نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > ادیان و فرق 


  چاپ        ارسال به دوست

تلاش روحانیت زرتشتی برای دفاع از عقاید زرتشتی در دوره اسلامی

در دوره اسلامی زردشتیان عقائد ثنوی خویش را آزادانه اظهار می کرده و از آن دفاع می کرده اند و با ائمه اطهار علیهم السلام و همچنین با علما و متکلمین اسلامی صریحا در این باره بحث و جدال می کرده اند.
در کتب حدیثی شیعه از قبیل توحید صدوق، احتجاج طبرسی، عیون اخبار الرضا و بحارالانوار این بحث و جدالها نقل شده است. و این خود می رساند که زردشتیان در دوره ساسانی ثنوی بوده اند و همان عقیده را در دوره اسلامی حفظ کرده و از آن دفاع می کرده اند.
یکی از کتب معروف زردشتیان که در دوره اسلامی (قرن سوم هجری) تألیف یافته کتاب "دینکرد" است، می گویند بیش از نیمی از این کتاب در دفاع از ثنویت در مقابل ادیان کلیمی و مسیحیت است (تاریخ تمدن ایرانی، به قلم جمعی از خاورشناسان، ترجمه ء جواد محیی، صفحه ء 269 - 270 ایضا همان کتاب، ترجمه ء دکتر عیسی بهنام، صفحه ء 249).

کریستن سن معتقد است که در دوره ساسانی معتقدات "زروانی" در میان زردشتیان رسوخ یافته بود (ایران در زمان ساسانیان، فصل سوم). عقاید زروانی مجموعا بسیار پیچیده و مبهم و درهم و خرافی است.
به عقیده کریستن سن، زردشتیان پس از ظهور اسلام عناصر زروانی را به دور افکندند و از یک ثنویت فلسفی قابل دفاع، دفاع کردند، وی می گوید: شریعت زردشتی که در زمان ساسانیان دین رسمی کشور محسوب می شد، مبتنی بر اصولی بود که در پایان این عهد بکلی تهی و بی مغز شده بود، انحطاط قطعی و ناگزیر بود، هنگامی که غلبه اسلام دولت ساسانی را که پشتیبان روحانیون بود واژگون کرد، روحانیون دریافتند که باید کوشش فوق العاده برای حفظ شریعت خود از انحلال تام بنمایند، این کوشش صورت گرفت: عقیده به زروان و اساطیر کودکانه را که به آن تعلق داشت دور انداختند، و آیین مزدیسنی را بدون شائبه زروان پرستی مجددا سنت قرار دادند.
در نتیجه قصصی که راجع به تکوین جهان در میان بود تبدیل یافت، پرستش خورشید را ملغی کردند تا توحید شریعت او هرمزدی بهتر نمایان باشد و مقام میترا (مهر) را طوری قرار دادند که موافق با مهریشت عقیق باشد. بسی از روایات دینی را یا بکلی حذف کردند یا تغییر دادند و بخشهایی از اوستای ساسانی و تفاسیر آن را که آلوده به افکار زروانیه شده بود در طاق نیسان نهادند یا از میان بردند.

این نکته قابل توجه است که یشتهای مربوط به تکوین که خلاصه آنها در دینکرد باقی مانده، به قدری تحلیل رفته که چند سطری بیش نیست و از آن هم چیزی مفهوم نمی شود. همه این تغییرات در قرون تاریک بعد از انقراض ساسانیان واقع شده است. در هیچیک از کتب پارسی اشاره بدین اصلاحات نرفته است، این شریعت اصلاح شده زردشتی را چنین وانمود کرده اند که همان شریعتی است که در همه ازمنه سابق برقرار بوده است (ایران در زمان ساسانیان، صفحه 458 - 459).
خدمت اسلام به کیش زردشتی و مردم زردشتی کمتر از خدمتهای دیگر این آئین نبوده است. اصلاحات اسلام در آیین زردشتی هر چند غیر مستقیم صورت گرفت از اصلاحات زردشت در آیینهای باستانی مؤثرتر افتاد.

 طهور


١٩:٠٣ - 1391/01/04    /    شماره : ٢٢٢٢    /    تعداد نمایش : ٦١٧



خروج





   مطالب مرتبط
بازدیدها
امروز :8248
کل بازديدها :17647197
بازديدکنندگان آنلاين :3
بازديدازاین صفحه :144749