نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دانش و فناوری > علوم انسانی 


  چاپ        ارسال به دوست

جايگاه روان درماني Psychotherapy position

یكی از وظایف هیجان‌انگیز و قابل تعمق روان‌شناسان بالینی، روان‌درمانی است. در روان‌درمانی، تحقیق درباره انسان به صورت امری پیگیر و مداوم درمی‌آید. توجه روان‌شناس به روان‌درمانی تنها برای شناسایی بیمار نیست، بلكه بیشتر به علت خلاقیتی است كه در این رشته وجود دارد و روان‌شناس احساس می‌كند كه می‌تواند در بهبود زندگی انسان‌ منشا اثر باشد. در مواردی كه روش‌های دیگر به‌ویژه علوم روان‌پزشكی و اعصاب درمی‌مانند، مهارت و حساسیت كلینیكی روش‌های روان‌شناختی می‌توانند كمك‌های اصولی به بیمار كنند. روان‌درمانی با وجود مزایایی كه دارد از ابهام و پرسش‌های بی‌جواب و مشكلات تئوری و عملی خالی نیست. با وجود تئوری‌ها و روش‌های مختلف و مبتكرانه‌ای كه در این رشته وجود دارد، هیچ دلیلی در دست نیست كه به كمك آن بتوانیم یك روش را بر دیگری ترجیح دهیم. در حال حاضر معیار عام و یكسانی برای ارزیابی و یافتن اعتبار و ثبات تمام روان‌درمانی‌ها وجود ندارد. این قبیل مشكلات سبب شده است كه برخی روان‌شناسان با نظر آیزنك[1] موافق شوند. آیزنك، روان‌شناس انگلیسی بیان می‌كند:«شواهد علمی، این موضوع را كه روان‌درمانی در بهبود بیماران نوروتیك[2] موثر است، تایید نمی‌كند». از طرف دیگر برخی از روان‌شناسان به روش‌های آیزنك اعتراض كرده‌اند.
تحقیقات نیم قرن اخیر نشان می‌دهد كه روان‌درمانی نه تنها روش بسیار موثر و مفیدی در برطرف كردن معضلات روانی و رفتاری انسان است، بلكه نوعی آموزش پایدار در تغییر ویژگی‌های شخصیت و رفتار به شمار می‌آید كه برعكس روش‌های دارویی، برگشت‌پذیری بیماری در آن بسیار كمتر از دارودرمانی[3] است. با وجود آنكه تحقیقات در رشته روان‌درمانی كامل نیست، اما روان‌شناسان دریافتند كه این روش در كمك به بیماران بسیار موثر است و به همین خاطر با وجود مشكلات موجود از این فن استفاده می‌كنند. تقریبا نیم قرن است كه روان‌شناسان در امر روان‌درمانی مشغول به كار هستند و تجارب گران‌بهایی اندوخته‌اند. از طرف دیگر اكتشافاتی كه در چند سال اخیر در روان‌شناسی یادگیری و انگیزه‌های بشری صورت گرفته است، در شناخت و تغییر شخصیت افراد، مبانی اصولی ارائه می‌دهد. پژوهش‌های بسیار دقیق سال‌های اخیر به‌طور قطع نشان می‌دهد كه روان‌درمانی در رفع مشكلات روانی – رفتاری انسان‌ها موثر است. البته تاثیر آن صددرصد نیست ولی در بررسی بسیار معتبر متا آنالیز[4] از نتایج 475 گزارش روان‌درمانی، چنین نتیجه گرفت كه در 80 درصد موارد روان‌درمانی موثر بوده است.[5]
تعریف روان‌درمانی
روان‌درمانی، امری پیچیده است و به این سبب تعریف آن چندان ساده نیست. نظریه‌ها و دیدگاه‌های مختلف، تعاریف متفاوتی از آن ارائه داده‌اند و به سختی می‌توان تعریفی جامع و مانع كه مورد توافق همگان باشد ارائه كرد. در اینجا ما تعریف دكتر لوئیس ولبرگ[6] را كه یكی از بزرگترین روان‌درمانگرهای جهان می‌باشد، بیان می‌كنیم تا براساس این تعریف نسبتا جامع و ساده اهداف، حدود، چگونگی و ماهیت عملی این پدیده را تا حدی روشن كنیم. او می‌گوید: «روان‌درمانی عبارت است از درمان مشكلاتی كه ماهیت عاطفی دارند. این درمان براساس روش‌های روان‌شناختی[7] و به وسیله فردی متخصص كه با بیمار ارتباط خاص حرفه‌ای برقرار می‌كند و به منظورهای زیر انجام می‌شود:
·برطرف كردن، تغییر دادن و یا متوقف ساختن علایم[8] بیماری
·مداخله در الگوهای نابهنجار رفتار
·تقویت رشد و تكامل جنبه‌های سالم و مثبت شخصیت.
در اینجا به بررسی جنبه‌های مختلف این تعریف می‌پردازیم:
