نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > خانه و خانواده > احکام حقوقی خانواده 


  چاپ        ارسال به دوست

آراستگی زن و مرد در خانواده

رشد و تعالی، سلامت جسم و جان وابسته به استواری روابط خانواده و وظیفه شناسی زن و شوهر است، مردان و زنان نامی که در صلاح و فلاح انسان و تحولات عمیق اجتماعی نقش اساسی داشته اند، در دامان مادران با ایمان و پدران شایسته پرورش یافته اند. امروزه انسان قرن بیستم متأسفانه نظاره گر انحلال خانواده و بیغما رفتن عزت و شرف و کمالات معنوی و مرگ عواطف انسانی است. آمار های تکان دهنده، جرم و جنایت و بی عفتیها و افزایش روز افزون مجرمان و مفسدان و متزلزل شدن روابط زوجین و کثرت طلاقها، بیماریهای صعب العلاج زمان ماست.

فجایع و آلامی که در سطح گسترده ای از جهان بخصوص غرب، دامن گیر بشر شده، ناشی از ویرانی بنای زوجیت است. اکنون وظیفه سنگین ما در برابر این تهاجمات توجه بیش از پیش به اصول مهم زندگی، مخصوصاً زندگی زناشوئی است، چرا که در روزگار ما هیچ نهاد اجتماعی به اندازه خانواده خصوصا در کشورهای صنعتی دچار بحران نشده است. یکی از این اصول که مورد بحث این نوشته می باشد آراستگی زن و مرد در خانواده می باشد که در این نوشتار ابتدا به اهمیت آراستگی، سپس به انواع آن اشاره شده و در نهایت به آثار آن در اجتماع می پردازیم.

مفهوم آراستگی:
آراستن به معنی تزئین و زینت دادن و هماهنگ و منظم بودن و مهیا بودن است  که بیانگر مهیا و آماده بودن جهت مقصود (مانند ملاقات یک دوست) است. در مقابل آراستن که معمولاً با اضافه کردن همراه است  پیراستن است که ویژگی آن کاستن و زدودن شاخ و برگ است. آراستگی دو نوع ظاهری و روحی دارد (که مورد بحث ما در این نوشتار آراستگی ظاهری می باشد).

اهمیت آراستگی در آموزه های دینی:
زیبندگی مؤمن، افزون بر طهارت و پاکی باطن، به آراستگی و پیراستگی لباس و منظر ظاهری وی نیز می باشد. در دین مبین اسلام تأکیدات فراوانی جهت آراستگی به ویژه آراستگی زن و مرد برای همدیگر شده است، زیرا اگر محضر فردی (مخصوصاًهمسر) برای انسان مهم و ارزشمند باشد، بدون شک خویش را برای حضور در برابر او زینت کرده و می آراید.

امام صادق (ع) می فرماید: می پوشم و خود را می آرایم زیرا خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد، ولی باید حلال باشد . حضرت علی (ع) می فرماید: خود آرایی از اخلاق مؤمنین است . همچنین در مورد آراستگی زنان  پیامبر اکرم (ص) می فرماید: "خیر نساء من ترک اذا ابصرت...: یعنی بهترین زنان شما آن است که وقتی به او می نگری تو را مسرور کند" ، آراستگی مردان به اندازه زنان حائز اهمیت می باشد چنانکه امام رضا (ع) در روایتی از پدرشان نقل می کند: زنان بنی اسرائیل از عفت و تقوا دست کشیدند و هیچ علتی نداشت جز اینکه شوهرانشان خود را برای آنان نمی آراستند .
 دین مقدس اسلام درباره ی چگونگی آراستن و پیراستن ظاهر مرد و زن احکام مشخص و معینی دارد:

آراستگی مردان:
1ـ آراستگی مو:
قسمتی از آراستگی مرد به آرایش موی سر او مربوط می شود که از لحاظ بهداشتی نیز دارای اهمیت ویژه ای می باشد. مردان باید مراقب تمیزی و مرتب نگه داشتن آن باشند چرا که تأثیر زیادی در زیبایی آنان دارد، امام کاظم (ع) در این باره می فرماید: همانا موی سر چون دراز شود بینایی را ضعیف کرده؛ نور چشم را می برد و کوتاهی آن موجب جلای دیده میشود ، و نیز پیامبر اکرم (ص) می فرماید: هر کس موی سرش را بلند می گذارد خوب نگهداری کند یا کوتاهش کند .

