نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]


  چاپ        ارسال به دوست

رویداد غدیر خم

غدیر سند هویت و شناسنامه شیعه است. خاستگاه باور و آرامشگاه نیک‌اندیشان و نیکوکاران، غدیر امید حق‌جویان راستین و عاشق ولایت است. حماسه باشکوه غدیر از زندگی مسلمانان تحریف شد و انحراف و اتفاقی عمیق در مسیر رفتار آنان پدید آمد. یکی از سرنوشت‌سازترین رخدادهای حجت الوداع، حادثه غدیر است که در آن ولایت و امامت مولا علی(ع) توسط رسول(ص) مشخص گردیده است. مولای غدیر علی(ع) در تمام طول حیات ارزشمند خود، با بازگویی این رویداد عظیم نقشی اساسی در بیدارسازی خواب‌رفتگان ایفا کردند و از تمام فرصت‌ها برای حق‌گویی بهره بردند.

رابطه وحی و غدیر
صحنه جاویدان و زیبای غدیر توسط محمد امین(ص) و به مأموریت وحی برگزار گردید. فرشته الهی در روز غدیر بر رسول(ص) نازل شد و ایشان را مأمور ساخت تا در برگزاری مراسم تعیین وصی جدیت کند.
محمد امین(ص) که به تصدیق تمام مذاهب اسلامی در رساندن احکام دین و امور تبلیغی معصوم بود و به نص قرآن کریم هر چه می‌گفت از طرف خداوند بود، برای این امر سرنوشت‌ساز اقدام کرد و آخرین بخش رسالت خود را اتمام و نهایی ساخت.
یا ایّها الرسول بلّغ ما انزل الیک من ربّک و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته و الله یعصمک من النّاس، انّ الله لا یهدی القوم الکافرین.(1)
ای پیغمبر آنچه از خدا بر تو نازل شد به خلق برسان که اگر نرسانی تبلیغ رسالت و ادای وظیفه نکرده‌ای و خداوند تو را از شر و آزار مردمان محفوظ خواهد داشت. بیم مکن و دل قوی دار که خدا گروه کافران را به هیچ راه موفقیتی راهنمایی نخواهد کرد.
چندین تن از علماء و مفسّرین صاحب نام اهل سنت این آیات را در رابطه با غدیر و نصب علی(ع) به امامت در تفاسیر خود آورده‌اند از جمله: حافظ طبری، حافظ بن ابی حاتم، حافظ محاملی، حافظ ابوبکر فارسی، حافظ بن مردویه، ابو اسحاق ثعلبی و ... می‌باشند.

فلسفه غدیر
غدیر در لغت به معنای آبگیر است، گودالی در بیابان که آب باران در آن گرد آید، اما مسأله مهم و اساسی در این رویداد مهم تاریخی پیام و مفهوم آن است که تا ابدیت باقی می‌باشد، غدیر مسأله‌ای است که معنای آن اجرای اوامر الهی و ابقای اسلام و گسترش فرامین آن می‌باشد که نیازمند به وجود یک امام معصوم است. جانشینی مثل خود پیامبر(ص). قوانین دین و شریعت زمانی به حال افراد جامعه مفید است که آن جامعه دارای رهبر باشد و این مسأله به حدی ضروری و مهم است که ابلاغ امامت وظیفه خطیر رسول اکرم(ص) به طوری که اگر این معرفی صورت نمی‌گرفت رسالت اسلام به انجام نمی‌رسید.
الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا.(2)
امروز دین شما را به حد کمال رسانیدم و بر شما نعمتم را تمام کردم و بهترین آیین را که اسلام است برایتان برگزیدم.
یا ایّها الرّسول بلّغ ما انزل الیک من ربّک ...(3)
اساساً قوانین اسلام بدون اسلام باقی نمی‌ماند و قابل اجرا نبود. و معرفی جانشین و امامت در واقع تبلیغ اسلام در گستره جهانی و وسیع بود و این مسأله سبب شد نعمت بر مردم تمام شود و قانون الهی و توضیح آن تنها با وجود امام معنا و مفهوم پیدا کند.
رخداد غدیر تنها یک حادثه نیست، غدیر تنها نام یک سرزمین نیست، بلکه یک تفکر است. نشانه تداوم خط نبوت، چشمه‌ای که تا پایان هستی می‌جوشد و روزی ،که دین کامل و نعمت تمام و روز خشنودی خداوند است. غدیر نه تاریخ است، نه جغرافیا و نه یک سرزمین، یک روایت، بلکه ولایت است.
به گفته رهبر معظم انقلاب(دامة برکاته): روز عید غدیر که به نام عید ولایت نامیده می‌شود... روزی است که مفهوم ولایت اسلامی به وسیله پیامبر اکرم(ص) یک مصداق روشن و عینی پیدا کرد.
برای کسانی‌که می‌خواهند ... از اسلام نمونه‌ای ذکر بکنند، بهترین نمونه، همان کسی است که نبی مکرم اسلام(ص) او را به الهام الهی و به دستور پروردگار عالم، برای منصب عظیم ولایت آن روز معین فرمود. ولایت که عنوان حکومت در اسلام و شاخصه نظام اجتماعی و سیاسی برای اسلام است، یک معنای دقیق و ظریفی دارد که معنای اصل ولایت هم‌ همان است و آن عبارت است از پیوستگی، پیوند، در هم پیچیدن و در هم تنیدگی، این معنای ولایت است.