الف. روان‌درمانی، عبارت است از نوعی "درمان"[9]: حال این درمان از هر دیدی كه باشد، فرقی نمی‌كند. هنگامی كه به موضوع روان‌درمانی به دقت بنگریم و آن را به هر اسمی كه بخوانیم، آنچه كه در جریان این روش رخ می‌دهد، ماهیت درمانی دارد و به منظور برطرف كردن نابهنجاری بیمار انجام می‌شود.
ب. مشكلاتی كه ماهیت عاطفی دارند: مسائل عاطفی انسان بسیار زیاد و متنوع است و به اشكال گوناگون ظاهر می‌شوند از جمله به شكل اختلالات روانی، جسمی، شغلی، اجتماعی و بین‌فردی.[10] با در نظر گرفتن این پیچیدگی و چندجانبه بودن مساله، نمی‌توان مشكلات فردی و اجتماعی را از اختلالات روانی و روان – تنی[11] جدا كرد. این دو اختلال با آنكه معمولا همزمان رخ می‌دهند، ولی همجواری آن همیشه به وضوح مشاهده نمی‌شود.
ج. روش‌های روان‌شناختی: روان‌درمانی، یك اصطلاح زیربنایی است كه شامل طیف وسیعی از روش‌ها و تكنیك‌های درمانی روان‌شناختی می‌شود. این طیف دربرگیرنده موضوعاتی از قبیل حركت‌های حساب‌شده روان‌شناس در ارتباط‌گیری با بیمار، برطرف كردن علایم بیماری، تغییر طرز فكر نظام ارزشی بیمارگونه، شرطی‌كردن، سازندگی، رشد شخصیت و مانند آن است. این روش در اصل متكی به برقراری ارتباط كلامی و غیركلامی است. درمان‌هایی كه ماهیت جسمی داشته باشند مانند دارودرمانی، شوك‌درمانی، جراحی مغز و امثال آن، شامل روان‌درمانی نمی‌شوند.
د. فرد متخصص: بیماران گرفتار مشكلات عاطفی و عوارض آن، در حالت درماندگی و رنج فراوان به هر شخصی ممكن است متوسل شوند؛ در حالی كه درمان صحیح این مسائل پیچیده و خطرناك، توسط افرادی امكان‌پذیر است كه علاوه بر تبحر و مهارت كافی، دانش، بینش و روش‌های لازم در روان‌درمانی را دارا بوده و در این زمینه تخصص داشته باشند. در غیر این‌صورت، روان‌درمانی می‌تواند بسیار مضر و حتی خطرناك باشد.
هـ. ایجاد یك ارتباط حرفه‌ای: ایجاد یك رابطه عمدی و حساب‌شده حرفه‌ای كه در واقع اساس و محور اصلی روان‌درمانی است، به وسیله درمانگر[12] طرح‌ریزی و تقویت می‌شود. این ارتباط دارای معیارها و ضوابط خاصی است كه آن را از روابط اجتماعی معمولی انسان‌ها با یكدیگر، متفاوت می‌سازد. همچنین دارای اهداف حرفه‌ای مشخص و خاص درمانی است. گاهی برای درمان بیمار یا بیماران، درمانگران بیشتری می‌توانند شركت جویند.
و. بیمار: چون فردی كه به روان‌درمانگر مراجعه می‌كند؛ برای مداوا نزد او می‌رود، لذا بهتر است به جای استفاده از بعضی از اصطلاحات دیگر مانند "مددجو"، "مراجع"[13] و مانند آن لفظ بیمار را به‌كار گیریم. روان‌درمانگر ممكن است با بیش از یك بیمار در ارتباط باشد؛ مانند گروه‌درمانی[14] یا خانواده‌درمانی.[15]
در تعریف ولبرگ به كلماتی چون درمان و نشانه‌ها برمی‌خوریم و توضیحات بعدی او به این تعریف حال و هوایی پزشكی می‌دهند. اما این تعریف با تعریف روان‌شناختی‌تر دیگر روان‌شناسان بالینی خیلی فرق نمی‌كند.[16] جی. دی. فرانك[17] این موضوع كلی را به صورت زیر شرح می‌دهد:
«روان‌درمانی یك تعامل برنامه‌ریزی‌شده، دارای بار هیجانی و توام با خوش‌باوری بین یك شفادهنده آموزش‌دیده و دارای مجوز اجتماعی و فردی است كه از مشكلی رنج می‌برد. در این تعامل، شفادهنده از طریق برقراری ارتباطی نمادین كه عمدتا با كلمات و گاهی با حركات بدن برقرار می‌شود، سعی می‌كند ناراحتی و ناتوانی فرد رنجور را تسكین بدهد. شفادهنده گاهی در مراسم شفادهی از خویشان و آشنایان بیماران هم استفاده می‌كند. روان‌درمانی همچنین به بیمار كمك می‌كند رنج خود را به عنوان جزء اجتناب‌ناپذیر زندگی بپذیرد و تحمل كند و آن را فرصتی برای كمال در نظر بگیرد».
این‌گونه تعاریف نسبتا كلی و گسترده‌اند. متخصصان طرفدار رویكردهای روان‌كاوی،[18] درمان عقلانی – هیجانی،[19] مشاوره مراجع‌محور،[20] شناخت‌درمانی،[21] گشتالت‌درمانی[22] و دیگر صور درمان روان‌شناختی می‌گویند: این‌گونه تعاریف به سختی ماهیت "شاخه" درمانی مورد نظر آنان را مشخص می‌كنند.[23]


