نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > لوای تشیع > انتظار 


  چاپ        ارسال به دوست

نشانه‌ها و علائم ظهور امام مهدی(عج)

مسیب کیانی

نشانه‌های ظهور امام مهدی (عج) از مباحث پرجاذبه است که بیشتر نویسندگان را بر آن داشته تا به این موضوع بپردازند. ظهور با حوادث طبیعی، رویدادهای اجتماعی و تحولات سیاسی، نظامی بسیاری همراه است که همه نشان از آماده شدن جهان برای ورود به عصری جدید و آغاز دورانی سرنوشت‌ساز از حیات کره خاک دارند.

از مجموع این حوادث، رویدادها و تحولات که پیش از ظهور و یا هم‌زمان با آن واقع می‌شوند تعبیر به نشانه‌ها یا علائم ظهور می‌شود.
باید توجه داشت که همه این نشانه‌ها در یک زمان واقع نشده و از نظر دوری و یا نزدیکی به وقت ظهور با یکدیگر تفاوت دارند.
از زمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که بشارت به ظهور مردی از آل محمد الله علیه و آله و سلم در آخرالزمان داده شد، بیان نشانه‌های ظهور او نیز آغاز شد. امام علی علیه‌السلام بارها در خطبه‌ها و سخنان خود اصحاب را نسبت به رویدادهای عصر ظهور آگاهی می‌دادند و آنها را متوجه این رویداد عظیم می‌ساختند و ائمه علیهم‌السلام بعدی نیز هر یک به نوبه خود مردم را نسبت به نشانه‌های ظهور هشدار می‌دادند.(1)

علائم ظهور به دو دسته حتمی و غیر حتمی تقسیم می‌شوند که به طور اختصار به آنها اشاره می‌شود:

الف) علائم حتمی ظهور
نشانه‌های حتمی، نشانه‌هایی است که پیدایش آنها بدون هیچ قید و شرطی به صورت قطعی و الزامی در زمان خودش انجام می‌شود. به طوری که تا آنها تحقق نیابند ظهور حضرت ولیعصر (عج) تحقق پیدا نمی‌کند و علائم و نشانه‌های ظهور به صورت حتمی عبارتند از:

1.    ندای آسمانی
منظور از ندای آسمانی صدایی است که به هنگام ظهور حضرت مهدی (عج) همه مردم آن را از آسمان‌ می‌شنوند که در روایات با تعابیر گوناگونی بیان شده است که در روایات شیعه این نشانه را از نشانه‌های حتمی ظهور حضرت مهدی (عج) دانسته‌اند. امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: «النداء من المحتوم ...؛ ندای آسمانی از نشانه‌های حتمی است.(2)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرمایند: «فی المحرم ینادی مناد من السماء: ألما إنّ صفوة الله من خلقه فلانٌ، فاستموا له و اطیعوه ...»؛ در ماه محرم بانگی از آسمان برآید بدین مضمون که برگزیده خداوند فلان است، پس سخنش را بشنوید و از وی پیروی کنید.(3)
این ندا توسط فرشته وحی (جبرئیل) در همه کره زمین پخش خواهد شد.

در حدیثی از امام باقر علیه‌السلام آمده است:
«از آسمان نداکننده‌ای با نام قائم ندا می‌دهد؛ به طوری که هر فردی در شرق و غرب جهان صدای او را می‌شنود، خفته‌ای نمی‌ماند مگر این‌که بیدار می‌گردد و ایستاده‌ای نیست مگر آن‌که در جای خود می‌نشیند و نشسته‌ای باقی نمی‌ماند مگر این‌که به‌پا می‌خیزد. پس رحمت الهی سزاوار آنانی است که از آن ندای ملکوتی پند گیرند و پاسخ مثبت دهند، زیرا آن ندای اول ندای جبرئیل امین است.(4)
مجموعه روایات حکایت از آن دارند که صیحه آسمانی یک‌سال پیش از ظهور مصلح حقیقی حضرت مهدی (عج) در ماه‌های رجب، رمضان و محرم اتفاق می‌افتد.(5)

2.    سفیانی (عثمانی بن عنبسة)
از نشانههای دیگر ظهور امام مهدی (عج) که در روایات از آن یاد شده، قیام سفیانی است وی در منطقه شام خروج می‌کند و با مکر و فریب گروه زیادی را به دور خود جمع می‌کند و بر بخش گسترده‌ای از سرزمین‌های اسلامی از جمله شام و فلسطین سیطره پیدا می‌کند. هنگامی که از ظهور حضرت مهدی (عج) باخبر می‌شود، سپاهی عظیم را برای جنگ با وی اعزام می‌کند و در منطقه بیداء میان مکه و مدینه، با نیروهای امام (عج) برخورد می‌کند و به امر خداوند، همه لشکریان وی جز چند نفر در زمین فرو می‌روند و هلاک می‌شوند.

