نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > ولایت فقیه 


  چاپ        ارسال به دوست

امام خمینی؛ شخصیت و كرامت زن (4)

همان گـونه كه اشاره شـد، بـرداشت حكـم فقهی و الزامـی از ایـن روایت در تقسیم كار و تعمیـم معافیت زن از عمل در بیـرون خانه، به مسـوولیتهای سیاسـی و اجتماعی و تعهدات اسلامـی و دینـی امری مشكل است و عملا نیز خود زهرا(س) چنیـن نكرد و هیچ گاه به بهانه این تقسیـم، خود را از وظایف اجتماعی و سیاسی معاف ننمود.ایـن روایت در بیان یك رابطه اخلاقـی خانـوادگی و در حد مدیریت امـور خانه و تقسیـم كار در خانه ـ و نه بیشتـر ـ مضمـونـی ارجمنـد و قابل الگـوگیری دارد.بنابـرایـن حضـرت امام با همان تإكیـد و اصراری كه بـر نقـش تـربیتـی زن در خانـواده دارد، معتقـد است:
«حضـور زنان در صحنه های سیاسی و اجتماعی نه تنها لازم و واجب و ضـروری است» و: «زن بـایـد در مقـدرات اسـاسـی مملكت دخــالت كند»[1]
و: «مثل مـرد در همه شـوون همان طـوری كه مـرد در همه شـوون دخالت دارد زن هـم دخـالت دارد»[2] بلكه
اولا: تـربیت انسان و كادرسـازی صحیح بـرای آینـده جـامعه، اگـر مهمتریـن مـوضـوع سیاسـی و اجتماعی نباشد حداقل در حـد یكـی از مهمتریـن امـور اجتماعی است و تربیت و پـرورش انسان بنیانگذاری هسته اولیه جامعه اسلامی است.
و ثانیا: نقـش تربیتی زن منحصر در خـانه نیست بلكه حضـور آنان در صحنه ها مـوجب تشـویق و تـرغیب و تقـویت اراده مردان می گردد و حضرت امام مـی فرماید: «آمـدن شما خانمها به خیابانها و میدانهای مبارزه مـوجب ایـن شـد كه مردها هم قوه پیدا كنند.تقـویت بشـوند، روحیه آنها هـم با آمـدن شما تقویت بشود.»[3] و به طور كلی جدا ساختـن میدان فعالیت سیاسی و روابط اجتماعی از وظایف فـردی و خانـوادگـی امری دشـوار و در واقعیت زندگی انسان مومـن كه به حكم خدا عمل می كند و نظام هستی را توحیدی می داند دشوارتر است.
نگـاه اجمـالـی بـر آیـاتـی شبیه: ان المسلمیـن و المسلمــات و المومنین و المومنات و ...[4] ما را به ایـن نكته هدایت می كند كه سه اصل مهم:
مشاركت سیاسی و اجتماعی، تربیت و كمال جویی، انسان سازی و تداوم نسل در پرتـو دو اصل اساسی دیگر، اصل تعهد ومسـوولیت پذیری، اصل طهارت و تقـوا ـ كه یكی بیانگر تسلیـم و عبـودیت انسان در برابر خداوند متعال و دیگـری ملاك ارزیابـی رفتار مسلمان است ـ وظیفه متساوی زن و مرد و سرفصل تمامـی فعالیتهای انسان است.نه صنف مرد در برابر ایـن اصول تعهد ویژه و مسوولیت بیشتری دارد و نه صنف زن می تـواند به هر دلیلـی درصد تعهد خـود به ایـن اصـول را كمتر از مرد بشمرد.تنها تفاوت بین ایـن دو صنف در دسترسـی به فضا و عوامل و شرایط مناسب برای هر چه بهتر پرداختـن به این مبانی است، و بنابرایـن چه بسا زنان با تـوجه به شرایط خاص زیستـی و روحـی به بعضـی از مصادیق ایـن اصـول نزدیكتـر از مـردان و یا مـردان به بعضـی از نمـودهای آن مسلطتـر بـاشنـد، اما هیچ گـاه چنیـن نیست كه مـرد مسـوولیت بیشتـر و زن، بـار تعهد كمتـری داشته بـاشد.
حضرت امام با تمام اهمیتـی كه بـرای تربیت فرزنـد و نقـش مادری قایل است و ایـن شغل را از همه شغلها بالاتر مـی دانـد،[5] و یك بار به یكی از دخترانشان می گویند: «مـن حاضرم ثوابی را كه تـو از تحمل شیطنت فـرزنـدت مـی بـری با ثـواب تمام عبادات خـود عوض كنم»[6] اما در عیـن حال نسبت به وظایف اجتماعی زن و حضور او در صحنه غافل نبـودنـد.نكته ای كه در اینجا بایـد تـوجه كرد، و خود موضوع مفصل و دارای ابعاد گوناگونی می باشد، ایـن است كه به دنبال انحـراف سیاسـی صـدر اسلام و روی كار آمـدن افـرادی كه به تصریح خـود جاهل بـودند و تـوانایی پاسخگـویی علمـی به نیازهای مردم را نداشتند، پـس از آن در طـول تاریخ هر جا كه تعارضـی در مقام عمل بیـن دو حكـم شرعی پیـش میآمد به جای یافتـن راه حل و خروج متعهدانه از مورد تعارض، تصمیم بر تعطیل حكـم الهی به نفع هوا و هـوس مـی گرفتنـد.مثلا اگـر اجـرای امر به معروف و نهی از منكر با خطر جانی روبه رو مـی شد فراموش نمـودن حكـم الهی به صلاح تشخیص داده مـی شد و یا اگر دسترسـی به ولایت و حاكمیت الهی، جنگ و مرگ را به دنبال می داشت با احاله آن به دوره حضور معصوم خـود را از هر گـونه زحمت و دردسر نجات می دادند و اگر حضـور در صحنه اجتماع را برای زن در تعارض با حفظ حریـم عفاف و حیا مـی دیدند، یك روز به تناسب حـاكمیت جهل عربـی زنـان را از حضـور اجتمـاعی محـروم نمـوده و روز دیگر به تناسب حاكمیت جهل غربـی از عفاف و حیا و طهارت جامعه، چشـم پـوشیده و هیچ گاه برای حضـور اجتماعی عفیفـانه تصمیـم نمـی گـرفتنـد و تلاش نمـی كـردند.