2ـ آراستگی محاسن و شارب:
در آموزه های دینی، تراشیدن ریش مورد نکوهش قرار گرفته است. در مقابل به کوتاه کردن شارب توصیه و تأکید شده است. پیامبر اکرم فرمود: هر یک از شما باید سبیل و مویی را که در داخل بینی می روید، کوتاه کند و به سر وضع خود رسیدگی کند، زیرا این کار بر زیبایی او می افزاید.  امام صادق می فرماید: خداوند حنضیت یعنی طهارت را بر ابراهیم فرو فرستاد که شامل ده چیز می شود، ریش گذاشتن یکی از آنهاست...این دستورات حنضیه تا کنون نسخ نگردیده و تا روز قیامت نسخ نخواهد شد ، و نیز می فرماید: همانا کوتاه کردن شارب تا حدی که خط لب آشکار گردد، از سنت است.

3ـ بوی خوش:
عطر زدن از سنت پیامبران است، استعمال عطر برای مرد سبب افزایش رغبت همسرش به او می شود. امام کاظم (ع) میفرماید: سزاوار نیست مرد در طول روز عطر نزند، اگر نتوانست یک روز در میان و اگر بر آن هم قادر نبود هر هفته، و تا می تواند آن را ترک نکند .

4ـ پاکیزگی البسه:
هیچ کس شخص ژولیده را دوست ندارد، یکی دیگر از عواملی که باعث سردی و کم میلی زوجین نسبت به یکدیگر میشود، کثیف و  ژولیده بودن البسه آنها میباشد. بر مردان است که لباس نیکو و پاکیزه بپوشند تا همسرانشان دیده به غیر نگشایند و تمایل به مردان خوش پوش دیگر پیدا نکنند. امیرالمؤمنین میفرماید: " النّظیف من الثیّاب یذهب الهمّ والحزن و هو طهور للصلاة: شستن لباسها غم و اندو را دور می سازد و از جمله پاکیزگی برای نماز شمرده می شود" .

در روایات نسبت به پوشش لباس پنبه ای و کتانی سفارش شده است و پوشش لباس حریر برای مردان ممنوع شده است. امام علی(ع) در این مورد می فرماید: "البسوا ثیاب القطن فانّما هو لباس رسول الله و هو لباسنا: لباس پنبه ای بپوشید، زیرا آن لباس پیامبر و لباس ما اهل بیت است"
و نیز پیامبر اکرم(ص) فرمود: "البسوا البیاض فانّه اطیب و اطهر کفنوا فیه موتاکم: لباس سفید بپوشید، زیرا آن نیکو تر و پاکیزه تر است. مردگانتان را نیز با آن کفن کنید"

5ـ مسواک زدن:
از جمله مواردی که در دیگران ایجاد نفرت و اذیت می کند بوی بد دهان است، و این بوی بد که گاهی از زنندگی خاصی برخوردار است محصول بی توجهی به بهداشت دهان و دندان، و نیز نتیجه ی ماندن غذا در لابلای دندان و زیر لثه است. بنابراین برای جلوگیری از این مشکل میبایست هرگز شست شوی دهان و دندان و مسواک زدن فراموش نشود.

علاوه بر این، مسواک زدن یکی دیگر از آداب آراستگی است که آموزه های اسلامی تأکید فراوان برآن دارند، هم برای مرد و هم برای زن، پیامبر اکرم(ص) خطاب به حضرت علی(ع) فرمود: ای علی! در مسواک زدن دوازده فایده است: به جا آوردن سنت است، وسیله پاکیزگی دهان و سبب روشنایی چشم است، خدای رحمان را خشنود میسازد، دندانها را سفید می کند، آلودگی های دندان را از بین می برد، لثه ها را تقویت می کند، اشتهای غذا را افزایش می دهد، بلغم را از بین می برد، حافظه را زیاد می کند، حسنات را زیاد می افزاید و فرشتگان را خوشحال میسازد.

