نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]


  چاپ        ارسال به دوست

ازديابت و تيروئيد بيشتر بدانيم

ازديابت و تيروئيد بيشتر بدانيم
تيروئيد، غده پروانه‌اي شكلي است كه پايين گردن و دو طرف ناي قرار گرفته. هورمون‌هاي تيروئيد (T3,T4) توسط اين غده ساخته شده و وارد خون مي‌شوند. اين هورمون‌ها بر تمامي سلول‌هاي بدن اثر كرده و بسياري از فعاليت‌هاي بدن را تنظيم مي‌كنند. مقدار هورموني كه توسط اين غده ترشح مي‌شود توسط غده هيپوفيز و غده هيپوتالاموس در مغز تنظيم مي‌گردد. غده هيپوفيز، هورموني به نام TSH مي‌سازد كه مقدار ترشح هورمون تيروئيد را تنظيم مي‌كند. كاهش توليد هورمون‌هاي تيروئيد شرايطي به نام هيپوتيروئيدي به وجود مي‌آورد و در مقابل، افزايش توليد هورمون‌هاي تيروئيد سبب شرايطي به نام هيپرتيروئيدي مي‌شود.

در شرايط كم‌كاري تيروئيد (هيپوتيروئيدي) فرد احساس سرما و خستگي كرده، ضربان قلبش كاهش يافته و دچار افسردگي و افزايش وزن مي‌شود. در هيپوتيروئيدي خفيف، مقدار هورمون‌هاي تيروئيد كاهش نمي‌يابد فقط مقدار هورمون TSH افزايش مي‌يابد. در شرايط پركاري تيروئيد (هيپرتيروئيدي) فرد دچار احساس عصبانيت و اضطراب و طپش قلب مي‌شود و وزن او نيز كاهش مي‌يابد. در اين حالت، مقدار هورمون‌هاي تيروئيد، افزايش و مقدار هورمون TSH كاهش مي‌يابد. علائم‌ كم‌كاري و پركاري تيروئيد در جدول (1) و يافته‌هاي آزمايشگاهي كم‌كاري و پركاري تيروئيد در جدول (2) آورده شده است. اختلالات تيروئيد از بيماري‌هاي شايع است و با افزايش سن، شيوع بيشتري پيدا مي‌كند. خوشبختانه آزمايش هورمون‌هاي تيروئيد خيلي گران نيست و دقت روش‌هاي امروزي در تشخيص نيز بالا است. غربالگري بيماري‌هاي تيروئيد در افراد در معرض خطر مانند سالمندان، نوزادان و افراد ديابتي توصيه مي‌شود. هيپوتيروئيدي (كم‌كاري تيروئيد) از شايع‌ترين بيماري‌هاي تيروئيد در افراد مسن، به‌خصوص در زنان مسن است.

كم‌كاري تيروئيد معمولاً بيماري خودايمني است كه به آن بيماري‌ هاشيماتو نيز مي‌گويند. البته كم‌كاري ثانويه تيروئيد به دنبال جراحي تيروئيد يا درمان با يد راديواكتيو نيز پديده‌اي شايع مي‌باشد. كم‌كاري ثانويه تيروئيد ناشي از بيماري‌هاي هيپوفيز يا هيپوتالاموس، پديده‌اي است كه به ندرت مشاهده مي‌شود. در آمريكا حدود 4 ميليون نفر مبتلا به هيپوتيروئيدي هستند و هورمون تيروئيد دريافت مي‌كنند. در مقابل، هيپروتيروئيدي (پركاري تيروئيد) از شيوع بسيار كمتري برخوردار است. شيوع بيماري‌هاي تيروئيد در افراد ديابتي بيشتر از ساير افراد جامعه است. همانطور كه مي‌دانيد ديابت نوع 1 يك بيماري خود ايمني است يعني سيستم دفاعي بدن به اشتباه به سلول‌هاي انسولين‌ساز پانكراس (سلول‌هاي بتا) حمله كرده و آنها را از بين مي‌برند.

