نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]


  چاپ        ارسال به دوست

مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (3)

در این جملات، امام مهمترین هدف و غایت جامعه مطلوب اسلامی را سعادت و كمال می داند و این ها را در پرتو رواج و ترویج قوانین اسلامی كه همه رفتارها و روابط مادی و معنوی انسان را سامان می دهند، قابل تحقق می داند.
انقلاب: مهمترین راهبرد عملیاتی ـ مهمترین فراز راهبرد دروس ولایت فقیه كه در سال 48 تبلیغ شد و در سال 57 تحقق یافت، تجویز و ضرورت انقلاب است. امام، انقلاب را مقدمه لازم و ضروری تشكیل حكومت اسلامی، بر هم زدن وضع موجود شاهنشاهی و استقرار وضع مطلوب اسلامی تلقی می كند. امام چون این تجویز را از متن آموزه های اسلامی استخراج و استنباط كرد، بنابر این اطلاق «انقلاب اسلامی» بر این واقعه صحیح و با مسمی است.
«شرع و حق حكم می كند كه باید نگذاریم وضع حكومت ها به همین صورت ضد اسلامی یا غیر اسلامی ادامه پیدا كند. دلایل این كار واضح است. چون برقراری نظام سیاسی غیر اسلامی به معنی بی اجرا ماندن نظام سیاسی اسلام است. همچنین به این دلیل كه هر نظام سیاسی غیر اسلامی، نظام شرك آمیز است چون حاكمش طاغوت است و ما موظفیم آثار شرك را از جامعه مسلمانان و از حیات آنان دور كنیم و از بین ببریم و باز به این دلیل كه ما موظفیم شرایط اجتماعی مساعدی برای تربیت افراد مؤمن و با فضیلت فراهم سازیم و این شرایط درست ضد شرایط حاكمیت طاغوت و قدرتهای نارواست. شرایط اجتماعی كه ناشی از حاكمیت طاغوت و نظام شرك آمیز است لازمه اش همین فسادی است كه می بینید این همان «فساد فی الارض» است كه باید از بین برود و مسببین آن بسزای اعمال خود برسند... ما چاره ای نداریم جز این كه دستگاه های حكومتی فاسد و فاسد كننده را از بین ببریم و هیئت های حاكمه خائن و فاسد و ظالم و جائر را سرنگون كنیم. این وظیفه ای است كه همه مسلمانان در یك یك كشورهای اسلامی باید انجام بدهند و انقلاب سیاسی اسلامی را به پیروزی برسانند.»[1]
در این جملات، اركان 1 و 2 و 3 هندسه سیاسی در یك رابطه هماهنگ و نهادی با یكدیگر طرح شده اند در ركن 1، یعنی بیان وضع موجود شاهنشاهی، امام آن را فاسد و فاسد كننده تشخیص می دهد و همانند یك طبیب پس از تشخیص مرض و فساد، مهمترین تجویز و راهبرد خود را برای درمان جامعه ارائه داده و وخواستار انقلاب سیاسی اسلام شده است. با این عمل راه برای برپایی جامعه مطلوب و مدینه فاضله اسلامی كه قادر به تربیت انسان های با تربیت، با فضیلت و مؤمن است باز می شود.
زیربنای هندسه سیاسی: توحید و اصول اعتقادات ـ با چندین جلسه بحث پیرامون ولایت فقیه و طرح چهار ركن از اركان هندسه سیاسی و راهبردی، امام زمینه را برای طرح پنجمین ركن آماده می بیند و مسأله جهان بینی و اصول اعتقادات اسلامی را، كه اساس و زیربنای هندسه سیاسی اسلام است، ‌مطرح می نماید. ممیزه و راز موفقیت امام در قیاس با سایر مراجع و علما در همین جا است؛ یعنی با آن كه نفس الامر و ثبوتاً توحید و اصول اعتقادات اساس و نقطه آغاز دین اسلام است، لیكن امام بحث خود را در این دروس بطور اثباتی و استقرایی ابتدا از احكام و حكومت و اصلاح و عمل و تربیت آغاز می كند، آن گاه به ریشه و اساس اسلام یعنی توحید و اعتقادات می رسد؛ یعنی از دیدگاه امام، تحقیق و تبلیغ و تعلیم توحید زمانی به غایت می رسد و كمال می یابد كه منبعث و مبتنی بر آن، حكومت صالحه اسلامی در عمل و اجرا بوجود آمده باشد. در حالی كه بطور سنتی ممكن است سیره بسیاری از علما در طول تاریخ آن بوده باشد كه تبلیغ و تعلیم خود را از توحید و خداشناسی آغاز كرده و حداكثر به تجویز و توصیه برخی از احكام فردی و عبادی رسانیده باشند و در عمل و نظر هم با طاغوتهای زمان خود وارد درگیری هم نشده باشند. لیكن امام ایمان و عمل را در ارتباط با هم كامل می داند و به قول حافظ:
نه من زبی عملی در جهان ملولم و بس ملالت علما هم زعلم بی عمل است
«حكومت اسلام حكومت قانون است. در این طرز حكومت، حاكمیت منحصر به خداست و قانون فرمان و حكم خدا است. قانون اسلام یا فرمان خدا بر همه افراد و بر دولت اسلامی حكومت تام دارد. همه افراد از رسول اكرم ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ گرفته تا خلفای آن حضرت و سایر افراد تا ابد تابع قانون هستند.»[2]
