نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > ولایت فقیه 


  چاپ        ارسال به دوست

رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (3)

حضرت امام در برخورد با مردم بر نقش زیربنایی فرهنگ تأكید مكرر داشت و می‌فرمود: «فرهنگ مبدأ همه خوشبختی‌های ملت است. . . آنچیزی كه ملتها را می‌سازد فرهنگ صحیح است. » و برای آموزش این فرهنگ صحیح به مردم روشهای خاصی داشت كه به آنها اشاره می‌كنیم.
شناخت عمیق نسبت به توده مردم
امام با شناخت عمیقی كه از متن توده‌های جامعه ایران داشت بنحو فوق‌العاده موفقیت آمیزی آنها را در جهت خواسته‌ها و اهداف خود به حركت درآورد. بعنوان مثال توده‌هایی‌كه بخاطر اعتقادات عمیق مذهبی خود و پایبندی به مراسم سنتی در بزرگداشت ایام سوگواری بویژه ایام محرم بصورتی بالقوه آماده فداكاری و خیزش در جهت اعتقادات خود بودند، آنها كه سالها بلكه قرنها نسل اندر نسل از مظلومیت امام حسین (ع) شكوه و ناله كرده و بر سر و سینه خود زدند و یزید را لعن و نفرین كردند و آرزو می‌كردند كه در زمان قیام امام حسین زنده بودند تا با ایثار جان و مال و فرزندان خود مراتب ارادت و محبت خود را به اهل بیت به اثبات می‌رساندند. امام آنها را در مساجد، تكایا و حسینیه‌ها یافته و با ارشادات و تعالیم خود به آنها فهماند كه اگرچه قرنها از زمان قیام حسینی می‌گذرد ولی امروز هم می‌توان مصادیق آنرا مشاهده كرد. او به آنها نشان داد كه حسین زمان و یزید زمان چه كسانی هستند و او به مردم آموخت كه امروزه هزارها هزار مشت گره خورده با یكدیگر را باید بر سر و صورت و اندام یزید زمان یعنی پهلوی بكوبند و او بود كه با درایت خاص خود انرژی عظیمی را كه سالها در دل توده‌ها عقده شده بود آزاد كرده و در خدمت انقلاب اسلامی قرار داد.
این در حقیقت چیزی بود كه در گذشته هم لیبرالها و هم ماركسیست‌ها از آن غافل بوده و یا درك درستی از آن نداشتند و حتی زمانیكه لیبرالها شناخت محدودی از این امر پیدا كردند چون قادر به بسیج این نیروی عظیم نبودند بصورت تاكتیكی با روحانیت كنار آمده و لكن زمانیكه قدرت گرفتند آنها را كنار زدند. غافل از آنكه با این اقدام حمایت توده‌ها را هم از دست می‌دهند.
امام حتی در برخورد با ساختار نظام حكومت معتقد بودند بدنه نظام از متن همین جامعه برخاسته و با سایر اقشار جامعه تفاوتی ندارند و تنها تفاوت آنها در نوع اشتغال و احیاناً درجه آگاهی آنها می‌باشد. لذا با آگاهی دادن به همین اقشار جامعه موفق شد ساختار نظام حاكم را از قاعده هرم سست و متزلزل نموده و آنرا شكست دهد و در واقع با استفاده از همین شیوه استثنایی توانست در اواخر حكومت پهلوی به ناگهان یك اعتصاب همگانی و تقریباً بی‌بدیل در كلیه ادارات و وزارتخانه‌ها و بویژه در صنعت نفت یعنی شریان حیاتی تأمین اقتصادی رژیم ایجاد نموده در نتیجه نظام حاكم را فلج كند.
با بررسی تحولات دوران انقلاب و همچنین دوران حیات سیاسی امام و مطالعه سخنرانیها و وقایع تاریخی می‌توان چند اصل مهم را در برداشت امام از نحوه مشاركت مردم دریافت كه به آنها می‌پردازیم.
تقسیم‌بندی مردم از دیدگاه امام
همانطور كه اشاره شد در اغلب مكاتبی كه انقلاب را ثمره تلاش مردم می‌دانند و نقش عمده را در انقلاب به عهده مردم می‌گذارند، تنها بر بخشی از مردم تأكید و تكیه دارند كه از دیدگاه آنها نقش فعال و مؤثر در پیشبرد انقلاب را برعهده داشته ودر نتیجه این طرز تفكر ضرورتاً تمام مردم یك كشور را در انقلاب دخیل ندانسته و در عمل آنها را محرك و صاحب انقلاب نمی‌دانند و اما اینكه امام نیز مانند رهبران سایر انقلابهای جهان به تقسیم‌بندی مردم قائل بوده و یا همه مردم را صاحب انقلاب می‌داند و یا اگر به تقسیم بندی قائل است معیار این تقسیم بندی چگونه می‌باشد سئوالی است كه با غور در آثار امام و برخوردهای ایشان با اقشار مختلف جامعه معین می‌گردد.
1. تقسیم‌بندی ارزشی
مهمترین تقسیم‌بندی كه در آثار امام مشاهده می‌گردد تقسیم‌بندی ارزشی است بدین معنا كه امام جامعه را به دو دسته مستضعف و مستكبر تقسیم می‌كند.
مستكبرین در دیدگاه امام كسانی هستند كه به نحوی خواهان ایجاد سلطه مادی، اقتصادی، فرهنگی و یا سیاسی بوده و به بهره‌كشی از اقشار محروم جامعه می‌پردازند و این تنها دسته‌ای می‌باشد كه امام آنها را از مردم مستثنی می‌كند و در قطب مخالف و دشمن قرار می‌دهد. در دیدگاه امام «سلامت و صلح جهان بسته به انقراض مستكبرین است و تا این سلطه طلبان بی‌فرهنگ در زمین هستند مستضعفین به ارث خود كه خدای تعالی به آنها عنایت فرموده نمی‌رسند. »[1]