بايد بدانيد كه افراد مبتلا به يك بيماري خود ايمني، امكان ابتلا به يك بيماري خودايمني ديگر را نيز دارند يعني ممكن است سلول‌هاي دفاعي بدن به سلول‌هاي غده تيروئيد نيز حمله نمايند. حدود 30 درصد افراد مبتلا به ديابت نوع 1، دچار هيپوتيروئيدي مي‌شوند. همچنين شيوع هيپوتيروئيدي ناشي از بارداري، در خانم‌هاي ديابتي سه برابر بيشتر است. به علاوه، شيوع هيپوتيروئيدي در افراد مبتلا به ديابت نوع 2 هم بيشتر از ساير افراد جامعه است. كه دليل آن را تأثير سن بر شيوع آن مي‌دانند يعني هر دو بيماري با افزايش سن، شيوع بيشتري مي‌يابند. بنابراين تمام افراد مبتلا به ديابت بدون در نظر گرفتن نوع ديابت (نوع 1، نوع 2 يا ديابت بارداري) بيشتر در معرض اختلالات تيروئيد به خصوص كم‌كاري تيروئيد هستند. به همين دليل تمام افراد ديابتي بايد بطور مكرر از نظر اختلالات تيروئيد بررسي شوند.

تشخيص اختلالات تيروئيد در افراد ديابتي
در افراد ديابتي، تشخيص اختلالات تيروئيد تنها براساس يافته‌هاي باليني مشكل است زيرا كنترل نامناسب ديابت علائمي مانند كاهش وزن (به رغم اشتهاي خوب)، ضعف و خستگي ايجاد مي‌كند كه در پركاري تيروئيد نيز ديده مي‌شود. از طرف ديگر علائم نفروپاتي شديد ديابتي (درگيري كليه‌ها) ممكن است با علائم كم‌كاري تيروئيد اشتباه شود زيرا در هر دو حالت علائمي مانند ورم، رنگ‌پريدگي، خستگي و افزايش وزن وجود دارد. همچنين، كنترل نامطلوب ديابت ممكن است سبب اشتباه در تفسير نتايج آزمايشات تيروئيد بدون وجود اختلالات تيروئيد شود. البته استفاده از روش آزمايشگاهي ايمنو اسي در اندازه‌گيري TSH، تغييرات چشمگيري در تشخيص اختلالات تيروئيد به وجود آورده است كه حال حاضر، حساس‌ترين و قابل اعتمادترين روش در تشخيص اختلالات تيروئيد است. كه به علاوه، اختلالات تيروئيد كه بدون علائم باليني واضح هستند نيز با اين روش قابل تشخيص مي‌باشد. در تشخيص اختلالات تيروئيد ناشي از بيماري خودايمني به خصوص در كم‌كاري تيروئيد، وجود آنتي‌بادي خاصي در خون به نام Anti-TPO بسيار كمك‌كننده است. افراد ديابتي نوع 1 كه Anti-TPO مثبت دارند بايد بطور مرتب از نظر اختلالات تيروئيد غربالگري شوند. به اين طريق تشخيص زودرس و درمان به موقع امكان‌پذير مي‌شود.

تأثير اختلالات تيروئيد بر ديابت
اختلالات تيروئيد تأثيرات فيزيولوژيك و باليني زيادي در افراد ديابتي دارد از جمله اين كه بشدت بر ميزان قند خون اثر مي‌گذارد. در كم‌كاري تيروئيد، قند خون به ميزان قابل توجهي افزايش مي‌يابد و با شروع درمان جايگزيني هورمون‌هاي تيروئيد، كاهش قند خون آغاز مي‌شود. بنابراين با شروع درمان كم‌كاري تيروئيد، قند خون بايد بطور مرتب اندازه‌گيري شود تا به موازات كاهش قند خون، ميزان داروي ديابت (قرص يا انسولين) نيز جهت پيشگيري از هيپوگليسمي (افت قند خون) كاهش يابد.

علاوه بر اين، كم‌كاري تيروئيد (حتي در شكل بدون علائم باليني يا ساب كلينيكال) نيز ممكن است سبب افزايش كسترول بد يا LDL شود. در افراد ديابتي كه از قبل دچار افزايش چربي خون بوده‌اند، كم‌كاري تيروئيد سبب بالا رفتن بيشتر چربي خون و عدم جواب‌دهي مناسب به درمان‌هاي ضد چربي مي‌شود. بنابراين چنانچه به رغم مصرف داروهاي ضد چربي و رعايت رژيم غذايي، نتوانستيد چربي خون خود را كنترل كنيد از پزشك خود بخواهيد تا آزمايشات تيروئيد را براي شما درخواست نمايد. بالا رفتن چربي خون خطر تصلب‌الشرائين (آترواسكلروز) را افزايش مي‌دهد. همانطور كه مي‌دانيد ديابت به تنهايي، عامل خطر بيماري‌هاي قلبي محسوب مي‌شود و اين در حالي است كه بالا رفتن LDL اين خطر را چندين برابر افزايش مي‌دهد! كم‌كاري تيروئيد سبب افزايش وزن و در پي آن، ايجاد مقاومت به انسولين مي‌شود. اين مقاومت سبب افزايش نياز به داروهاي مهاركننده ديابت (قرص‌هاي خوراكي يا انسولين) مي‌شود. بنابراين تشخيص و درمان به موقع اختلالات تيروئيد در افراد ديابتي بسيار حائز اهميت است.