[1] . Eysenck
[2] . psychoneurotic
[3] . Drug therapy
[4] . Meta- Analysis
[5] . شاملو، ‌سعید؛ روان‌شناسی بالینی، تهران، رشد، 1386، چاپ دهم، ص 153 و 154.
[6] . Lewis Wolberg
[7] . psychological methods
[8] . signs
[9] . Therapy
[10] . Interpersonal
[11] . psychosomatic
[12] . Therapist
[13] . client
[14] . group therapy
[15] . family therapy
[16] . شاملو، سعید؛ روان‌شناسی بالینی، ص 154- 156.
[17] . Frank, J.D
[18] . Psychoanalysis
[19] . Rational- emotive therapy
[20] . Client- centered
[21] . Cognitive therapy
[22] . Gestalt therapy
[23] . فیرس، ای. جری و جی. ترال، تیموتی؛ روان‌شناسی بالینی، مهرداد فیروزبخت و سیف‌الله بهاری، تهران، رشد، 1387، چاپ چهارم، ص 415 و 416.

منيره دانايي

 

 

 

 

 

 

 



٢٢:١٥ - 1392/11/27    /    شماره : ٢٧٥٠٥    /    تعداد نمایش : ١١٠٤



خروج





   مطالب مرتبط
  روان درماني مراجع – محور client-centered therapy (خبر)
  بازي درماني Play therapy (خبر)
  روان شناسي باليني clinical psychology (خبر)
 روان درماني Psychotherapy (خبر)
  اهداف روان درماني (خبر)
  بينش درماني Insight Therapy (خبر)
 سيد احمد خوانساري (خبر)
 حوزه بایدمنطبق با دیدگاه رهبری و مراجع تقلیدحرکت کند (خبر)
 نظر مراجع و علما در مورد تقارن ایام فاطمیه با جشن نوروز (خبر)
 دیدار با مراجع تقلید مایه افتخار است (خبر)
 مراجع و علما افتخار پیروی از امام زمان (عج) را دارند (خبر)
بازدیدها
امروز :8373
کل بازديدها :17647322
بازديدکنندگان آنلاين :5
بازديدازاین صفحه :157894