هم چنین امام (ره) فرمودند: «آن روز مبارك است برما كه سلطه جهانخواران بر ملت مظلوم ما و بر سایر ملتهای مستضعف شكسته شود و تمام سرنوشت خودشان را بدست خودشان بگیرند. »[2]
به همین خاطر همیشه می‌دانند كه مسئولین كشور، مستضعفین را فراموش نكنند.
امام (ره) هم این موضوع را تأکید می کنند: «خدا نیاورد آن روزی را كه سیاست ما و سیاست مسئولین كشور با پشت كردن به دفاع از محرومین در رو آوردن به حمایت از سرمایه‌دارها گردد و اغنیا و ثروتمندان از اعتبار و عنایت بیشتری برخوردار شوند. معاذالله كه این با سیره و روش انبیاء و امیرالمؤمنین و ائمه معصومین علیهم‌السلام سازگار نیست دامن حرمت و پاك روحانیت از آن منزه است تا ابد هم باید منزه باشد و این از افتخارات و بركات كشور و انقلاب و روحانیت است كه به حمایت از پابرهنگان برخاسته است و شعار دفاع از حقوق مستضعفان را زنده كرده است».[3]
متقابلاً مستضعفین از دیدگاه امام كسانی هستند كه مورد ظلم و استثمار ـ اعم از فرهنگی، سیاسی یا اقتصادی ـ‌واقع شده‌اند و از آنجا كه اسلام دین عدالت و حامی مستضعفین است با آن همنوا هستند و ارزشهای آنرا درك كرده و بدان معتقدند.
امام پیروزی انقلاب را بطور عمده مدیون فداكاری و از خودگذشتگی این قشر عظیم از جامعه می‌داند و معتقد است كه با آگاهی دادن و آموزش این دسته از مردم می‌توان نیروی عظیمی را كه بصورت بالقوه در ایشان موجود است به صورت بالفعل درآورد. لذا همواره به نقش مستضعفین در انقلاب اشاره می‌‌‌كند و می‌فرماید:
«ما مجدداً می‌گوئیم یك موی سر این كوخ‌نشینان و شهید دادگان به همه كاخ و كاخ‌نشینان جهان شرف و برتری دارد».[4]
و یا می فرماید: «تمام ادیان آسمانی از بین توده‌ها برخاسته‌اند و با كمك مستضعفین بر مستكبرین حمله برده است. مستضعفین بر تمام ادیان حق دارند مستضعفین به اسلام حق دارند نهضت ما هم با مستضعفین پیش رفت».[5] لذا همچنین فرمودند:
«تنها آنهایی تا آخر خط با ما هستند كه درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند، فقرا و متدینین بی‌بضاعت گردانندگان و برپادارندگان واقعی انقلاب‌ها هستند. »[6]
امام نیز اظهار داشتند: «همین محرومین به مملكت خدمت كردند و قیام كردند و با دست همین طبقه این نهضت به این جا رسید ـ اینها بودند كه توانستند این قدرت شیطانی را بشكنند و این سد را خرد كنند. »[7] و برای همین خاطر است که ایشان تأکید می کنند:
«آن چیزی كه روحانیون هرگز نباید از آن عدول كنند و نباید با تبلیغات دیگران از میدان به در روند حمایت از محرومین و پابرهنه‌ها است. چرا كه هركسی از آن عدول كند از عدالت اجتماعی اسلام عدول كرده است. »[8] و چه زیبا بیان داشتند:
« این پائین شهریها و این پابرهنه‌ها به اصطلاح شما اینها ولی نعمت ما هستند. »[9]
با توجه به مطالب فوق و از آنجا كه اكثریت مردم جامعه بلكه جهان را مستضعفین تشكیل می‌دهند امام به استثنای مستكبرین كه عموماً از میان سرمایه‌داران و مرفهین بی‌درد هستند هیچیك از گروهها و اقشار را نادیده نگرفته و مستثنی نمی‌كند و در نتیجه میتوان گفت از نظر امـام تمامی افراد جامعه جزء نیروی بالقوه انقلاب اسلامی ایران بشمار می‌روند محدود به طبقه یا قشر خاصی نیست. امام در عین حال كه به ملتها و قومیتهای مختلف بها می‌داد و آنها را نیز بخشی از توده‌های مستضعف می‌دانست كه باید دست بدست یكدیگر و برعلیه ظلم و سلطه استكبار و عوامل استكبار قیام كنند با پدیده ملی‌گرایی یا ناسیونالیسم و قومیت‌گرایی بهمین دلیل شدیداً مقابله می‌كرد و آنرا دست آورد وترفند عوامل سلطه می‌دانست كه موجب تفرقه و تشتت جوامع اسلامی و مستضعفین گردیده‌اند تا زمینه‌ساز تداوم سلطه استكبار باشند. ایشان در این زمینه اظهار می‌دارند:
«نقشه قدرتهای بزرگ و وابستگان آنها در كشورهای اسلامی این است كه این قشرهای مسلم را كه خدای تبارك و تعالی بین آنها اخوت ایجاد كرده است و مؤمنان را بنام اخوه یاد فرموده است از هم جدا كنند و به اسم ملت ترك، ملت كرد، ملت عرب، ملت فارس، جدا از هم كنند بلكه با هم دشمن كنند و این درست برخلاف مسیر اسلام است و مسیر قرآن كریم».[10]
وی علیرغم اینكه خود مرجع شیعیان بود و در اعتقادشان مستحكم و پابرجا، و اهل تسامح و تساهل نبود. معهذا روی وحدت شیعه و سنی تكیه اساسی داشت، ایجاد هفته وحدت، دفاع از مسلمانان سراسر جهان به خصوص مسلمانان فلسطین از جمله این تلاشها بود. امام حتی، اقلیتهای مذهبی را نادیده نگرفته و به آنها اطمینان می‌دهد كه در جامعه اسلامی آنها از آزادی بیشتری برای انجام تعالیم مذهبی خود بهره‌مند خواهند شد.