و نیز می فرماید:" السواک یزید الرجل فصاحة: مسواک زدن بر فصاحت انسانی می افزاید" بدیهی است وقتی شخصی خصوصا با همسرش تکلم خوبی داشته باشد به همان نسبت درک متقابل و میزان علاقه افزایش میابد.

آراستگی زنان:
1ـ آراستگی مو:
 یکی از زینتهای زنان موهای آنان میباشد که باید این زینت را جز برای محارم خود آشکار ننمایند. زنان می توانند در منزل موهای خود را زینت داده و با موهایی آراسته شده برای همسرانشان آشکار شوند که باعث توجه بیشتر شوهر و افزایش رغبت او به همسرش خواهد شد. پیامبر اکرم(ص) نهی فرمود زنی (دختری) که به حد بلوغ رسیده باشد و و مانند مردان موهای خود را از پشت سر یا از میان یا از جلوی سر کوتاه کند  و نیز فرمودند: با حنا خضاب کنید چون چشم را روشن می کند، مو را می رویاند و بوی بد بدن را پاک می کند.

2ـ بوی خوش:
اسلام که به عدم استعمال عطر برای نامحرمان تأکید دارد چرا که بوی خوش، تحریک کننده و لذت بخش است، درباره ی خوش بو بودن محرم ترین محرمان یعنی همسران برای همدیگر تأکیدات فراوان دارد، چنانکه پیامبر(ص) در جواب این سؤال که حق شوهر بر زن چیست فرمود: یکی از علائم آن این است که به بهترین بوی خود را خوش بو کند.

3ـ آراستگی منزل:
یکی دیگر از وظایف زن در آراستگی و پاکیزگی، علاوه بر آراستگی ظاهری خود، پاکیزه و آراسته کردن منزل و محیط زندگی می باشد. همان اندازه که اسلام نسبت به نظافت تن و لباس و رسیدگی به وضع بهداشتی جسمانی آنان توجه کرده است، به پاکیزگی منزل و وسایل و ظروف و اثاثیه زندگی و محیط زیست نیز اهمیت داده است.

زندگی یک فرد مسلمان، هم از جهت اخلاق و سلوک انسانی و رفتار اسلامی و معنوی باید اسوه و الگوی دیگران باشد، و هم از نظر پاکیزگی و آراستگی ظاهری، و علاوه بر این رعایت موازین بهداشتی مورد تأکید اسلام، باعث کاهش آلودگی و در نتیجه کاهش میزان بیماریها در سطح جامعه و نیز سلامت و آرامش روانی و نیز افزایش روزی می شود. امام باقر(ع) می فرماید: " کنس البیوت ینفی الفقر: پاک کردن و جاروب کردن منزل، فقر را از میان می برد".

پیامبر اکرم(ص) فرمود: " لا توووا مندیل الحم فی البیت فانّه مربض الشیطان و لا توووا التراب خلف الباب فانّه مأوی الشیطان: دستمال گوشت را در خانه رها نکنید، زیرا آن پناهگاه شیطان است و خاکروبه را پشت در رها نکنید، زیرا منزل و پناهگاه شیطان است" 
و نیز فرمود: "بیت الشیاطین من بیوتکم بیت العنکبوت: منزل شیاطین در خانه های شما، تار عنکبوت است"
امام جعفر صادق می فرماید: "انّ رسول الله کره أن یدخل بیتا مظلماً الّا بسراج: رسول خدا از اینکه در خانه ی تاریک و بدون چراغ وارد شوند کراهت داشتند".

