نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
صفحه اصلی > دین و اندیشه > فروع دین 


  چاپ        ارسال به دوست

کیفیت الحاق درگفتار امام محمدباقر(ع)

موری که مؤمن هرگز انجام نمی دهد:
مرحوم شیخ صدوق از ابراهیم لیثی، از حضرت امام باقر علیه السلام روایت می کند: ابراهیم گوید: من به حضرت عرض کردم ای پسر رسول خدا! آیا مؤمن مستبصِر که دارای بصیرت و ولایت است چون به مقام معرفت رسد و به کمال نائل آید آیا زنا می کند؟ حضرت فرمود: بار پروردگارا نه. من عرض کردم: آیا لواط می کند؟! حضرت فرمود: بار پروردگارا نه. من عرض کردم: پس آیا دزدی می کند؟! حضرت فرمود: نه. من عرض کردم: پس آیا شراب خمر می خورد؟! حضرت فرمود: نه. من عرض کردم: آیا هیچ یک از این گناهان کبیره و از این زشتی ها و قبائح را به جای نمی آورد؟! حضرت فرمود: نه. من عرض کردم: آیا هیچ گاه هیچ گونه گناهی نمی کند؟! حضرت فرمود: آری او مؤمنِ گناهکار مُلِم است! من عرض کردم: گناهکار مُلِم یعنی چه !؟ حضرت فرمود: آنکه گاهی گناه می کند و بر آن اصرار ندارد! من عرض کردم: سبحان الله! چقدر این داستان شگفت آور است که هیچ وقت مؤمن زنا نمی کند، و لواط نمی کند، و دزدی نمی کند، و شرب خمر نمی نماید، و هیچ یک از گناهان کبیره و قبائح را به جای نمی آورد! حضرت فرمود: از کار خدا عجب نیست، خداوند تعالی هر کاری را که بخواهد می کند، و در کارهایش نیز مورد پرسش و مؤاخذه قرار نمی گیرد! ولی مردم مورد پرسش و مؤاخذه واقع می شوند. ای ابراهیم! از چه در شگفت افتادی؟! هر چه می خواهی بپرس و خودداری مکن، و در پرسش حیا مکن؛ زیرا که این علم را در نمی یابد کسی که از یاد گرفتن آن استکبار ورزد، و یا آنکه حیا کند!

آثار محبت شیعیان و عداوت معاندان:
من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! من در میان شیعیان شما کسی را یافته ام که شراب می خورد، و راه می زند و جاده ها را مخوف و ترسناک می سازد، و زنا می کند، و لواط می نماید، و ربا می خورد، و زشتی ها و قبائح را مرتکب می گردد، و به نماز و روزه و زکوة تهاون و سستی می ورزد، و قطع رحم می نماید، و معاصی کبیره انجام می دهد! پس اینها چه چیزی است؟ و آنچه که فرموده اید که شیعیان نمی کنند به چه علت است؟! حضرت فرمود: ای ابراهیم! آیا در ذهن تو غیر از این اشکال، اشکال دیگری هم خَلجان کرده است؟! من عرض کردم: آری ای پسر رسول خدا! اشکال دیگری است که از این بزرگتر است! حضرت فرمود: ای أبا إسحق! بگو: چیست آن اشکال؟! من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! من در میان دشمنان شما و قیام کنندگان بر علیه شما در ریختن خون شما، کسانی را می یابم که نماز بسیار می خوانند، و روزه بسیار می گیرند، و زکوة مال خود را می دهند، و مرتباً حج و عمره می گذارند، و بر جهاد حرص می ورزند، و کارهای خوب و صله رحم را اختیار می کنند، و حقوق برادران دینی خود را می دهند، و با آنان در اموال خود مواسات می کنند، و از نوشیدن شرابِ خمر، و از زنا، و از لواط، و سائر فحشاء تجنب می ورزند. به چه علت چنانند؟ و از چه سبب چنان شده اند؟! ای پسر رسول خدا، این مطلب را برای من تفسیر کن! و روشن کن! و مبرهن ساز! و گره را باز کن! سوگند به خدا که در این باره فکر بسیار نموده ام و شبها بیدار مانده ام تا آنکه حوصله و طاقت من به پایان رسیده است!