[1]. آئین انقلاب اسلامی: گزیده‌ای از اندیشه و آراء امام خمینی، ناشر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی1377، تألیف حمید انصاری، صفحه 188.
[2]. همان منبع، صفحه 188.
[3]. صحیفه امام، جلد 20، صفحه 24.
[4]. صحیفه امام، جلد 20، پیام برائت از مشركین به تاریخ 6/5/66، ص24.
[5]. صحیفه امام، جلد 7، صفحه 32.
[6]. صحیفه امام، جلد 21، صفحه 86.
[7]. همان منبع، جلد 7، صفحه 47.
[8]. همان منبع، جلد 21، صفحه 99.
[9]. همان منبع، جلد 16، صفحات 25ـ 19.
[10]. انصاری، صفحه 187، آئین انقلاب اسلامی، گزیده‌ای از اندیشه و آراء امام خمینی، ناشر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1373.

دكتر منوچهر محمدي- مجله حضور، ش45


٢٠:٢٨ - 1392/09/08    /    شماره : ٢٣٦٣٣    /    تعداد نمایش : ٦٤١



خروج





   مطالب مرتبط
 رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (6) (خبر)
 رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (5) (خبر)
 رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (4) (خبر)
 رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (2) (خبر)
 رابطه امام خمینی و مردم در انقلاب اسلامی (1) (خبر)
 رابطه متقابل ولایت فقیه و مردم (2) (خبر)
 رابطه متقابل ولایت فقیه و مردم (1) (خبر)
 امام خمینی (ره) و عزّت مردم (خبر)
 مردم سالاری از دیدگاه امام خمینی (ره) (2) (خبر)
 مردم سالاری از دیدگاه امام خمینی (ره) (1) (خبر)
 اوج گیری انقلاب اسلامی(1356) و قیام مردم (خبر)
بازدیدها
امروز :9906
کل بازديدها :15856585
بازديدکنندگان آنلاين :5
بازديدازاین صفحه :266622