درمان اختلالات تيروئيد
هيپوتيروئيدي با جايگزيني هورمون‌هاي تيروئيد، درمان مي‌شود و ال- تيروكسين، دارويي است كه فراوان مصرف مي‌شود. جايگزيني كامل معمولاً به مقدار 6/1 ميكروگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن خواهد بود. در افراد بالغ سالم، دوز كامل ال- تيروكسين براي درمان جايگزيني، بطور متوسط 75 تا 100 ميكروگرم در روز است. ولي در كم‌كاري خفيف معمولاً به اين مقدار نياز نيست. اين دارو بايد صبح ناشتا مصرف شود. مقدار هورمون جايگزين براساس اندازه‌گيري TSH خون هر 2 تا 3 ماه يك‌بار تنظيم مي‌شود. بعد از برقراري طبيعي مقدار TSH خون و تثبيت وضعيت بيمار، اندازه‌گيري TSH بطور سالانه توصيه مي‌شود. در بيماران ديابتي دچار بيماري عروقي- قلب بايد دارو با مقدار كم شروع شود و ميزان آن رفته‌رفته افزايش يابد زيرا شروع هورمون تيروئيد به دليل افزايش قدرت انقباض و ضربان قلب ممكن است سبب بروز دردهاي آنژيني قلب شود. به دليل اثرات شديد پركاري تيروئيد بر ميزان قند خون و همچنين تشديد مشكلات عروقي، بهتر است درمان هيپرتيروئيدي در افراد ديابتي با يد راديواكتيو انجام شود. روش جايگزين، استفاده از داروهاي ضد تيروئيد مانند متي‌مازول است.

سخن آخر
تمامي افراد ديابتي بايد سالانه از نظر اختلالات تيروئيد بررسي شوند. افراد مبتلا به ديابت نوع 1 نيز بايد از نظر آنتي‌بادي Anti-TPO بررسي شوند و در صورت مثبت بودن، از نظر كم‌كاري تيروئيد با فواصل كوتاه‌تر بررسي شوند. اگر در كنترل قند يا چربي خون به رغم رعايت رژيم غذايي و درماني، با مشكل مواجه هستيد، يا موفق به كاهش وزن نمي‌شويد، حتماً از پزشك خود بخواهيد آزمايشات تيروئيد را براي شما درخواست نمايد. تشخيص زودرس و درمان به موقع اختلالات تيروئيد در افراد ديابتي بسيار حائز اهميت است.


١٩:٣١ - 1392/11/14    /    شماره : ٢٦٨١٤    /    تعداد نمایش : ٦٥٩



خروج





   مطالب مرتبط
 راهکارتشویق مردم به داشتن فرزندبیشتر (خبر)
 تقویت هرچه بیشتر برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی (خبر)
 تاکیدامام جمعه قم برتوجه بیشتربه موسسات خیریه مذهبی (خبر)
 خطر تکفیری‌ها از خطر آمریکا بیشتر است (خبر)
 آمریکایی‌ها نباید به بی‌اعتمادی بیشتر دامن بزنند (خبر)
 بیشتر از 2سال به نوزادتان شیر ندهید (خبر)
 مختصری درباره سنگ کلیه بدانیم (خبر)
 غده تيروئيد (خبر)
 5ماده غذایی که زنان بایدبیشتربخورند (خبر)
 توجه ملت‌های دنیا به ایران بیشتر شده است (خبر)
 نکاتی برای تفاهم بیشتردرزندگی مشترک (خبر)
بازدیدها
امروز :2080
کل بازديدها :17220568
بازديدکنندگان آنلاين :14
بازديدازاین صفحه :253243