انعکاس غدیر در تاریخ اسلام
اهتمام و کوشش رسول اکرم(ص) در برگزاری مراسم باشکوه غدیر و آیات نازل شده و بیعتی که در حضور نبی اکرم(ص) با علی(ع) انجام شده، اهمیت این روز را کاملاً معلوم می‌کند. با این وجود بعد از رحلت رسول(ص) اوضاع تغییر کرد و افکار ضد غدیر شدت گرفت و مسیر تاریخ به سوی دیگری رفت.
گروهی از مؤمنین راستین از دعوت رسول(ص) دست برنداشتند و حدیث غدیر را به فرزندان خود آموختند و با زمینه‌سازی‌های غیر الهی سقیفه، مخالفت‌های شدید کردند و در مقابل گروهی در پی مقاصد مادی خود بودند و با وجود دانستن حق به عناد و مخالفت شدید پرداختند.
به طور کلی نوسانات و امواج غدیر در صفحات تاریخ مشهور است و این مسائل خود دلیلی بود تا ملل اسلامی به مقصود رسول(ص) آگاه شوند و پیامبر غدیر را درک نمایند.
از آن جمله موضوع احتجاج به حدیث غدیر است که دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای است که خود امام و سایر شخصیت‌های اسلامی بارها بدان اقدام کرده‌اند.(4)
به گفته علامه آغا بزرگ تهرانی (رحمة الله) نخستین دانشمندی که متن سخنرانی آن حضرت را گزارش داده است، جناب شیخ خلیل بن احمد فراهیدی در کتاب «جزء فیه خطبة النبی(ص) یوم الغدیر» می‌باشد.(5) از متأخرین نیز جناب محدث بحرانی در «کشف المهّم» صفحه 190 و علامه شیخ حر عاملی(ره) در «اثبات الهداة» جلد 2 صفحه 114 و جلد 3، صفحه 558، مشروح سخنرانی غدیریه رسول(ص) را گزارش کرده‌اند.

اقدامات علی(ع) در برابر مخالفان غدیر
1. در مسجد رسول(ص)
یا مولاء! أکنت أدع رسول الله سجی لا أواریه و اخرج افازع فی سلطانه ...(6)
[ای بیعت‌کنندگان با ابوبکر]! آیا با عقل و خرد سازگار بود که من پیکر پاک رسول خدا(ص) را رها کرده و پیش از خاک‌سپاری آنان، برای درگیری در حاکمیت از خانه بیرون می‌آمدم؟!
به خدا سوگند می‌دهم رسول خدا(ص) حقیقت را به مردم بیان کرده و برای کسی جای شبهه و عذری نگذاشته بود کسانی این سخن پیامبر(ص) را در غدیر خم شنیده‌اند که فرمود: هر که را من مولای اویم، پس علی مولای اوست.

2. هفت روز بعد از ارتحال رسول(ص)
در سخنرانی برای مردم مدینه(7)

3. در شورای شش نفره
استدلالی نیرومند بر حقانیت خود دارم که عرب و عجم توان رد کردن آن را ندارند ...
شما را به خدا قسم می‌دهم! آیا میان شما کسی جز من هست که پیامبر(ص) درباره‌اش چنین فرموده باشد؟ (هر که را من ولی و رهبر اویم، علی مولا و پیشوای اوست و ...)(8) با وجود اینکه حاضرین در سقیفه بر حجت استوار سخن علی(ع) گواه و به کاستی خود معترف بودند ولی دست از عناد برنمی‌داشتند.

