نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > ولایت فقیه 


  چاپ        ارسال به دوست

امام خمینی(ره) و وحدت امّت (1)

یكی از اموری كه مورد اتفاق و پذیرش همه عقلای عالم خصوصا انبیای الهی بوده و هست كیمیای وحدت است و شاید بتوان گفت اصل اساسی و بنیادی در تعالیم اسلام دعوت به وحدت و ایجاد همدلی و همفكری در بین انسانهاست.
اصل توحید و پرستش خدای یگانه از اصول دین ماست كه همه فرق مسلمین به آن اذعان داشته و یكی از دو ركن اساسی اسلامیت هر فرد است، شهادت به وحدانیت و شهادت به رسالت محمد (ص) دو عنصر اصلی و كلیدی مسلمان شدن هر فرد غیرمسلمانی است. نگاهی به تعالیم اسلام و دستورات فقهی به ما نشان می‏دهد كه همه دستورات دینی برای ایجاد جامعه‏ای واحد و همدل و همزبان صادر شده است. قبله واحد، كتاب واحد، زبان اسلامی واحد، شعار واحد و. . . همگی نشان از همدلی و همسویی است. اوقات نماز، روزه، حج، اعیاد مذهبی، نماز جمعه، نماز جماعت، ادعیه، زیارات، مراسم عزاداری و. . . همگی در جهت ایجاد وحدت در میان مسلمین وضع شده است. گرچه همه این امور در حال حاضر اسباب تفرقه شده تا اسباب وحدت، ولی این ضرری به اصل دین نمی‏زند. تعالیم اسلام با اعمال ما فاصله بسیاری دارد چرا كه: (الاسلام شیئ والمسلمین شیئ آخر)
حضرت امام خمینی به عنوان احیاگر اسلام ناب در عصر حاضر و فردی كه در طول تاریخ پس از اسلام از چهره‏های كم‏نظیر به شمار می‏رود، همواره بر این اصل اساسی وحدت در جامعه تاكید داشته و این را به عنوان یك استراتژی و تاكتیك برای پیروزی بر حریف و تشكیل حكومت نمی‏دانست‏بلكه جوهره درك وی از عزت و اقتدار مسلمین و ماهیت اجتماعی، سیاسی بودن مكتب اسلام و تعبد معرفت‏شناسانه ایشان از كلمات و اصول تعالیم اسلامی و قرآنی چنین اقتضایی داشت و این روش و منش هیچ منافاتی با عقیده و مرام تشیع وی نداشت. امام در عین حالی كه مسلمان شیعه متعصب و اصول‏گرا بود و هرگز حاضر نشد ذره‏ای از اصول مسلم مذهب شیعه اثنی‏عشری عدول كند. انسانی جامع‏نگر بوده و تعبد و تقید به اصول و ارزشهای اسلامی مانع از بهره‏گیری و استفاده از مواضع مشترك امت اسلام با سایر ملل جهان نشد چه رسد به مواضع شیعیان و اهل سنت لذا در این ایام كه مصادف است‏با هفته وحدت مناسب است. نگاهی هرچند گذرا به مواضع و دیدگاههای آن امام همام داشته باشیم باشد كه رهنمودهای آن پیر فرزانه چراغ راهمان بوده و بتوانیم از شرایط بحرانی كه از هر سو آتش اختلاف و كینه می‏بارد عبور كنیم و انقلاب و اسلام را از شر اختلاف و چند دستگی نجات دهیم. ما در این مقاله سعی خواهیم كرد محورهای اساسی حفظ وحدت در جامعه را كه در منش و گفتار امام راحل به چشم می‏خورد بیان نموده و شواهدی از بیانات ایشان و خاطرات یاران امام در خصوص هر محور عرضه كنیم.
محورهای اساسی حفظ وحدت را در پنج دسته می‏توان تقسیم كرد:
1- هدف‏گیری ریشه فساد 2- تشكیل جبهه واحد 3- تمسك به مشتركات 4- پرهیز از مسائل تفرقه‏افكن 5- پی‏ریزی نمادهای وحدت
1. هدف‏گیری ریشه فساد:
امام (س) ازاولین روزهایی كه قدم در عرصه حیات اجتماعی گذاشت‏با بهره‏جویی از تجارب گذشتگان و درك علل و عوامل شكست و انحراف نهضتهای اسلامی خصوصا در سده اخیر به این نتیجه رسیده بود كه پرداختن به شاخه‏ها و عناصر فرعی فساد نه تنها متضاد با منافع ظالمین و حكومتهای ستمگر نیست‏بلكه بعضا و حتی در بیشتر موارد خود آنها به این مخالفتها دامن زده و خوشحال خواهند شد كه افكار عمومی را از خود منصرف و معطوف به مسائل جنبی و حاشیه‏ای كنند. لذا امام از روز اول خواستار براندازی رژیم سلطنتی و از اینكه علماء و روحانیون تلاش خود را معطوف اصلاح بنیادین جامعه نمی‏كنند اظهار شكوه می‏كنند. ایشان در تاریخی‏ترین سند مبارزاتی خود كه پس از سقوط دولت رضاخان نوشته‏اند می‏فرمایند:
"هان ‏ای روحانیین اسلامی،ای علمای ربانی، ای دانشمندان دیندار، ای گویندگان آیین دوست، ای دینداران خداخواه،ای خداخواهان حق‏پرست،ای حق‏پرستان شرافتمند،ای شرافتمندان وطنخواه،ای وطنخواهان با ناموس، موعظت‏ خدای جهان را بخوانید و یگانه راه اصلاحی را كه پیشنهاد فرموده بپذیرید و ترك نفعهای شخصی كرده تا به همه سعادتهای دو جهان نائل شوید و با زندگانی شرافتمندانه دو عالم دست در آغوش شوید. "
"ان لله فی ایام دهركم نفحات الا فتعرضوا لها" امروز روزی است كه نسیم روحانی وزیدن گرفته و برای قیام اصلاحی بهترین روز است. اگر مجال را از دست ‏بدهید و قیام برای خدا نكنید و مراسم دینی را عودت ندهید فرداست كه مشتی هرزه‏گرد شهوتران بر شما چیره شوند و تمام آیین و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خود كنند. " [1]
