نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > انبیاء و ائمه 


  چاپ        ارسال به دوست

نگاهی به حیات نورانی رسول خدا(ص) قسمت اول

به نام رحمان و رحیم
نگاهی به حیات نورانی رسول خدا(ص)
قسمت اول

محمد اصغری نژاد
مقدمه
     در باره واقعیت بهترین موجود عالم خلقت کسی جز اهل بیت عصمت و طهارت نمی تواند تصویر کاملی ارائه دهد و البته اگر آن بزرگواران تصویر کامل شخصیتی رسول اسلام را پیرامون علم و دانش بیکران و مقامات معنوی ایشان ارائه دهند، کسی توانایی درک و فهم آن را آنگونه که شایسته است، ندارد. آیت الله جوادی آملی می گوید: ادراك مقام رسول اكرم‏(صلي الله عليه و آله و سلم) و نيز مقام اميرالمؤمنين و ائمه معصومين(عليهم‌السلام) ميسور هيچ‏كس نيست.  درباره شأن رفيع پيامبر گرامي در روايتي آمده است كه آن حضرت، ابوسعيد خدري را كه در حال نماز بود صدا زدند ولي او به گمان این که جواب به ندای آن حضرت نماز را باطل می کند، پاسخ ایشان را نداد. . بعد از نماز، رسول خدا (ص) وي را مورد نكوهش قرارداده، اين آيه شريف را كه بيانگر عظمت آن حضرت است، تلاوت فرمودند: «يا أيها الّذين امنوا استجيبوا لله و للرسول إذا دعاكم لما يحييكم»؛ دعوت پيامبر را استجابت كنيد، چون دعوت او حياتبخش است.
     بعضي از بزرگان اماميه، مانند علامه حلی با ضمیمه کردن آيه مزبور به اين حديث، فتوا داده اند كه اگر كسي در حال نماز به نداي پيامبر پاسخ دهد، نمازش باطل نمی شود و معصیتی هم نکرده است. حتی برخی از علما معتقدند که در چنین صورتی واجب است که نمازگزار به ندای رسول خدا پاسخ گوید.
     البته خصوصیات ظاهری و اقوال عمومی و رفتارها و رویکردهای اجتماعی و سیاسی آن حضرت و نظیر آن برای بسیاری از مردم متناسب با ظرفیت وجودیشان، قابل درک و فهم و تحلیل و ارزیابی است. بدیهی است که هر اندازه معلومات دینی انسان عمیقتر و بیشتر باشد و در میدان مبارزه با نفس، گامهای زیادتری برداشته باشد، بیشتر می تواند از سخنان و کارهایی که ایشان در زمینه های مختلف ارائه و انجام داده، بهره ببرد و آن را به دیگران منتقل نماید. آنچه در این مقاله عرضه می گردد، مطالبی است از زوایای گوناگون حیات پرفروغ پیامبر اعظم که از شماری از منابع گردآوری شده است. و خواننده با توجه به آنها می تواند یک تصویری اجمالی از آن حضرت  به ذهن بسپارد.
     شایان ذکر این که معمولاً در اقوال و روایاتی که مورد استفاده قرار می گیرد، تصرف و تغییر صورت گرفته است. نکته دیگر این که استناد به یک مأخذ به این معنا نیست که مطلب مستند شده منحصراً در همان مأخذ است و در جای دیگری وحود ندارد.
ولادت و حیات بی نظیر  خاتم پیامبران
     پیغمبر اسلام در 17 ربیع الاول از عام الفیل، در شهر مكه روز جمعه، وقت طلوع آفتاب چشم به جهان گشود. همواره روح شریف و مقدس آن حضرت از وقتی که پا به دنیا گذارد تا وقت رحلت تحت تدبیر الهی بود و حتی برای یک لحظه دچار غفلت و فراموشی از یاد خداوند نگردید. در تمامی حیات نورانی و باشکوهش درس و عبرت و نکته های بسیار ارزشمند وجود دارد. کلیه کارهای آن بزرگوار برای رضایت و خشنودی حضرت حق بود و ذره ای هوای نفس و انحراف از حق و حقیقت نداشت. پیوسته وجود نازنین خود را به سختی می افکند تا مردم به احکام اسلام و معارف و شعائر توحیدی توجه کنند.
     رسول گرامی اسلام بعد از 23 سال تلاش و زندگی سراسر الهی و توحیدی در 28 صفر سال دهم هجری به عالم اعلا رحلت فرمودند  و مسلمانان و جامعه انسانی را برای ابد داغدار خود نمودند.
برترین پیامبر الهی