اصبغ بن نباته گفته است در محضر امام علی علیه‌السلام بودم ایشان نشانه‌های ظهور را برمی‌شمرد، آنگاه به خروج سفیانی و هجوم آنان به حرمین شریفین رسید، فرمود:

«برای ظهور (بقیةالله) نشانه‌هایی است؛  از جمله خروج سفیانی با پرچم سرخ است. فرمان‌دهی بخشی از آن را مردی از قبیله بنی کلب بردوش دارد. دوازده هزار نفر از نیروهای سفیانی به سوی مکه و مدینه هجوم می‌برند. فرمانده این سپاه مردی از بنی امیه به نام »خزیمه» می‌باشد، فردی پلید و خشونت‌طلب که چشم چپ او کور است و پرده سفیدی روی چشمش را فراگرفته است. خزیمه اجساد مردان زیادی را مثله می‌کند در بسیاری از جاها غلبه می‌کند تا وارد مدینه گردد.

در آن‌جا در خانه ابی‌الحسن اموی استقرار می‌یابد و سپس سپاهی را برای دستگیری مردمی از خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرستد که جمعی از شیعیان گرد وجودش حلقه زده‌اند. آن‌گاه با سپاه خویش روانه مکه می‌گردد. فرمان‌دهی این سپاه را مردی از قبیله عطفان به عهده دارد. هنگامی که اینان به نقطه خاص (صحرای سفید) رسیدند زمین همه آنان را در دل خود فرو می‌برد و فقط یک نفر از آنان باقی می‌ماند. خداوند بزرگ چهره او را دگرگون می‌کند و به عقب برمی‌گرداند تا درسی برای متجاوزان باشد و دیگران ببینند و عبرت گیرند. در آن هنگام آیه شریفه ذیل تأویل می‌گردد: «چنان‌چه ببینی آنان را که سخت به هراس افتاده‌اند، راهی جهت فرار و رهایی ندارند. آنان از نزدیک‌ترین جهات، درگیر و گرفتار خواهند بود».(6)

بنابر روایات، سفیانی پس از نابودی لشکریانش به دست حضرت مهدی (عج) اسیر می‌شود. حضرت حجت او را در جلوی دروازه بیت‌المقدس در پیش چشمان مردم رنج‌کشیده آن منطقه اعدام می‌نماید تا بر جراحت دل مردم مرهمی گذاشته شود.(7)

3.    فرو رفتن سپاه سفیانی در سرزمین بیداء (خسف در بیداء)

خسف به معنای فرو رفتن و پنهان شدن است و بیداء نام سرزمینی است میان مکه و مدینه.
منظور از این نشانه‌ این است که سفیانی با لشکری عظیم، به قصد جنگ با حضرت مهدی (عج) عازم مکه می‌شود و در میان مکه و مدینه در سرزمین بیداء به گونه‌ای معجزه‌آسا و با ندای آسمانی یا چیزی شبیه آن، در زمین فرو می‌روند.(8)

در روایاتی از امام صادق علیه‌السلام نقل شده:
«سرور ما قائم بر کعبه تکیه می‌دهد ... در آن هنگام مردی از راه می‌رسد، در حالی که چهره‌اش به عقب و پشت‌سر برگشته و پشت گردنش به طرف سینه‌اش متمایل می‌باشد؛ او در برابر امام عصر (عج) می‌ایستد و می‌گوید: «ای سرور من! تو را مژده دهم یکی از فرشتگان به من دستور داده است که خودم را به شما برسانم و بشارت دهم که سپاهیان بدسیرت سفیانی در صحرای وسیعی میان مکه و مدینه نابود گردیدند و زمین همگی را فرو برد. آن مرد هم ماجرا را تعریف می‌کند و سپس به دست حضرت بقیة‌الله توبه می‌نماید. امام عصر (عج) با دست خویش چهره او را به حالت سلامت برمی‌گرداند و او نیز دست بیعت به اصلاح‌گر بزرگ جهانی می‌دهد و با یاران آن حضرت همراه می‌گردد.(9)

4.    کشته شدن نفس زکیه

کشته شدن نفس زکیه که به معنای فرد بی‌گنا و پاک می‌باشد، از دیگر نشانه‌های ظهور برشمرده شد که در روایات اهل سنت و شیعه از آن نام برده‌اند.
شهادت مظلومانه جوانی از سلاله پاک رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در بین رکن و مقام در حرم مکی به دست دژخیمان حاکم برآن سرزمین، از نشانه‌های حتمی ظهور حضرت مهدی (عج) است.