پس مهمترین شاخص مدینه فاضله اسلامی، حاكمیت قانون است اما منبع و منشأ این قانون، حاكمیت خداوند است. از منظر توحیدی چون خداوند، عالم و قادر مطلق است، پس خالق مطلق همه موجودات است پس مالك مطلق است، پس حاكم مطلق است. حاكمیت خدا دو شعبه مرتبط با هم دارد یعنی حاكمیت تكوینی و تشریعی. در بعد اول همه موجودات و مخلوقات، وجودشان و سیر تحولی و تكاملی شان تحت امر خداوند است. اما چون خداوند به انسان عقل و اراده داده بشر می تواند تا حدود زیادی سیر تحولی و تكاملیش را به طور آزاد طی كند. اما چون خطر انحراف وجود دارد، خداوند از راه لطف و به تناسب نوع تكوین و خلقت انسان، احكامی را برای هدایت او تشریع و ارسال داشته است. اگر آدمی آگاهانه و آزادانه از این احكام تشریعی تبعیت كند و رفتار و روابط انسانی و اجتماعی خود را مطابق آن ها انجام دهد مسلمان و مؤمن است و آگاهانه و آزادانه و برای هدایت و سعادت خودش، اراده اش را تحت ولایت و حاكمیت خداوند قرار داده است. به این ترتیب می بینیم بین باور و اعتقاد به توحید و عمل به احكام و فرامین حكومت اسلامی یك رابطه طولی و منطقی وجود دارد و هر كدام از این حلقه ها نادیده گرفته شود اسلام و مسلمانی ناقص می شود.
اصولی دیگر از جامعه مطلوب: نظم و عدالت و راهبرد تحقق آن ها ـ در ادامه مباحث و دروس ولایت فقیه امام، به تناسب و به ضرورت، راجع به اركان مختلف هندسه سیاسی و راهبردی اشاراتی دارد. مثلاً فراز زیر درباره نظم به عنوان یك شاخص مهم وضع مطلوب اشاره دارد:
«اسلام آمده تا به جامعه نظم بدهد. امامت اعتباری و حكومت برای تنظیم امور جامعه است.»[3]
امام برای حصول این آرمان ها و برخورد با وضع موجود رهنمود ها و راهبردهایی برای تبلیغ و تعلیم و اعتراض و مبارزه و انقلاب می دهند:
«این جا ننشینید فقط مباحثه كنید، بلكه در سایر احكام اسلام مطالعه كنید حقایق را نشر دهید، جزوه بنویسید و منتشر كنید البته مؤثر خواهد بود. من تجربه كرده ام كه تأثیر دارد.»[4]
عدالت یكی دیگر از شاخص های مهم جامعه مطلوب است كه امام به آن اشاره می كند:
«... در حقیقت مهمترین وظیفه انبیا بر قرار كردن یك نظام عادلانه اجتماعی از طریق اجرای قوانین و احكام است كه البته با بیان احكام و نشر تعالیم و عقاید الهی ملازمه دارد.»[5]
همچنین امام با استناد به آیات قرآن و آن دو شاخص مذموم و فاسد، وضع موجود را دروغ پردازی (قول اثم) و حرام خواری (اكل سحت) می داند و مصادیق آن را در نظام شاهنشاهی بیان می كند و لذا برای برهم زدن وضع موجود و برقراری وضع مطلوب در جامعه، رهنمود و راهبرد انقلابی می دهد.
«اگر یك اعتراض دسته جمعی به ظلمه كه خلاف مرتكب می شوند یا جنایتی می كنند بشود اگر چند هزار تلگراف از همه بلاد اسلامی به آن ها بشود كه این كار خلاف را انجام ندهید یقیناً دست بر می دارند».[6]
«ما موظفیم برای تشكیل حكومت اسلامی جدیت كنیم. اولین فعالیت ما را در این راه تبلیغات تشكیل می دهد بایستی از راه تبلیغات پیش بیاییم.»[7]
«تبلیغات و تعلیمات دو فعالیت مهم و اساسی ما است.»[8]
«ما موظفیم ابهامی را كه نسبت به اسلام بوجود آورده اند بر طرف سازیم تا این ابهام را از اذهان نزداییم هیچكاری نمی توانیم انجام بدهیم... این ابهامی را كه بر اثر تبلیغات سوء چند صد ساله نسبت به اسلام در اذهان حتی بسیاری از تحصیل كرده های ما پیدا شده رفع كنند، جهان بینی و نظامات اجتماعی اسلام را معرفی كنند.»[9]
«اگر اسلام را معرفی نمایید و جهان بینی (یعنی عقاید) و اصول و احكام و نظام اجتماعی اسلام را به مردم بشناسانید با اشتیاق كامل از آن استقبال می كنند. خدا می داند كه خواستاران آن بسیارند. من تجربه كرده ام. وقتی كلمه ای القاء می شد موجی در مردم ایجاد می گردید. برای این كه مردم همگی از این وضع ناراحت و ناراضی هستند. زیر سر نیزه و خفقان نمی توانند حرفی بزنند. كسی را می خواهند كه بایستد و با شجاعت صحبت كند. اینك شما فرزندان دلیر اسلام مردانه بایستید و برای مردم نطق كنید، حقایق را به زبان ساده برای توده های مردم بیان كنید و آنان را به شورش و حركت درآورید از مردم كوچه و بازار از همین كارگران و دهقانان پاكدل دانشجویان بیدار مجاهد بسازید. همه مردم مجاهد خواهند شد. از همه اصناف جامعه آماده اند كه برای آزادی و استقلال و سعادت ملت مبارزه كنند. مبارزه برای آزادی و سعادت احتیاج به دین دارد اسلام را كه مكتب جهاد و دین و مبارزه است در اختیار مردم قرار دهید تا عقاید و اخلاق خودشان را از روی آن تصحیح كنند و بصورت یك نیروی مجاهد، دستگاه سیاسی جائر و استعماری را سرنگون كرده حكومت اسلامی را برقرار سازند.»[10]
«شما این افسردگی را از خود دور كنید، برنامه و روش تبلیغات خودتان را تكمیل نمایید و در معرفی اسلام جدیت بخرج دهید و تصمیم به تشكیل حكومت اسلامی بگیرید.»[11]


