نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دانش و فناوری > علوم کاربردی 


  چاپ        ارسال به دوست

مدیریت در سایه ریسک

فضای ملتهب درونی و بیرونی بنگاه های ایرانی، مدیران را سردرگم و تصمیم گیری را دشوار ساخته است. بنگاه های ما مشکل دارند و این مشکل ناشی از هزار و یک عامل درونی و بیرونی است که اتفاقاً ریسک های زیادی را هم بر آنها تحمیل می کنند. یک دلیل، ناشی از اقتصاد همچنان دولتی کشور است. چنین فضایی، خود ده ها بیماری دیگر را موجب می شود.

وقتی به شالوده مدیریت بنگاه های وابسته به دولت که بنگریم، هیچ ابتکار و نوآوری را در عملکردشان نمی بینیم، چون نه فضایی برای خلق این ابتکار هست و نه اصلاً دلیلی برای ارایه آن وجود دارد. این دست مدیران – اشتباه نشود، قصد زیر سؤال بردن مهارت های مدیران دولتی را نداریم بر خلاف همتایان خود در بخش خصوصی، در فضایی فعالیت می کنند که استرس، نگرانی های دستمزد و مالیات و بیمه و هزار درد سر دیگر مانند اینها را ندارند. از قضا، رقیب قابل ذکری هم در بازار ندارند که بخواهند عملکردش را ارزیابی کنند، سناریو طرح کنند، برنامه بچینند و به ارزیابی تصمیماتشان بپردازند. طبیعی است در این فضای کاملاً بسته، ریسک و بحرانی را هم مشاهده نمی کنند که بخواهند برای رویارویی با آن خلاقیت داشته باشند.

در سوی دیگر، بنگاه های بخش خصوصی هم به نوعی دیگر با مدیریت ریسک میانه ندارند که به نظر ما ناشی از این ۳ عامل است:

۱) شرایط بیرونی بنگاه های خصوصی بسیار تحول گرا است.

۲) فرق بین مالکیت و مدیریت در بنگاه داری ما هنوز تعریف نشده است.

۳) مدیران ریسک کار کشته ما اگر انگشت شمار نباشند، زیاد هم نیستند.

 

 

● معادله ریسک و بحران

البته باید ریسک (Risk) و نااطمینانی (Uncertainty) را از هم تفکیک کرد. ریسک به معنای وقایعی است که از احتمال برخوردار است. در کشور ما مدیران نه تنها با ریسک های فراوان روبه رو هستند، بلکه با نااطمینانی زیادی نیز مواجه می باشند که هر دو مورد، مدیران را عذاب داده و مدیریت را با مخاطره مواجه می کنند. اما از آنجا که بخش عمده ای از ریسک ها و نااطمینانی ها جزو عوامل بیرونی هستند، این وظیفه دولت ها و دولتمردان است که ریسک ها را کاهش دهند و نااطمینانی ها را از عرصه سیاسی اجتماعی حذف کنند. اُلریش بِک، در نظریه "جامعه ریسکی" (Risk Society)، بیان می کند با تحول و پیشرفت تکنولوژی ها، ریسک ها هم پیشرفته تر می شوند و اگر بنگاه ها، نهادها، مسؤولان و در نهایت، سیاست گذاران کلان جامعه، از پیش برنامه ای برای رویارویی با این ریسک ها نداشته باشند، بحران ناشی از توزیع ناعادلانه ریسک، زمینه سقوط بنگاه، سازمان و اقتصاد را فراهم می کند.

نمی خواهیم بحث را پیچیده کنیم. مفهوم ساده ریسک یعنی هر چیزی که در هر مرحله از زمان و مکان قادر باشد تأثیر منفی روی سود بنگاه داشته باشد حال می خواهد کاهش مثلاً بهره وری و انگیزه نیروی کار باشد، یا مواردی مثل ظهور رقبای جدید، افزایش هزینه ها، نقص اطلاعات، رشوه، سیاست های کلان و مانند این موارد. برای رفع ریسک ها، مدیران بنگاه ها هم باید با شناخت درست از عوامل "ریسک ساز،" قابلیت رویارویی با این خطرها را در خود به وجود آورند. این شناخت هم باید با توجه به اطلاعات بازار، رقبا، خود بنگاه و مصرف کنندگان در طول زمان حاصل شود و با تئوری های تاریخ مصرف گذشته و بومی نشده تفاوت داشته باشند.