با تـوجه به آنچه گذشت پافشاری بر ایـن موضوع كه تنها راه تحقق كرامت و شخصیت زن مقایسه نمـودن او با مرد و شركت رقابتی با او در اداره و كارخانه است، از ناپسندتریـن شیوه ارجگذاری به زنان است.حضرت امام می فرماید: «نقشه این بود كه ایـن بانوان را از آن مقام اصیل بزرگی كه دارند كنار بزنند ...و بعد هـم خواستند نتیجه بگیـرنـد كه كار اصیل را از دست اینها بگیـرنـد و تـربیت اولاد را اینها نتـوانند بكنند ...البته شغل برای زن، شغل صحیح برای زن هیچ مانعی ندارد لكـن نه آن طـوری كه آنها می خـواستند.آنها نظرشان به ایـن نبـود كه زن یك اشتغالی پیدا بكند، نظرشان به ایـن بود كه زن را مثل مردها هـم، زنها را و مردها را از آن مقامـی كه دارند منحط كنند، نگذارند یك رشـد طبیعی از برای قشر زن پیـدا بشـود یا یك رشـد طبیعی از بـرای قشـر مـرد؛ نگذارنـد بچه هـای مـا تـربیت صحیح بشـونـد.»[7] و بـاز مـی فـرمـایــد: «بـرای خانمها یك مطلب بالاتـر است و آن مطلب تـربیت اولاد است.شما گمان نكنید اینها كه همیشه از مادر بـودن و از اولاد داشتـن و از تربیت اولاد داشتـن، اینها تكذیب می كنند (مذمت مـی كننـد) و مطلب را یك مطلب خیلی سست می گیرند و مطلب را مطلب بسیار پاییـن می گیرند، اینها غرض صحیحی دارند.اینها می خواهند از ایـن دامـن كه بچه خوب می خواهد در آن تربیت بشود، بچه ها را از ایـن دامنها دور كنند ...آنها می خـواهندبقیه در صفحه 139 انسان درست نشـود ...از این جهت ایـن قدر تربیت اولاد را پیش مادر مبتذل كردند و ایـن قـدر تبلیغات كـردنـد كه حتـی خـود مادرها هـم شایـد باور كردند.»[8]
یكـی از نزدیكان حضرت امام می گـوید: امام نقـش مادر را در خانه خیلـی تعییـن كننـده مـی دانستنـد و به تـربیت بچه ها خیلـی اهمیت می دادند.گاهـی كه ما شـوخـی می كردیم و مـی گفتیـم: پـس زن باید همیشه در خانه بماند؟ مـی گفتند: شما خانه را كـم نگیرید، تربیت بچه ها كـم نیست.اگر كسـی بتـواند یك نفر را تربیت كنـد، خـدمت بزرگـی به جامعه كرده است.ایشان معتقـد بـودند كه تربیت فرزند از مرد برنمیآید و ایـن كار دقیقا به زن بستگی دارد چـون عاطفه زن بیشتر است و قـوام خانـواده هـم بایـد بر اساس محبت و عاطفه باشد.[9] البته از نظر حضرت امام كه خـود مـوحدی عارف و عارفی واصل و شیفته تجلیات ربوبـی بـودند مقام مادر مقام ویژه ای است.او صریحا مـی فرماید: «شما خانمها شرف مادری داریـد كه در ایـن شرف از مردها جلو هستید.»[10]
آغاز راه در پایان نگاه
لازم است در پـایان مـروری كه بـر دیـدگـاه احیاگـر اسلام ناب در تاریخ معاصر نمودیم به ایـن نكته تإكید نماییم كه با چشـم پوشی از بعضـی تفاسیـر سطحـی كه در گـوشه و كنار و به نام اسلام طـرح می شـود، در میان اندیشمندان اسلامی همسـو با مبانی حضرت امام در زمینه شخصیت ارجمنـد و كـرامت مقام زن اختلاف قابل تـوجهی وجـود نـدارد، اما سخـن در این است كه اگر هزاران بار بر ایـن مبانـی صحیح تإكیـد شود و با آرایه های گوناگـون نـوشته و گفته شـود و حتی به صـورت كاربردی و مواد قانونی در دستـور كار مجریان امور اجتماعی و فـرهنگـی كشـور قرار گیرد، تا اراده جمعی بـر عمل به طبق اسلام وجـود نـداشته باشـد و زن و مرد مسلمان عزم بر مقابله با آداب و رسـوم و سنـن به ارث رسیده از نظام شاهنشاهی ایران و قبایلی عرب و یـونانی غرب نگیرند، راه به مقصـود نخـواهند برد.مشكل امـروز ما عزم و اراده جمعی بـر عمل آگاهانه است و لا غیر.
در ایـن میان مقصود عده ای از طرح كنندگان موضوع زن و جستجـوگران مـو به مـوی نقاط ضعف و بـرجسته كـردن آنها و لغزشهای اخلاقـی و رفتاری افـراد را به نظام و دیـن و وحـی نسبت دادن، طـرح اغراض سیاسـی است.اینان تلاش مـی كنند تا به منظور تضعیف نظام، وضع زن در اسلام و بویژه ایران را نامطلوب نشان دهند و ایـن گونه تبلیغ می نماینـد كه در اسلام و جمهوری اسلامـی هیچ گـونه شخصیت انسانـی بـرای زن منظور نشـده است تـا خـود را مـدافع شخصیت زن وانمـود كنند.اینان به كمتر از دگرگونی نظام سیاسی دینی قانع نمی شـوند و موضـوع دفاع از حقـوق و شخصیت زن را به عنوان شیوه مبارزه با نظام برگزیـده انـد و هر اقـدام مثبتـی را كه در جهت حل شبهات و اصلاح رفتـار اجتمـاعی نسبت به زن انجـام گیـرد نه تنها آنـان را راضـی نمـی كند بلكه به دلیل اینكه ابزار مبارزه را از دست آنان می گیرد با آن مقابله می كنند.
عده دیگری نیز آداب و سنـن رسوب شده را به حساب دیـن می گذارند و گهگاه با استفاده از شیـوه های تبلیغی و جمله پـردازی احساسات را تحـریك مـی كننـد و ناآگاهانه آب را بـرای ماهـی گرفتـن خـود یا دیگران گلآلـود می كنند.


