نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دانش و فناوری > علوم کاربردی 


  چاپ        ارسال به دوست

درمان آموزش پزشکی، جای دیگری است

یکی از چالش هایی که نظام سلامت در سال ۸۶ با آن مواجه شد، بحث پذیرش دانشجوی پزشکی از مقطع کارشناسی بود. هر چند که بر همه اهل فن حوزه سلامت روشن است که آموزش پزشکی کشور برای فائق آمدن بر مشکلاتی که گریبان گیرش شده اند، نیازمند اصلاحات اساسی است، اما آیا پذیرش دانشجو از مقطع کارشناسی، حلال این مشکلات خواهد بود یا آنکه بر بار مشکلات خواهد افزود و یا مهم تر آنکه آیا پذیرش دانشجویان پزشکی از مقطع کارشناسی، اشکالات موجود در شیوه پذیرش دانشجویان پزشکی را در کشور مرتفع می سازد؟ هدف از پذیرش دانشجو توسط دانشگاه ها برای هر رشته تحصیلی، انتخاب آن دسته از داوطلبانی است که بتوانند هم در حین تحصیل و هم پس از فارغ التحصیلی، عملکرد بهتری در حرفه خود داشته باشند. به لحاظ اهمیت پذیرش دانشجویان و تبعات آن در حین تحصیل و آینده شغلی افراد، بحث های زیادی در سطح جهان در مورد شیوه های مختلف پذیرش دانشجو صورت گرفته و می گیرد.

● مراحل پذیرش دانشجو

ساز و کار پذیرش دانشجو شامل دو مرحله است.

▪ مرحله اول، تعیین شرایط اولیه داوطلبان است. به عنوان مثال اینکه افراد دارای مدرک دیپلم یا مدرک کارشناسی بتوانند در آزمون ورودی یک دانشگاه شرکت کنند یا آنکه داوطلبان در یک محدوده سنی مشخص قرار داشته باشند، در این مرحله جای می گیرند.

▪ مرحله دوم، انتخاب از میان داوطلبان است. شیوه های مختلفی برای این مرحله وجود دارد که آزمون علمی، بررسی عملکرد تحصیلی در مقطع قبلی، مصاحبه، معرفی نامه، تست هوش و شخصیت، آزمون سبک یادگیری و پرونده عملکرد قبلی داوطلبان، از جمله شیوه های رایج انتخاب داوطلبان است. هر چند که پذیرش دانشجویان، تابعی از شرایط اولیه داوطلبان و روش انتخاب آنها خواهد بود، تفکیک این دو مرحله از یکدیگر، هم از بعد نظری و هم از نقطه نظر اجرایی، بسیار حائز اهمیت می باشد. به همین لحاظ اگر اشکالی در هر یک از مرحله ها وجود دارد، باید آن اشکال را در حوزه خود مرتفع سازیم. به عنوان مثال اگر روش انتخاب از میان داوطلبان با اشکالاتی همراه است، آن اشکالات را مرتفع سازیم و بدانیم که نباید این موضوع را به انتخاب دانشجویان از میان افراد دارای مدرک دیپلم، تسری دهیم.

● روایی پیش گویی کننده پذیرش دانشجو

هنگام انتخاب ساز و کار پذیرش دانشجویان باید به چهار موضوع اساسی توجه کنیم: اثربخشی، کارآیی، امکان پذیری و عادلانه بودن. از این میان، اثربخشی، همان «روایی پیشگویی کننده» آن را تشکیل می دهد. پس هر چه همبستگی بین نتایج ساز و کار پذیرش دانشجو و پیامدهای تحصیلی یا حرفه ای آتی پذیرفته شدگان بیشتر باشد، روایی پیشگویی کننده ساز و کار پذیرش دانشجو بیشتر خواهد بود. به عبارت ساده تر، اگر ساز و کار پذیرش دانشجو بتواند باعث شود تا بهترین افراد برای یک حرفه انتخاب شوند، می توانیم بگوییم که ساز و کار مناسبی برای پذیرش دانشجو به کار گرفته شده است. به عنوان مثال، مطالعه ای که در سال ۲۰۰۲ انجام گرفت، نشان داد که معدل نمرات دوره دبیرستان، روایی پیشگویی کننده قوی در مورد انگیزه و عملکرد تحصیلی دانشجویان پزشکی دارد و تا حدود ۲۳ درصد از تفاوت عملکرد تحصیلی دانشجویان پزشکی را توجیه می کند. مطالعاتی که در سال ۲۰۰۷ انجام شد، نشان دادند که سبک یادگیری، خصیصه های شخصیتی و ضریب هوشی نیز به درجات مختلف با عملکرد تحصیلی بعدی دانشجویان در ارتباطند. اما در هیچ یک از مطالعاتی که تا سال ۲۰۰۷ انجام شده اند، پذیرش دانشجو از مقطع کارشناسی با پیامدهای تحصیلی یا عملکرد حرفه ای بهتر همراه نبوده است. ضمن آنکه نشان داده شده است که افزایش سن داوطلبان ورود به رشته پزشکی هیچ گونه تاثیری بر انتخاب حرفه ای آتی آنان ندارد.

