نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دانش و فناوری > علوم اسلامی 


  چاپ        ارسال به دوست

تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (1)

تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری

حسن بن محمّد (م 1205 ق) .
309. زبده الرجال.
الذریعه، ج 12، ص 27 (ش 154) .
این كتاب، مشتمل بر فهرستی از راویان احادیث است كه مورد اعتماد مصنّف بوده اند كه به همراه آن، كلیّاتی در علم درایه و مباحثی در تمییز مشتركات، مورد بحث قرار گرفته است.
محقّق تهرانی، نسخه های متعدّدی از این كتاب را در كتاب خانه های مختلف، مشاهده كرده و نشانی داده است.
نسخه خطّی این كتاب، در كتاب خانه های ایران موجود است.
وحید بهبهانی، محمّد باقر بن محمّد اكمل (1116 یا 1118 - 1206 ق) .
310. التعلیقه البهبهانیه.
الذریعه، ج 4، ص 223 (ش 1120) .
مرحوم محمّد باقر وحید بهبهانی، تعلیقه هایی را بر كتاب منهج المقال، معروف به الرجال الكبیر محمّد استر آبادی به همراه مقدّمه ای مشتمل بر پنج فایده رجالی آورده است. به دلیل اهمیّت این فواید رجالی، تا كنون شرح های مختلفی بر آن آورده شده است.
همان طور كه محقّق تهرانی اشاره كرده است، این تعلیقه با اسامی مختلف معرّفی شده است كه بعضی از این اسامی عبارت اند از: التعلیقه، حاشیه علی منهج المقال، تعلیقه الوحید و تعلیقه منهج المقال.
ایشان در الذریعه (ج 666، ص 39) متذكّر شده است كه بر این تعلیقه، شرح های مختلفی آورده شده كه عبارت اند از:
حاشیه علی بن خلیل طبیب تهرانی (م 1297 ق) . این حاشیه با عناوین شرح الفوائد الرجالیه و شرح تعلیقه الرجال در الذریعه فهرست شده است.
حاشیه باقر بن غلامعلی شوشتری (م 1327 ق) با عنوان حاشیه علی التعلیقه البهبهانیه.
حاشیه علی بن حسین خاقانی نجفی (م 1334 ق) با عنوان رجال الخاقانی.
نسخه خطّی این كتاب، در كتاب خانه های ایران موجود است.
311. فواید الوحید البهبهانی،
تحقیق: حسن خاقانی، قم: مكتب الإعلام الإسلامی، 1404 ق، 72 ص، دوم.
چاپ شده در ضمیمه كتاب رجال الخاقانی.
این اثر، مشتمل بر مباحث زیر است:
متن كتاب، شامل پنج فایده رجالی است كه عبارت اند از:
وجه نیاز به علم رجال و مبنای حجّیت آرای رجالی؛
الفاظ جرح و تعدیل؛
امارات وثاقت و قوّت؛
ذكر بعضی از اصطلاح های مرحوم وحید بهبهانی در تعلیقه منهج الرجال؛
شیوه بررسی رجال.
كتاب، دارای حاشیه هایی است كه محقّق در ذیل متن كتاب، متذكّر شده است.
در شرح این كتاب، مرحوم علی خاقانی، كتاب رجال الخاقانی را تألیف نموده است.
شایان ذكر است كه فوائد الوحید البهبهانی، مقدّمه ای بر تعلیقه نویسنده بر كتاب منهج المقال است كه به طور مستقل، چاپ شده است.
محقّق تهرانی، این مقدّمه را با عناوین الفوائد الخمس الرجالیه و الفوائد الرجالیه فهرست نموده است.
مرحوم اسماعیل مقدایی یزدی (م 1230 ق) در شرح این كتاب، شرح الفوائد الرجالیه را تألیف نموده است.
حسینی قزوینی، سیّد حسین (م 1208 ق) .
312. مختصر جامع الرواه.
الذریعه، ج 20، ص 192 (ش 2529) .
این اثر، خلاصه ای از جامع الرواه محمّد اردبیلی (م 1101 ق) است و در مقدمه سوم بر كتاب معارج الأحكام - كه از آثار همین مؤلّف است - آورده شده است.
محقّق تهرانی در الذریعه (ج 22، ص 204، ش 6713) ، این كتاب را با عنوان ملخص جامع الرواه الأردبیلیه هم فهرست نموده است.
313. الفوائد الرجالیه.
التراث العربی، ج 4، ص 209.