بخش دیگر مشکلات مدیریتی بنگاه های ما ناشی از نوع و ماهیت تصمیم ها است که بعضاً کارایی ندارند. یک قسمت از این تصمیمات نارکارآمد برمی گردد به گرفتاری های زیاد مدیران ما که تصمیماتشان را متأثر کرده است. اما بخش دیگری از آن به این دلیل است که ما هنوز به خود نقبولانده ایم مالکیت و مدیریت، دو مقوله متفاوت از هم هستند. امروز، مدیریت مشارکتی و سیستماتیک حرف اول را در موفقیت بنگاه می زند.

 

 

● مدیریت از نگاه ما

اگر باور کنیم دنیای امروز دنیای فرصت ها و تهدیدها است، حتماً دنبال کشف نقاط مثبت و منفی خود می گردیم تا از فرصت هایی که در پیش رویمان قرار دارند به نحو احسن استفاده کنیم. علاوه بر این، به منظور مدیریت کاراتر، باید برای تهدیدات بیرونی، ابتکارات لازم را جهت رویارویی با ریسک های بحران ساز در نظر داشت. به طور حتم اگر این گفته پیتر دراکر که "کارایی مدیران، نه یک توانایی است و نه یک استعداد، بلکه یک عادت و تمرین است" را یاد بگیریم، می توانیم مدیریت ریسک بهتری داشته باشیم. امروز علاوه بر مواردی نظیر تغییر ناگهانی الگوی تقاضا، رویکرد رقبا و ارایه محصولاتشان در بازار برای پاسخ به این تغییر الگو، مسایلی چون فقدان شفافیت اطلاعات، رکود اقتصادی، دیون بنگاه، کاهش منابع بانکی ناشی از عملکرد انقباضی آنها – که با توجه به کاهش نرخ سود در بسته جدید بانکی، در آینده بیشتر هم به چشم می آید و افزایش تحریم ها، از مهمترین ریسک های بیرونی بنگاه های ایرانی به حساب می آیند، در حالی که مواردی چون وجود تقاضای مؤثر در بازار، نیروی کار جوان و باانگیزه، دسترسی به بازارهای منطقه ای و حتی ظرفیت های خالی بنگاه از فاکتورهای قابل اتکایی هستند که می توانند در مقابل این ریسک ها بکار بسته شوند.

معتقدیم رعایت نکات زیر کمک شایانی به رفع مشکلات مدیران کشورمان می کند.

۱) ترویج ثبات اقتصادی سیاسی اجتماعی

۲) اجتناب از تغییر در سیاست ها و پیروی از "توسعه متوازن"

۳) کاهش ریسک های ناشی از فضای کسب و کار

۴) شناسایی ریسک های بنگاه و لزوم بکار گیری مدیریت ریسک و استراتژیک

۵) کمّی کردن ریسک ها و ایجاد یک رده بندی بین ریسک های موجود جهت شناسایی سطح آسیب رسانی هر ریسک و تدوین راه های مقابله با هر مؤلفه خطر آفرین

۶) ترویج حاکمیت سهام داران و شایسته سالاری

۷) بکار گیری مدیریت سیستماتیک و اقتضایی متناسب با زمان و مکان و الزام به روز بودن تخصص و دانش مدیران

۸) ارجحیت دادن به شرکت های خصوصی و مردمی و رقابتی و برابر کردن محیط اقتصادی بین شرکت های خصوصی، دولتی، عمومی و شبه دولتی

۹) اِعمال ریسک زدایی توسط دولت ها و اجتناب از معرفی ریسک های جدید در محیط اقتصادی

۱۰) تحریم زدایی و بین الملل گرایی.

آفتاب


١٥:٢٥ - 1391/01/04    /    شماره : ٢٠٨٦    /    تعداد نمایش : ٧١٦



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :2486
کل بازديدها :17220974
بازديدکنندگان آنلاين :33
بازديدازاین صفحه :179845