     از قرآن كريم فهمیده می شود كه رسول خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) از ديگر انبيا افضل است، زيرا در بارهٴ انبياي پيشين آمده است كه آنان و كتابهاي آسماني آنان يكديگر را تصديق مي‏كنند، ولي در بارهٴ پيامبراكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي‏فرمايد: وي سخن انبياي پيشين را تصديق مي‏كند و بر آنها سيطره و سلطه دارد، و اين تعبير نشانهٴ عظمت قرآن است نسبت به كتابهاي انبياي پيشين و عظمت مقام رسول اكرم نسبت به مقام انبياي گذشته .
علم پیامبر(ص) و گستره آن
     رسول مکرم اسلام منبع علم و دانش بیکران الهی بوده است. عمق و ژرفا و وسعت علمی ایشان به اندازه ای است که احدی غیر از خاندان آن حضرت توانایی تبیین و تشریح این اقیانوس بی انتهای معرفت را ندارد. از آن راستا که سینه آن جناب جایگاه نزول قرآن کریم بود، بخش زیاد و معتنابهی از علوم بیکران رسول خدا(ص) شامل قرآن مجید و دانشهای ظاهری و باطنی مربوط به آن می شود. برای درک عظمت قرآن ـ که مثل و مانندی ندارد ـ و در نتیجه عظمت آورنده آن، لازم است نگاهی به قسمتهایی از معارف و مطالب مطرح شده در این کتاب بیفکنیم.
     1ـ بخش عظيمي از مطالب قرآن، مربوط به اثبات توحيد خدا و اثبات اسماي حسنا يعني توحيد ذات و صفات و افعال و توحيد در عبادت است. قرآن براي مسائلي نظير اثبات وحدت خداي سبحان، اسما و صفات او، حاضر بودن همهٴ موجودات در محضر خداي سبحان و نزديك‏تر بودن رابطهٴ خدا با انسان از رابطهٴ خود انسان به خودش، برهان اقامه مي‏كند.
     2ـ قرآن، معاد و مواقف قيامت را تحليل مي‏كند و به اثبات ضرورت وقوع معاد مي‏پردازد و برزخ و مواقف برزخ را تبيين مي‏كند.
     3ـ قرآن ضرورت بعثت انبيا و كيفيت نزول وحي را با تحليل عقلي تبيين مي‏كند.
     4ـ بخشي از حقايق قرآني به تبيين كيفيّت آفرينش انسان و جهان، و بيان مادهٴ اصلي آفرينش اختصاص دارد.
     5ـ بخشي از حقايقي كه در قرآن آمده، داستان‏هاي پيامبران الهي و امّت‏هاي آنان است.
     6ـ بسياري از مسائل قرآني، اوامر و نواهي و وعده‏ها و وعيدهاست و خداوند متعال از این طریق انسان‏ها را با كيفيّت تنظيم زندگي در دنيا و تأمين آخرت خود آشنا مي‏سازد.
     7ـ بخشی از مطالب قرآن تعليم نيايش‏هايي است که در پرتو آنها كيفيت ارتباط انسان با خدا ارايه مي‏گردد.
     و ...
     به دلیل این که آن حضرت نخستین فیض الهی است، بر تمامی پدیده ها و مخلوقات احاطی علمی دارد. آیت الله جوادی آملی در این باره می نویسد: رسول خدا گستره زمان و حركت تاريخ را درنورديد. لذا حدي براي علم آن حضرت نيست. گذشته را مي‏بيند همان طور كه آينده را مي‏نگرد و چيزي در جهان امكان يافت نمي‏شود جز آنكه پيامبر بر آن آگاه است. اگر در جهان امكان چيزي باشد كه زير پوشش علمي‏ و احاطه وجودي رسول خدا نباشد و برتر از حيطه علمي‏ آن حضرت قرار داشته باشد، لازمه اش این است که آن موجود صادر اول و نخستین فیض الهی باشد نه پيامبر؛ در حالي كه طبق حديث شیعه و سنی، اولين نور كه از خداي سبحان صادر شده، وجود مبارك حضرت رسول است. اولين انسان مخلوق، او بوده آنگاه ساير موجودات جهان امكان با حفظ ترتيب، يافت شده اند. پس هر چه در جهان يافت شود زير پوشش و احاطه علمي‏آن صادر اول است و همه غيب و شهادت، مشهود آن بزرگوار است. 
شفاعت پیامبر(ص) در دنیا و آخرت
     یکی از مقامهای رسول خدا مقام شفاعت است که علاوه بر بسیاری از روایات، در قرآن مجید پیرامون آن سخن به میان آمده است. در آیه 79 سوره اسراء آمده است: « وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى‏ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً »؛ یعنی و بخشى از شب را به بيدارى و نماز شب كه بر شخص تو [اى پيامبر] واجب است بپرداز تا پروردگارت تو را به مقامى شايسته و ستايش برانگيز ارتقا دهد.