این كتاب، در بردارنده چند فایده رجالی است كه مؤلّف آن را به عنوان مقدّمه ای بر كتاب فقهی معارج الأحكام فی شرح شرایع الإسلام، تألیف نموده است. مؤلّف، این فواید را شامل شش مبحث داشته است؛ امّا به دلیل مشوّش بودن كتاب، تنها چهار مبحث آن استخراج شده است كه عبارت اند از:
مبحث اوّل، شامل خلاصه ای از علم رجال و مصطلحات علم درایه؛
مبحث چهارم، شامل مشتركات اسامی رجال،
مبحث پنجم، شامل مطالبی درباره اعتماد بر مؤلّفان كتب اربعه حدیثی،
مبحث ششم، شامل طُرُق كلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی به همراه بعضی از اجازات.
محقّق تهرانی در مصفّی المقال (ص 140) آورده است كه صاحب تتمیم أمل الآمل، نام این كتاب را در فهرست آثار این مؤلّف آورده است. ایشان در الذریعه (ج 10، ص 111) ، این كتاب را با عنوان رجال السید حسین و در مصفّی المقال (ص 140) با عنوان المشتركات هم فهرست نموده است.
شایان ذكر است كه در التراث العربی تاریخ وفات مؤلّف، 1308ق، آورده شده، در حالی كه در اكثر منابع 1208ق، آمده است.
نسخه های خطّی این كتاب در كتاب خانه های ایران موجود است.
بحر العلوم طباطبایی، سیّد محمّد مهدی (1155 - 1212 ق) .
314. رجال السید بحر العلوم، المعروف بالفوائد الرجالیه،
تحقیق: محمّد صادق آل بحر العلوم و حسین آل بحر العلوم، تهران: مكتبه الصادق، 1363 ش، 4 ج، اوّل.
نام اصلی این كتاب، الفوائد الرجالیه است؛ امّا در این چاپ، با این عنوان آورده شده است.
كتاب در سه بخش تنظیم شده است كه عبارت اند از:
بررسی مهم ترین خاندان های رجالی همراه با ذكر شرح حال مفصّل بسیاری از افراد این خاندان ها؛
اسامی علما و رجال حدیث، كه بر اساس حروف الفبا مرتّب شده اند، با ذكر اقوال علمای علم رجال در مورد آنها؛
فواید رجالی متفرّق، از جمله شیوه شناسی فهرست شیخ و بررسی برخی از راویان مهم.
مقدمه محقّقان در زندگی نامه مؤلّف و خاندان بحر العلوم و معرّفی محتویات كتاب است.
محقّق تهرانی در الذریعه (ج 16، ص 339، ش 1574) ، این كتاب را با عنوان الفوائد الرجالیه و نیز با عنوان رجال السید محمّد مهدی (ج 10، ص 154) فهرست نموده است.
حسنی حسینی بغدادی، سیّد احمد بن محمّد (1128 - 1215 ق) .
315. أرجوزه.
الذریعه، ج 1، ص 473 (ش 2356) .
مؤلّف، این اُرجوزه را در شرح حال راویان آورده است. اسامی بر اساس حروف الفبا تنظیم شده و راویان مجهول نیامده است و در نهایت، كنیه ها و القاب آورده شده اند. سپس مؤلّف، شرح مختصری در بیان مواردی را كه به خاطر ضرورت شعری اجمال بیان شده اند، آورده است. محقّق تهرانی در الذریعه (ج 6، ص 14، ش 38) این حاشیه را با عنوان حاشیه علی اُرجوزه فی الرجال و در الذریعه (ج 23، ص 108) ، این كتاب را با عنوان منظومه فی الرجال و نیز با عنوان رجال السید أحمد بغدادی (ج 10، ص 94، ص 186) فهرست نموده است.
نسخه خطّی این كتاب، در كتاب خانه های ایران موجود است.
بهبهانی (كرمانشاهی) ، محمّد علی (1144 - 1216 ق) .
316. حاشیه علی نقد الرجال.
الذریعه، ج 6، ص 228 (ش 1279) .
این حاشیه بر نقد الرجال سیّد میر مصطفی تفرشی (م 1021 ق) نوشته شده است.
محقّق تهرانی در كتاب مصفّی المقال (ص 311) ، نام این حاشیه را در فهرست آثار این مؤلّف آورده و متذكّر شده است كه میرزا حسین نوری در خاتمه المستدرك، نام این تألیف را آورده است.
317. معترك الأقوال فی أحوال الرجال.
الذریعه، ج 21، ص 209 (ش 4650) .
مؤلّف در مقامع الفضل خود، از این كتابْ نقل قول هایی را آورده است. همچنین در روضات الجنات و كتب دیگر به این كتاب اشاره شده است.