[1] . صحیفه نور، ج5، ص153.
[2] . همان، ج11، ص254.
[3] . همان، ج9، ص109.
[4] . احزاب، آیه 35.
[5] . صحیفه نور، ج7، ص76.
[6] . برداشتهایی از سیره امام خمینی به كوشـش غلامعلی رجایی، ج1، ص34.
[7] . صحیفه نور، ج6، ص182.
[8] . همان، ج8، ص240 ـ 241.
[9] . بـرداشتهایـی از سیـره امـام خمینـی، ج1، ص33.
[10] . صحیفه نور، ج6، ص157.

محمود لطيفي- مجله حكومت اسلامي


٠٢:٢٤ - 1392/09/07    /    شماره : ٢٣٤٧٩    /    تعداد نمایش : ٧٩٤



خروج





   مطالب مرتبط
 امام خمینی؛ شخصیت و كرامت زن (5) (خبر)
 امام خمینی؛ شخصیت و كرامت زن (3) (خبر)
 امام خمینی؛ شخصیت و كرامت زن (2) (خبر)
 امام خمینی؛ شخصیت و كرامت زن (1) (خبر)
 جوان در نگاه امام خمینی(ره) (4) (خبر)
 امام خمینی و توسعه سیاسی (4) (خبر)
 هندسه سیاسی امام خمینی(ره) چهارچوبی نظری و راهبردی در اندیشه سیاسی امام (4) (خبر)
 اندیشه‏ های امام خمینی‏ در تبیین ولایت فقیه (4) (خبر)
 شخصیت امام خمینی، سرفصلهای عمده خط امام (3) (خبر)
 شخصیت امام خمینی، سرفصلهای عمده خط امام (2) (خبر)
 شخصیت امام خمینی، سرفصلهای عمده خط امام (1) (خبر)
بازدیدها
امروز :15348
کل بازديدها :16738897
بازديدکنندگان آنلاين :14
بازديدازاین صفحه :280023