4. در دوران عثمان.
آیا اعتراف نمی‌کنید که روز غدیر خم، رسول خدا(ص) مرا خواند و به ولایت و امامت امت نصب کرد، سپس فرمود: هر که این سخن را از من شنید بر او واجب است آن را به دیگر مسلمانان خبر دهد؟(9)

5. در جنگ جمل
رفاعه به نقل از پدر‌بزرگش: در جمل با علی(ع) بودم که فردی را به دنبال طلحه فرستاد و او را فرا خواند وقتی آمد به او گفت: هَل سَمِتَ رسول الله(ص) یقول: «من کنت مولاه، فهذا علی مولاه و ...»(10)
[میرزای نوری، ج 3، ص 419، ح 5594 / خوارزمی، ص 182، ح 221 / مسعودی، ج 2، ص 382 / ابن جوزی، ص 72]

عید غدیر
به گفته دانشمندان بزرگی چون ابوریحان بیرونی و ثعالبی و ابن طلحه و ابن خلکان و ...
غدیر از اعیاد بزرگ اسلامی است و در روزگار گذشته ملل اسلامی جهان به بزرگداشت و تجلیل مراسم آن اهتمام بسزایی داشتند و در تجدید خاطرات سعادت‌بخش غدیر می‌کوشیدند.
علامه امینی(ره) فصلی به عنوان (عید الغدیر فی الاسلام) نگارش داده و در آن حدیثی از رسول(ص) روایت کرده که فرمود: برترین عیدهای امت من روز عید غدیر است.
امام رضا(ع) فرمود: پدرم به نقل از پدرش (امام صادق(ع)) نقل کرد که فرمود: روز غدیر در آسمان مشهورتر از زمین است.
قال ابوعبدالله(ع): و یوم غدیر بین الفطر و الأضحی و یوم الجمعه کالقمر بین الکواکب(11)
امام صادق(ع) فرمودند: روز عید غدیر در میان روزهای عید فطر، قربان و جمعه همانند ماه در میان ستارگان است.


 

1.    سوره مائده/67
2.    مائده/3.
3.    مائده/67.
4.    الغدیر، ج 1، ص 159-213.
5.    آغا بزرگ تهرانی، ج 5، ص 101، شماره 149/الغدیر الدرسات الاسلامیه، ص 23.
6.    طبرسی، ج 1، ص 184 / ابن قتیبه، دینوری، ص 29-30 /مجلسی، ج 28، 185.
7.    سلیم بن قیس، ج 2، ص 780، ج 39 / کلینی، ج 8، ص 27.
8.    ابن مغازلی، ص 313، ح 314 /شیخ طوسی، مجلس 12، ص 333، ح 7 و مجلس 20، ص 546، ح 4 و مجلس 20، ص 5565، ح 5 / خوارزمی، ص 222 / طبرسی، ج 1، ص 213 و 323 / جوینی، ج 1، ص 319، ح 251.
9.    سلیم بن قیس، ص 641، ح 11 / جوینی، ج 1، ص 312، ح 250 / امینی، ج 1، ص 163.
10.    مصباح المتهجد، 737.
11.    اقبال سید بن طاووس، 466.

                                                                                                                    سمانه انیسی

به سفارش سازمان تبلیغات اسلامی قم


٠٩:١٣ - 1392/08/01    /    شماره : ٢٠٦٧٩    /    تعداد نمایش : ٩٥٦



خروج





   مطالب مرتبط
  منابع و اسناد خطبه غدیر خم (خبر)
 واقعه غدير خم (خبر)
 اجرای سنت حسنه عقد اخوت در دستجرد (خبر)
 اثبات غدیر در آیات قرآن (خبر)
 10 روزبه عيد سعيد غديرخم باقي است (خبر)
 همایش بینالمللی باران غدیر در قم (خبر)
 دیدار مهمانان همایش باران غدیر با امام جمعه قم (خبر)
  پيامبراعظم غدير و ولايت (خبر)
 روزشمار عيد غدير (خبر)
 ویژه نامه غدیر (خبر)
 آينه ‏داران غدير (خبر)
بازدیدها
امروز :11965
کل بازديدها :17250422
بازديدکنندگان آنلاين :7
بازديدازاین صفحه :199808