محقّق تهرانی در الذریعه (ج 10، ص 134) ، این كتاب را با عنوان رجال الآقا محمّد علی هم فهرست نموده است.
مازندرانی حایری، ابو علی محمّد بن اسماعیل (1159 - 1216 ق) .
318. منتهی المقال فی أحوال الرجال (رجال أبی علی) ،
تحقیق: مؤسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، قم، 1416 ق، 7 ج، اوّل.
مؤلّف در مقدّمه، پنج مطلب را آورده است كه عبارت اند از:
تاریخ ولادت و وفات معصومان علیهم السلام؛
اسامی اشخاصی كه با امام مهدی (عج) ملاقات داشته اند و یا معجزه ای از جانب ایشان دیده اند؛
بیان كنیه و القاب ائمه معصوم علیهم السلام؛
اسامی رجالی كه با دیگران اشتباه می شوند؛
فواید رجالی متفرق مؤلّف.
متن كتاب، در شرح حال رجال حدیث است و از بیان شرح حال راویان مجهول به جهت عدم فایده آن اجتناب شده است. روش تحقیق مؤلّف به این ترتیب است كه در ابتدا، مضمون شرح حال بیان شده به وسیله میرزا محمّد استر آبادی در كتاب منهج المقال را ذكر می نماید و سپس، مضمون آنچه را كه وحید بهبهانی در تعلیقه خود بر منهج المقال آورده، متذكّر می شود و در مواردی، نظر خود را بیان می كند و در نهایت، بحث را با كلام محمّد امین كاظمی در تمییز مشتركات از هدایه المحدثین به پایان می رساند.
مؤلّف در ضمن مباحث، از شرح حال های موجود در كتاب های دیگر، نقل قول هایی را متذكّر می شود و در بعضی موارد، اسامی و شرح حال هایی را اضافه كرده است. اسامی راویان، بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است.
خاتمه كتاب، شامل پنج فایده رجالی است كه عبارت اند از:
«عدّه» در كتاب الكافی؛
خادمان و وكلای ممدوح و مذموم ائمه علیهم السلام؛
اسامی سفیران ممدوح در زمان غیبت؛
اسامی مدّعیان مذموم بابیت؛
طریق و مشیخه شیخ طوسی در كتاب های التهذیب و الاستبصار و شیخ صدوق در كتاب من لا یحضره الفقیه.
محقّق كتاب در مقدّمه، اقدام به معرّفی مختصر بعضی كتاب های رجالی معتبر و معروف و زندگی نامه مؤلّف نموده است. گفتنی است كه این كتاب، معروف به رجال ابی علی است.
در این كتاب، مؤلّف از بیان فهرست اسامی بسیاری از رجال، به گمان آن كه مجهول اند و فایده ای در ذكر آنها وجود ندارد، اجتناب نموده است. به همین منظور و در جهت تكمیل این كتاب، دو كتاب دیگر تألیف شده است كه عبارت اند از:
تكمله رجال أبی علی، تألیف: درویش علی حایری (م ق 13) ، كه از شاگردان مؤلّف است؛
إكمال منتهی المقال، تألیف: محمّد آل كشكول (م ق 13) .


رسول طلائيان - مأخذشناسي رجال شيعه، ص 145


٠٣:٠٨ - 1392/06/05    /    شماره : ١٥٤٢٤    /    تعداد نمایش : ١٢٩٨



خروج





   مطالب مرتبط
 تألیفات رجالی قرن چهاردهم هجری و معاصرین (1) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (7) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (6) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (5) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (4) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (3) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری(3) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن سیزدهم هجری (2) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن دوازدهم هجری (1) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن یازدهم هجری (1) (خبر)
 تألیفات رجالی قرن پنجم هجری (1) (خبر)
بازدیدها
امروز :1060
کل بازديدها :17648758
بازديدکنندگان آنلاين :4
بازديدازاین صفحه :213433