شهادت این پیام‌آور پاک‌دل، پانزده روز قبل از ظهور امام مهدی (عج) اتفاق خواهد افتاد. این سید حسنی تنها فرستاده حضرت حجت(عج) است که از سوی آن حضرت مأموریت پیدا می‌کند تا پیام حیات‌بخش آن فروغ آسمانی را به مردم مکه برساند، پیامی که حاوی عدالت، عزت، رهبری امام معصوم علیهم‌السلام و حیات مجدد برپاداران قسط و داد است. در این پیام بدون هیچ‌گونه اهانت و جسارتی، مردم مکه را به یاری می‌طلبد و از آنان استمداد می‌جوید. لکن برخی از آنان بر او هجوم می‌آورند و او را بدون هیچ‌گناه و جرمی می‌کشند و سر از بدن او جدا می‌نمایند.(10)

5.    حرکت اصلاح‌طلبانه مردی از یمن (یمانی)
یکی از علائم حتمی قبل از ظهور حضرت مهدی(عج) که به وقوع می‌پیوندد و در روایات آمده است حرکت یمانی است. مردی از تبار پاکان از سرزمین یمن است که نهضتی انسانی و الهی راه‌می‌اندازد. او به همراه یاران خویش بر ضد استکبار و استبداد می‌خروشد. گرچه نام و نشان او به صورت شفاف و روشن نیامده است، لکن حرکت خداپسندانه او مورد تأیید اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام است.
امام باقر علیه‌السلام می‌فرماید:

«خروج سفیانی[حرکت ارتجاعی از شام] یمانی [حرکت ترقی‌خواهانه از یمن] و خراسانی، هر سه در یک سال و یک ماه و یک روز اتفاق می‌افتد و همانند دانه‌های تسبیح، یکی پس از دیگری به وقوع می‌پیوندد و در هر سو خوف و وحشت خواهد بود. وای بر کسی که با آنان دشمنی کند. سپس فرمود: در میان همه این پرچم‌ها، پرچمی هدایت‌گرتر از پرچم یمانی نیست.

ب) علائم غیر حتمی
غیر از نشانه‌های حتمی حوادث دیگری در مجموعه‌ای از روایات ذکر شده است که می‌توان آنها را نشانه‌های غیر حتمی ظهور حضرت مهدی (عج) دانست که به آنها اشاره می‌شود:

1.    زلزله، سیل و طوفان
2.    شیوع امراضی هم‌چون طاعون و یا مرگ‌های ناگهانی
3.    عدم وجود امنیت مقطعی
4.    شیوع معاصی و گناهان
5.    خروج رجال و آشکار شدن دود در آسمان
6.    طلوع خورشید از مغرب و خروج یأجوج و مأجوج
7.    زمانی که مردان خود را شبیه زنان و زنان خود را شبیه مردان می‌کنند
8.    در امور جنسی مردان به مردان و زنان به زنان اکتفا می‌کنند
9.    شهادت دروغ پذیرفته می‌شود
10.    خون‌ریزی و ارتکاب زنا عادی جلوه می‌کند
11.    رباخواری را مردم حلال می‌دانند
12.    افراد شرور احساس امنیت کنند(11)
13.    پیاده شدن ترکان در جزیره
14.    پیاده شدن رومیان در رمله
15.    پیدا شدن سرخی در آسمان
16.    کشته شدن امیر مصر به دست مصریان
17.    سوزاندن مردی جلیل‌القدر از شیعه بنی عباس در مکانی بین جولاء و خانقین
18.    پیدا شدن ملخ در وقت یا در غیر وقت
19.    کم شدن محصول کشاورزی مردم(12)


منابع:
1.    معرفت امام زمان (عج) و تکلیف منتظران، ابراهیم شفیعی سروستانی، ص 270
2.    نعمانی، غیبت، ج 11
3.    بررسی تطبیقی مهدویت در روایات فرقین، مهدی اکبر نژاد، ص 149
4.    غیبت نعمانی، ص 254 / اندیشه انتظار، احمد زمانی، ص 396
5.    اندیشه انتظار، احمد زمانی، ص 398
6.    اندیشه انتظار، احمد زمانی، ص 395
7.    معجم احادیث المهدی، ج 3، ص 313
8.    بررسی تطبیقی مهدویت در روایات فریقین، ص 163
9.    بحارالانوار، ج 53، ص 10 / اندیشه انتظار، ٌ 403
10.    اندیشه انتظار، ص 404
11.    اندیشه انتظار، ص 406
12.    پیشوایان هدایت، ج 14 (خاتم الاوصیاء بقیةالله حضرت مهدی (عج) / مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام، ص 270

 


٢٠:١٤ - 1391/11/30    /    شماره : ٩٢٩٤    /    تعداد نمایش : ٧٤٢



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :2530
کل بازديدها :17666809
بازديدکنندگان آنلاين :6
بازديدازاین صفحه :249632