     منظور از  «مقام محمود» بنا بر آنچه که در روايات گفته شده، مقام شفاعت است، در اين زمينه در تفسير عياشى، برهان و صافى روايات زيادى نقل شده است، طبرسى در این خصوص می گوید: مفسران اتفاق نظر دارند كه منظور از مقام محمود شفاعت است. در تفسیر الميزان آمده است: مقام محمود، مقام شفاعت كبرى براى رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله است و روايت شیعه و سنی در اين زمینه اتفاق نظر دارند.
     در آیه 64 سوره نساء ـ که مشروعیت توسل و شفاعت از آن فهمیده می شود ـ می خوانیم:«...وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً»؛ یعنی و اگر آنان هنگامى كه برخود ظلم كردند، پيش تو بيايند و از خدا طلب آمرزش كنند و پيامبر هم در حق آنها طلب آمرزش كند، خدا را توبه پذير و بخشايشگر خواهند يافت.
     از این آیه به دست می اید که اگر انسان بعد از توبه از گناه، از آن حضرت هم بخواهد که برای او استغفار کند، حتماً بخشیده می شود. آیت الله جوادی آملی در بخشی از کلام خود ذیل این آیه گوید: این آيه به آمرزش گناهكاران در صورت شفاعت پيامبر اكرم‏(صلي الله عليه و آله و سلم) تصريح مي‏كند.
     با توجه به برخی از روایات معلوم می شود که بعد از وفات آن حضرت هم می توان به محضر آن بزرگوار با زیارت مرقد منورشان شرفیاب شد و به مضمون آین ایه شریف عمل کرد؛ یعنی با توسل به روح مقدس و مطهرشان درخواست کرد که ایشان برای شخص گنهکار از خداوند متعال طلب بخشش کند. از گذشته های دور هم مسلمانان مرقد منور رسول خدا(ص) را زیارت می کردند و به مضمون آیه فوق عمل می کردند. ابن عساكر می گوید: يك نفر عرب باديه‏نشين به سر قبر منور رسول خدا (ص) آمد و از خاك‏هاى آن برداشت و بر سر و صورتش ريخت و خطاب به آن حضرت گفت: يا رسول اللّه، در قرآن تو مى‏خوانيم: آنان (مؤمنان) هر وقت بر خويشتن ستم روا دارند، به تو پناه آرند.
     اينك من هم ستمى در حق خود روا داشته‏ام و به تو پناه آورده‏ام، در باره من  طلب مغفرت بنما.
     از قبر صدايى شنيده شد كه مى‏گفت: «تو بخشوده شدى اى شخص» ابن عساكر مى‏گويد: اين جريان در حضور على (ع) اتفاق افتاد.
     با توجه به مطالبی که پیرامون آیه فوق گفته شده، می توان فهمید که ظاهراً این آیه هیچ ارتباطی به شفاعت پیامبر نسبت به کسانی که از دنیا رفته اند، ندارد.  
منابع
احکام القرآن، ابن عربی، بی نا، بی جا، بی تا.
تفسير احسن الحديث، على اكبر قرشی، بنياد بعثت، تهران، 1377 ش، سوم
الخصال، محمد بن على‏ بن بابویه، ترجمه مرتضى‏ مدرس گیلانی، سازمان چاپ و انتشارات جاويدان‏، تهران‏، 1362 ش‏، اول‏
الطبقات الکبری، محمد بن سعد كاتب واقدى، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران، انتشارات فرهنگ و انديشه، 1374ش.
کتابخانه دیجیتالی اسراء(مجموعه آثار آیت الله جوادی آملی).
كشف الغمه، على بن عيسى‏ اربلی، ترجمه و شرح على بن حسين‏ زواره ای، تحقیق ابراهيم‏ میانجی، انتشارات إسلاميه، تهران‏، 1382 ش‏، سوم‏


٠٧:٢٢ - 1393/09/29    /    شماره : ٣٩٠١٣    /    تعداد نمایش : ٦٧٣



خروج





   مطالب مرتبط
 اخلاق و شمائل پیامبر صلی الله علیه و آله (خبر)
 حكمت ارسال پيامبر اكرم(ص) (خبر)
 زندگی حضرت خدیجه(س) (خبر)
 ختم رسل، خاتم پیغمبران (خبر)
 نگاهی به حیات نورانی رسول خدا(ص) قسمت سوم (خبر)
 نگاهی به حیات نورانی رسول خدا(ص) قسمت دوم (خبر)
 غزوه خیبر (خبر)
 چشمه کوثر حضرت خدیجه (س) (خبر)
 22 اردیبهشت: وفات"عباس بن عبدالمطلب"عموي پيامبر(ص) (خبر)
 هشدار مهم پیامبر (ص) درباره‌ی تهاجم فرهنگی (خبر)
 رویکرد شهرداری در بلوار پیامبر اعظم(ص) قم (خبر)
بازدیدها
امروز :8153
کل بازديدها :17405281
بازديدکنندگان آنلاين :2
بازديدازاین صفحه :321365