● کدام پذیرش کارایی دارد؟

هر ساز و کار پذیرشی در کنار پیامدهای مثبتی که به همراه دارد، هزینه های مستقیم و غیرمستقیمی را نیز در بر دارد. سبک سنگین کردن دو طرف قضیه و مقایسه مزایا و معایب آنها، کارایی هر نوع را مشخص می کند. به عنوان مثال هنگامی که بحث از مزایای بالقوه (که اغلب توسط مطالعات معتبر اثبات نشده اند) انتخاب دانشجوی پزشکی از مقطع کارشناسی می شود، (مانند «انتخاب آگاهانه» یا «بلوغ شخصیتی») نباید بهایی که بابت آن پرداخت می شود (که همان صرف حداقل چهار سال از زندگی فرد است) را نادیده بگیریم. از طرفی، افزایش سن داوطلبان تبعات منفی زیادی به همراه دارد. درصد قابل توجهی از داوطلبانی که از مقطع کارشناسی وارد رشته پزشکی می شوند (در سن ۲۴ ۲۳ سالگی) شاغل و متاهل هستند. درگیری های خانوادگی، فقدان زمان تفریح و استراحت، مشکلات مالی و ایجاد تعادل بین تعهدات تحصیلی، شغلی و خانوادگی باعث می شوند که این داوطلبان نسبت به ورودی های معمول (که اغلب ۱۸ ۱۷ ساله هستند) از استرس های بیشتری برخوردار باشند.

● دوره فشرده چهار ساله!

به دلیل آنکه داوطلبان زمانی که از مقطع کارشناسی وارد رشته پزشکی می شوند، سن بالاتری نسبت به ورودی های معمول پزشکی دارند، سعی می شود برای جبران زمان از دست رفته، فشرده کردن برنامه آموزش پزشکی از ۷ ۶ سال به ۴ سال انجام شود. این امر در حالی است که دانشجویان ورودی این دوره ها طیف بسیار متنوعی از پیشینیه تحصیلی دارند. برخی از آنان هنگام ورود به رشته پزشکی در حد اشباع از علوم پایه پزشکی آگاهی دارند و برخی از آنان از مفاهیم ساده علوم پایه نیز اطلاعی ندارند. هزینه دیگری که این شیوه دارد، مداخلات متعددی است که به طور جبرانی باید در برنامه آموزشی ایجاد کرد و این در حالی است که در غالب موارد، انعطاف پذیری این کوریکولوم ۴ ساله بسیار اندک می باشد.در مجموع مطالعاتی که در این زمینه انجام شده است، نشان داده شده که یک دوره ۷ ساله متداول به خصوص اگر با مدارک بینابینی همراه شود، از نظر هزینه اثر بخشی با یک دوره فشرده چهار ساله برابری می کند.

● تغییر شیوه پذیرش، عدالت نمی آورد!

یکی از دلایل مدافعان پذیرش دانشجویان پزشکی از مقطع کارشناسی، افزایش عدالت و ایجاد تنوع در ترکیب دانشجویان پزشکی از سطوح مختلف اجتماعی ـ اقتصادی است. مطالعه ای که در دانشگاه سیدنی استرالیا انجام شد، نشان داد که تغییر پذیرش دانشجویان از مقطع دیپلم به مقطع کارشناسی سبب افزایش سهم سطوح پایین در ترکیب دانشجویان پزشکی نگردید و در بررسی دیگری که دانشگاه نیوکاسل انگلستان پس از این تغییر انجام داد، دیده شد که تنها ۸ درصد از دانشجویان پزشکی متعلق به ۲۵ درصد پایین سطح اجتماعی ـ اقتصادی جامعه بودند. جالب است بدانید که تاکنون شواهدی دال بر افزایش عدالت اجتماعی به دنبال این مداخله به دست نیامده است.

● جمع بندی

جمع بندی مطالعات در سطح دنیا و بررسی وضعیت کنونی کشورمان در زمینه آموزش پزشکی نشان می دهد که شیوه پذیرش دانشجویان پزشکی در کشور نیازمند اصلاح و تغییر است. اما این تغییر پیش از آنکه متوجه شرایط اولیه داوطلبان (از مقطع دیپلم یا مقطع کارشناسی) باشد، باید انتخاب از میان داوطلبان را هدف قرار دهد.

آفتاب


١١:٤٩ - 1391/01/04    /    شماره : ٢٠١٤    /    تعداد نمایش : ١٠٠٨



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :58
کل بازديدها :17252382
بازديدکنندگان آنلاين :16
بازديدازاین صفحه :180016