و همچنین پس از پیروزی انقلاب از عدم بهره‏برداری صحیح جامعه از فضای خلاء قدرتی كه پس از رفتن رضا شاه پدید آمده بود اظهار تاسف می‏كنند و می‏فرمایند:
"مع‏الاسف آن وقت اشخاصی (از) خود ملت، یك راسی كه بتواند آنها را جمع بكند نبود كه پسر رضاخان را آنها گذاشتند اینجا و در صورتی كه اگر آن وقت در دو سه تا شهر تظاهرات می‏شد به ضد، نمی‏گذاشتند او را، لكن هیچ‏كس حرف نزد. . . شاید اگر مرحوم مدرس آن وقت‏بود آن كار را می‏كرد. "[2]
با این اوصاف مشخص می‏شود امام در همان زمان نیز مبدا فساد را هدف‏گیری نموده است و اگر می‏بینیم حضرت امام به محض مواجه شدن با جریان و تفكری كه قصد دارد ریشه و بنیان تفكر مذهبی و عقاید دینی جامعه را زیر سؤال ببرد و باعث ایجاد تردید در جامعه شود با آن به مقابله برخاسته و درس و بحث‏حوزوی را به كناری نهاده و متقن‏ترین و جامعترین كتاب را در رد شبهات وارده بر آن عصر می‏نویسد، بر اساس همین ایده و تفكر است و امام در همان كتاب نیز ریشه و اساس این مقاله را شخص رضاخان دانسته و پرده از چهره كریه او برمی‏دارند. ایشان می‏فرمایند:
"او فهم صلاح و فساد نداشت و فشارهای او به روحانیین برای اصلاح نبود، او می‏خواست ریشه را از بیخ بكند. "[3]
با این توضیحات علت عدم شركت فعال حضرت امام در مسئله ملی شدن صنعت نفت و مبارزات آیت‏الله كاشانی روشن می‏شود. چون در این مبارزات اصل وجود نظام سلطنتی مفروض گرفته شده بود و فقط سعی می‏ شد اصلاحاتی در آن پدید آورند. همچنین اگر می‏بینیم امام در تشكیلاتی كه با نام انجمن حجتیه كه مشغول مبارزه با بهائیت ‏بودند وارد نمی‏شوند بر اساس همین نوع تفكر بوده است چون امام این نوع مبارزه را مبارزه با معلول شمرده باعث غفلت از مفسد اصلی می‏دانستند.
امام راحل به محض فراهم شدن بهانه برای مقابله صریح با رژیم ستمشاهی بلافاصله وارد عمل شده و مستقیما شاه و رژیم دست‏نشانده‏اش را هدف‏گیری می‏كنند.
امام در پیام مشهور خود پس از فاجعه مدرسه فیضیه می‏فرمایند:
"شاه‏دوستی یعنی غارتگری، هتك اسلام، تجاوز به حقوق مسلمین، تجاوز به مراكز علم و دانش، شاه‏دوستی یعنی ضربه‏زدن به پیكر قرآن و اسلام، سوزاندن نشانه‏های اسلام، محو آثار اسلامیت، شاه‏دوستی یعنی تجاوز به احكام اسلام و تبدیل احكام قرآن كریم، شاه‏دوستی یعنی كوبیدن روحانیت و اضمحلال آثار رسالت. "[4]
امام در طول دوران مبارزه با هرگونه حركتی كه باعث انحراف افكار ملت از مجرم اصلی شده به مقابله برمی‏خیزند و در حد توان به روشنگری و ارائه مسیر صحیح مبارزه می‏پردازند. مثلا هنگام طرح كتاب شهید جاوید در مجامع علمی و طرفداری عده‏ای از محتوای كتاب و مخالفت عده‏ای دیگر و یا طرفداری عده‏ای از تفكرات مرحوم دكتر شریعتی و مخالفت عده‏ای با آن می‏فرمایند:
"قضیه مرحوم شمس ‏آبادی شما خیال كردید یك چیز عادی بود این همه جز همانها بود كه با طریقهای مختلف اینها می‏آمدند و درست می‏كردند. یك وقت "شهید جاوید" را پیش می‏آوردند، از این طرف و از آن طرف و یك ماه محرم و صفر و بیشتر منبرها همه خرج این می‏شد كه "شهید جاوید" چی. از این طرف یك دسته‏ای تایید از آن طرف یك دسته‏ای تكذیب. یك قدری كه این سست می‏شد، باز یك چیز دیگری درست می‏كردند. مرحوم شمس‏آبادی هم از این امور بود كه شاید هم خودشان این كار را كردند (من نمی‏دانم) كه یكی كسی را بكشند و صدا دربیاورند یك دسته از آن طرف و یك دسته از این طرف و بساط درست كنند و یك قدری كه این كمتر می‏شد آن وقت‏یك كس دیگر را به میدان می‏آوردند كه این كتابهایش چطور است. او می‏گفت كافر است، این می‏گفت مسلمان است. آن دیگری می‏گفت كافری است از ابوجهل بدتر. اما نقشه توی كار است. آنهایی كه اینها را درست می‏كنند نه به اسلام عقیده دارند و نه به روحانیت عقیده دارند و نه به هیچ چیز. "[5]
این منش و سلوك امام در بعد از پیروزی انقلاب نیز ادامه داشته و مانع انحراف افكار ملت و همچنین سایر ملل از تجاوزگری و ام‏الفساد بودن آمریكا می‏شوند و با ملقب كردن آمریكا به شیطان بزرگ و حمایت از تسخیر لانه جاسوسی و افشای چهره كریه آمریكا از پس پرده تزویر حقوق بشر همه نگاهها را متوجه آن ساخته از سایر مشكلات منصرف می‏كنند. امام می‏فرمایند:
"تمام آزادی‏خواهان باید با روشن‏ بینی و روشن‏گری راه سیلی زدن بر گونه ابرقدرتها و قدرتها خصوصا آمریكا را به مردم سیلی خورده كشورهای مظلوم اسلامی و جهان سوم ترسیم كنند. من با اطمینان می‏گویم اسلام ابرقدرتها را به خاك مذلت می‏نشاند اسلام موانع بزرگ داخل و خارج محدوده خود را یكی پس از دیگری برطرف و سنگرهای كلیدی جهان را فتح خواهد كرد. "[6]