آراستگی زنان در جامعه:
زن زمینه ای قوی برای خود نمایی و نشان دادن خود برای شکار دل مرد دارد، اگر این زمینه بطور جدی کنترل نشود بسیار ویرانگر است و بنیان روابط زناشویی را در هم می ریزد. باید توجه داشت که زن مجاز است خویش را تنها در برابر همسر خود بیاراید و از اینکه آراسته در برابر دید مردان بیگانه قرار بگیرد پرهیز کند، این کار از نظر تعالیم دینی حرام و از لحاظ مصالح خانواده و اجتماع بسیار زیانبار است. یکی از زیانهای این روش این است که اگر بنا باشد زنان با خود آرایی در جامعه ظاهر شوند و به جلب نظر و توجه مردان دیگر بپردازند، هر مردی که از خانه خارج شود با زنان آراسته و جذابی روبرو می شود که خواهی نخواهی دل و دیده ی او را به سمت خود جلب می کنند.

این مجذوب شدن به طور طبیعی از توجه و علاقه مرد به همسرش می کاهد. گویی هر بار که او زنی آراسته را می بیند ناخود آگاه همسر خویش را در ذهن با او مقایسه می کند و کدام زن است که بتوان با همه ی زنان به رقابت برخیزد و همچنان موقعیت خود را نزد همسرش حفظ کند. و نیز از سویی، مرد بر خلاف آنچه در ابتدا به نظر می رسد، در عمق روح خود، از ابتذال زن و تسلیم و بی ارادگی او متنفر است و همیشه عزت و استغنا و بی اعتنایی زن را نسبت به خود ستوده است ، از این رو حیا و عفاف که همان خودداری سنجیده ی زن در برابر مردان است در شمار ویژگیهای فطری زن قرار دارد و اگر از بین برود نخست به زن مهر باطله می خورد و سپس مرد، مردانگی خود را از یاد می برد؛ و سپس اجتماع منهدم می شود.

 


منابع

 - فرهنگ فارسی معین، ج1، ص39
 - وسایل الشیعه، ج3، ص304
 - بحارالانوار، ج62، ص262
 - هیثمی، 1402، ه.ق، ج4، ص273
 - بحارالانوار، ج76، ص102
 - بحارالانوار، ج73، ص85
 - شیخ یعقوب کلینی، الکافی، ج6، ص485
 - بحار الانوار، ج76، باب12
 - مجمع البیان، ج1، ص377
 - سنن النبی(ص)، ص92
  - کافی، ج6، ص510
 - شیخ صدوق، الفصال، ص612
 - کافی، ج 6
 - کنزالاعمال، خبر41101
 - بحارالانوار، ج76، باب18
 - بحارالانوار، ج76، باب18
 - تذکرة الفقها، ج1، ص390
 - الکافی، ج6، ص481
 - کلینی، 1388، ه.ق، ج5، ص508
 - وسایل الشیعه ، ج3
 - بحار الانوار، ج76، باب36
 - وسایل الشیعه، ج3
 - همان
 - مطهری، استاد مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، ص202
 - مطهری، استاد مرتضی، مسأله حجاب، ص54

فاطمه سوری

به سفارش سازمان تبلیغات اسلامی قم


١٥:٤٨ - 1392/12/17    /    شماره : ٢٨٢٢٣    /    تعداد نمایش : ٩١٣



خروج





   مطالب مرتبط
 چرا ابهت مردهانزدهمسرشان کم شده است (خبر)
 اقتصاد خانواده (خبر)
 زینت و آراستگی در زنان و مردان (خبر)
 عوامل آسیب¬زای رفتاری در روابط زوجین (قسمت سوم) (خبر)
 حقوق زن در اسلام (خبر)
 عوامل و راههای پیشگیری از طلاق (خبر)
 انحلال خانواده(طلاق- فسخ نکاح) (خبر)
 معیارهای همسر گزینی از دیدگاه اسلام (خبر)
 فرضیه برای طلاق و پیامدهای آن (خبر)
 طلاق و پیامدهای شوم آن (خبر)
 راه های آسان سازی ازدواج جوانان (خبر)
بازدیدها
امروز :10063
کل بازديدها :15846651
بازديدکنندگان آنلاين :4
بازديدازاین صفحه :123020