشناختی و عوامل اجتماعی مثل بیکاری و تورم، سه مولفه مهم است که به اعتقاد قدیری، بر شاخص امید به زندگی تاثیر مستقیم می گذارد. البته این سه عامل کاملا با یکدیگر مرتبط هستند و تاثیر بر یکی، بر دیگری هم موثر است.

امید به زندگی با توصیه به دست نمی آید
امید به زندگی، یک مولفه ثابت نیست که با گذر زمان هم دستخوش تغییر نشود، بلکه هر واقعه اجتماعی و سیاسی می تواند این شاخص را در کشورهای مختلف تغییر دهد.
به طور مثال، وقتی سطح بیکاری در یک بازه ده ساله کاهش پیدا کند، بدیهی است امید به زندگی نیز طی این ده سال، هر بار متفاوت از سال قبل خواهد بود.
برای ارتقای سطح امید به زندگی، قدیری تاکید می کند این شاخص با توصیه، نصیحت و تشویق به دست نمی آید، بلکه وقتی درآمد سرانه کشور بالاتر برود، (برای محاسبه درآمد سرانه باید تولید ناخالص داخلی هر کشوری را بر جمعیت آن تقسیم کرد) خود به خود امید به زندگی هم افزایش پیدا می کند. اما اگر به جای ارتقای سطح رفاه و امنیت در جامعه تلاش کنیم امید به زندگی را صرفا با برگزاری کارگاه هایی مثل خنده درمانی و انرژی مثبت ارتقا دهیم، این فعالیت های مثبت به تنهایی نمی تواند متوسط امید به زندگی سالم را در مقام عمل افزایش دهد.

چرا امید به زندگی در زنان بیشتر است؟
افزایش متوسط سن امید به زندگی به عنوان یکی از شاخص های توسعه انسانی و اجتماعی شناخته می شود و به گفته جامعه شناسان، بین افزایش طولی زندگی(سن) با عرض زندگی که همان چگونگی گذران زندگی به لحاظ کیفی است، رابطه محکمی وجود دارد.
اما اگر به آمارهای جهانی درباره سن امید به زندگی توجه کنیم، متوجه می شویم این شاخص جهانی در زنان نسبت به مردان بیشتر است.
در کشور ما امید به زندگی در زنان، ۱.۵ سال بیشتر از مردان است و گفته می شود از منظر جهانی نیز به طور متوسط، زنان حدود چهار سال بیشتر از مردان عمر می کنند.
دکتر غلامرضا غفاری، جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفت وگو با «جام جم» توضیح می دهد: تفاوت در نرخ مشارکت اقتصادی مردان نسبت به زنان، مثل حضور بیشتر مردان در عرصه های شغلی که در معرض سوانح و حوادث خطرناک قرار دارد و همچنین حضور بیشتر مردان در بحران هایی مثل جنگ، شورش های خیابانی و نزاع های قبیله ای موجب شده است امید به زندگی در زنان بیشتر از مردان باشد. از سوی دیگر، به دلیل این که گرایش مردان به مصرف موادمخدر در اغلب جوامع بیشتر است و معمولا مردان بیشتر از زنان به رفتارهای پرخطر دست می زنند و همچنین آمار مرگ و میر زنان پس از انجام زایمان نیز در سطح جهانی فروکش کرده است، همه این دلایل موجب شده رفته رفته امید به زندگی در زنان از مردان پیشی بگیرد.

    امین جلالوند

آفتاب


٠٠:٤٢ - 1392/09/26    /    شماره : ٢٤٧٨٥    /    تعداد نمایش : ٦٨٢



خروج





   مطالب مرتبط
  تدابیر و قوانین دینی برای تطبیق تعالیم اسلامی با مقتضیات زمان (خبر)
  اختلال خوردن (خبر)
 دستگاه عصبي (خبر)
 فرايند رفتار درماني (خبر)
 مفهوم نوجواني Concept of adolescence (خبر)
 خوراکی‌ های سالم را بشناسیم (خبر)
 فطرتشناسی و فطرتپروری؛ رسالت اصلی شاعران (خبر)
 سالهایی که فقط چندساعت طول می‌کشد (خبر)
 شب زنده داران و قرآن (خبر)
 سازنده تاریخ (خبر)
 دانشجوی بزرگسال (خبر)
بازدیدها
امروز :809
کل بازديدها :17194560
بازديدکنندگان آنلاين :7
بازديدازاین صفحه :183103