[1] . صحیفه امام، ج 1، ص 21، تاریخ 11/جمادی‏الاولی/ 1363
[2] . صحیفه امام، ج 13، ص 381 - 382، تاریخ 15/9/1359
[3] . كشف‏الاسرار، ص 201
[4] . صحیفه امام، ج 1، ص 178، تاریخ 16/1/1341
[5] . صحیفه امام، ج 8، ص 460، تاریخ 14/4/1358
[6] . صحیفه امام، ج 20، ص 325، تاریخ 6/5/1366

مهدي حاضري- imam-khomeini.com


١٤:٣٩ - 1392/09/06    /    شماره : ٢٣٤٠٢    /    تعداد نمایش : ٦٠٥



خروج





   مطالب مرتبط
 امام خمینی(ره) و وحدت امّت (4) (خبر)
 امام خمینی(ره) و وحدت امّت (3) (خبر)
 امام خمینی(ره) و وحدت امّت (2) (خبر)
 ثابت و متغیّر در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) (1) (خبر)
 جوان در نگاه امام خمینی(ره) (1) (خبر)
 هندسه سیاسی امام خمینی(ره) چهارچوبی نظری و راهبردی در اندیشه سیاسی امام (1) (خبر)
 امام خمینی(ره) منادی عزّت (1) (خبر)
 ماهیت و ویژگی انقلاب اسلامی در كلام امام خمینی(ره) (1) (خبر)
 امام خمینی(ره) و مستضعفان (1) (خبر)
 دیدگاه امام خمینی (ره) درباره عوامل و مراكز تربیتی (1) (خبر)
 ثابت و متغیّر در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) (4) (خبر)
بازدیدها
امروز :2405
کل بازديدها :16131311
بازديدکنندگان آنلاين :2
بازديدازاین صفحه :270247