 

[1]. همان، ص11.
[2]. همان، ص12.
[3]. همان، ص 18.
[4]. همان، ص19.
[5]. همان، ص 29.
[6]. همان، ص35.
[7]. همان، ص47.
[8]. همان، ص75.
[9]. همان، ص75.
[10]. همان، ص77.
[11]. همان، ص 137.

محمد باقر حشمت زاده - ايدئولوژي، رهبري و فرايند انقلاب اسلامي، ج 2، ص 433- 452
 

   


١٧:٤٦ - 1392/06/12    /    شماره : ١٥٨٩٩    /    تعداد نمایش : ٦٣٩



خروج





   مطالب مرتبط
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (3) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (3) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (4) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (2) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (1) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (4) (خبر)
 مبانی مدینه فاضله اسلامی در اندیشه سیاسی امام(ره) (1) (خبر)
 انقلاب اسلامی در اندیشه سیاسی عالمان شیعی (3) (خبر)
 وظایف مدیراسلامی باتکیه بروظایف سازمانی (خبر)
 شخصیت سیاسی و عرفانی حضرت امام(ره) (3) (خبر)
 ثابت و متغیّر در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) (3) (خبر)
بازدیدها
امروز :9365
کل بازديدها :16149444
بازديدکنندگان آنلاين :1
بازديدازاین صفحه :317788