نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > خانه و خانواده > احکام حقوقی خانواده 


  چاپ        ارسال به دوست

زن و مرد بر محور عدالت

آنچه در این مقام در صدد بیان آن هستیم این است که زن و مرد که به حکم سرشت و انسانیت یکسان هستند، از حقوق برابر نیز برخوردار هستند و در روابط زن و مرد در اجتماع و خانواده باید این اصل محترم شمرده شود. باید یادآور شد که آنچه موجب انحراف اکثر دیدگاه ها از جمله دنیای غرب در این زمینه شده است جابجا نمودن دو مفهوم تشابه و تساوی است. آنان تصور کرده اند حال که زن و مرد در انسانیت یکسان و مشترکند پس در حقوق فردی و اجتماعی نیز باید مشابه باشند و همین امر موجب چالش های عظیم در تدوین روابط زن و مرد فراروی تمدن غرب گردیده است.
لازمه اشتراک زن و مرد در حیثیت انسانی، برخورداری از حقوق مساوی است به طوری که ترجیح و امتیاز حقوقی در کار نباشد و این امر، لازمه اش این نیست که حقوق زن و مرد باید مشابه و یکنواخت باشد که نتیجه آن این شود که هیچ گونه تقسیم کار و تقسیم وظیفه ای در کار نباشد. آنچه مسلم است این که اسلام حقوق یک جور و یکنواخت برای زن و مرد قائل نشده است به عبارت دیگر اسلام مخالف تشابه حقوق آنهاست ولی تساوی حقوق را درباره آنها رعایت کرده است.

نظر اسلام این است که زن و مرد به این دلیل که یکی زن است و دیگری مرد، در جهات زیادی مشابه یکدیگر نیستند، خلقت و طبیعت، آنها را یکنواخت نخواسته است و همین ایجاب می کند که از لحاظ بسیاری از حقوق و تکالیف و مجازات ها وضع مشابهی نداشته باشند. و اتّفاقاً ما مدعی هستیم اگر ارتباط و حقوق زنان و مردان بر اساس و معیار عدالت باشد، هیچ انسان عاقلی نمی تواند نپذیرد که لازمه عدالت و حقوق فطری و انسانی زن و مرد، عدم تشابه آنها در پاره ای از حقوق است. البته آنچه ما به آن اعتراف می کنیم این است که تفاوت های زن و مرد یک واقعیت است اما این تفاوت ها نباید منشأ برتری یک جنس بر جنس دیگر شود بلکه قانون خلقت، این تفاوت ها را برای این به وجود آورده است که پیوند خانوادگی و اجتماعی زن و مرد را محکمتر کند و شالوده وحدت آنها را بهتر پی ریزی کند و با این تفاوت ها، حقوق و تکالیف را میان زن و مرد تقسیم کند.

به هر حال، تفاوت های زن و مرد، «تناسب» است نه نقص و کمال. قانون خلقت خواسته است با این تفاوت ها تناسب بیشتری میان زن و مرد – که قطعاً برای زندگی مشترک ساخته شده اند و مجرد زیستن انحراف از قانون خلقت است – به وجود آورد.
اسلام نیزدستورات و احکام مقدس خود را بر همین اساس پایه ریزی کرده است یعنی احکام تکالیف دینی نیز متناسب با این تفاوت ها تشریع شده است لذا زن نیز همانند مرد در اسلام برای تعالی و ارتقای معنوی موظف به همه وظایفی است که مرد برای ارتقای به مدارج برتر بدان امور مکلّف شده است؛ در ایمان، عبادت، اخلاق، معاملات و سایر احکام و حقوق شرعی زن با مرد برابر است:
«و لهنّ مثل الّذی علیهنّ بالمعروف»
«و برای زنان، همانند وظایفی که بر دوش آنهاست، حقوق شایسته ای قرار داده شده است.»
مگر در مواردی که بر اساس طبع و فطرت انسانی، جنس زن و مرد متفاوت باشند و بنا به اقتضای طبع، اسلام مواردی را برای زن استثنا کرده باشد؛ مانند عدم وجوب نماز و روزه در ایام معین، یا عدم حضور در خط مقدم جهاد و... اما در آنچه مربوط به حقوق انسانی و ارزش هاست بین زن و مرد فرقی نیست؛ چنان که قرآن در این باره صراحت دارد:
«إنّ المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات والقانتین و القانتات و الصّادقین و الصّادقات و الصّابرین و الصّابرات و الخاشعین و الخاشعات و المتصدّقین و المتصدّقات و الصّائمین و الصّائمات و الحافظین لفروجهم و الحافظات و الذّاکرین الله کثیراً و الذّاکرات أعدّ الله لهم مغفرةً و اجراً عظیماً»
«بی گمان مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان با ایمان و مردان و زنان اطاعت پیشه و مردان و زنان راستگو، و مردان و زنان شکیبا، و مردان و زنان فروتن، و مردان و زنان صدقه دهنده، و مردان و زنان روزه دار، و مردان و زنان پاکدامن، و مردان و زنانی که خدا را فراون یاد می کنند، خداوند برای آنها، آمرزش و پاداشی بزرگ فراهم ساخته است.»
و یا در حدیث شریفی از رسول گرامی اسلام به جایگاه زن و مسئولیت سنگین او پا به پای مردان اشاره شده است:
«کلّکم راعٌ و کلّکم مسئولٌ عن رعیّته یوم القیامة حتّی انّ الرجل یُسئل عن اهل بیته هل أقام فیهم أمر الله و حتّی أنّ المرأة لیُسئل عن بیت زوجها هل أقامت أمر الله»  
«همه شما در برابر یکدیگر مسئول هستید و در قیامت مورد بازخواست قرار می گیرید. از مرد درباره خانواده اش بازخواست می شود که آیا امر خدا را در میان آنها به پا داشتی؟ و از زن پرسیده می شود آیا در خانه همسرش، امر خدا را به پا داشتی؟»
در پایان این بحث می توان اینگونه نتیجه گرفت که زن و مرد در جنبه هایی که با هم تفاوت دارند، حقوقی متفاوت می یابند و این هرگز به معنای کم ارزش بودن یک جنس و برتری جنس دیگر نیست. این همان برابری حقوق است که اسلام بر آن تأکید دارد و این را از لوازم زندگی می شمارد.
اسلام در همه جا برای زن و مرد حقوق مشابهی وضع نکرده است، اما مجموع حقوقی که برای زن قرار داده، قطعاً ارزش کم ارزش تر از آنچه برای مردان قرار داده، نیست.

به سفارش سازمان تبلیغات اسلامی قم


٢٠:٠٩ - 1392/03/29    /    شماره : ١١٨٦٨    /    تعداد نمایش : ٤٤١



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :2828
کل بازديدها :16165848
بازديدکنندگان آنلاين :25
بازديدازاین صفحه :125470