حضرت باقر علیه السلام تبسمی نموده و سپس فرمودند: ای ابراهیم! اینک از ما بیان شافی و کافی، و علم مکنون از خزائن علم خدا، و سر خدا را بگیر و نگاه دار. ای ابراهیم! این دو دسته ای که بیان کردی بگو ببینم اعتقاد آنها چگونه است!؟ من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! من محبان و شیعیان شما را در عین آنکه آن اوصاف و افعال را از آنها برای شما بازگو کردم، چنین می بینم که اگر به یک نفر از آنان به قدر ما بین مشرق و مغرب عالم طلا و نقره داده شود تا دست از محبت و موالات شما بردارند و محبت و موالات غیر شما را بگیرند، چنین نخواهند کرد؛ و اگر صورت ها و بینی های چهره آنان با شمشیرهای بران هدف قرار گیرد و در راه شما کشته شوند، بازگشت نمی کنند و از محبت و ولایت شما منصرف نخواهند شد. و من ناصبان و دشمنان شما را در عین آنکه آن اوصاف و افعال را از آنها برای شما بازگو کردم، چنان می یابم که اگر به یک نفر از آنها به اندازه ما بین مشرق و مغرب عالم طلا و نقره داده شود، تا آنکه از محبت طواغیت زمان و از موالاتشان کنده و بریده شوند و به محبت و موالات شما درآیند، چنان نخواهند کرد. و اگر صورت ها و چهره هایشان هدف شمشیر قرار گیرد و در راه آن طواغیت به قتل برسند، بازگشت نمی کنند و مرتدع نمی شوند. و چنانچه یک نفر از آنها مدحی و منقبتی و فضیلتی از شما بشنود، مُشمئز می گردد و چِندشش می شود و رنگ صورتش تغییر می کند، و بر اساس بُغض و عداوتی که با شما دارند و محبتی که به آنها دارند، آثار کراهت و ناخرسندی در سیمایشان مشهود می شود.

حضرت باقر علیه السلام تبسمی نموده و فرمودند: ای ابراهیم! «ههُنَا هَلَکَتِ الْعَامِلَةُ الناصِبَةُ *تَصْلَی نَارًا حَامِیَةً * تُسْقَی مِنْ عَیْنٍ ءَانِیَةٍ؛ اینجا به هلاکت رسیدند عاملین ناصب که عمل می کنند و به سختی و رنج می افتند، و در آتش داغ و سوزان دوزخ می سوزند و از چشمه آب گرم جهنم می نوشند» (غاشیه/4و5). و از همین جاست که خداوند تعالی فرموده است: «وَ قَدِمْنَا´ إِلَی مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَـهُ هَبَآءً مَنثُورًا؛ ما وارد شدیم بر آن اعمالی که به جای آورده اند و همه را چون گرد و خاشاک به باد فنا دادیم» (فرقان/23).

کیفیت آفرینش طینت مؤمن و کافر:
وای بر تو ای ابراهیم! آیا می دانی که علت و سبب این قضیه چیست؟ و آن رمزی که در این حقیقت از مردم مخفی مانده کدامست؟! من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! شما برای من بیان کنید! و شرح دهید و مبرهن سازید! حضرت فرمود: ای ابراهیم، خداوند تبارک و تعالی پیوسته عالِم و قدیم بوده است و موجودات را از نیستی به وجود آورده است، و کسی که بپندارد که خداوند تعالی اشیاء را از چیزی ایجاد کرده است، حقاً کفر ورزیده است. چون اگر آن چیزی که خداوند موجودات را از آن آفریده است، قدیمی باشد و در ازلیت و هویت با خداوند معیت داشته باشد، آن چیز نیز ازلی خواهد بود؛ بنابراین خداوند همه اشیاء را از نیستی و لاشی ء به وجود آورده است. و از جمله چیزهائی را که خداوند خلق فرمود، زمین پاک و پاکیزه بود که در آن آب زلال و شیرین جاری کرد، و بر آن زمین ولایت ما اهل بیت را عرضه کرد، و آن زمین ولایت را پذیرفت. و خداوند آن آب شیرین و زلال را هفت روز بر روی آن زمین جاری کرد، تا به طوری که تمام نقاط زمین را فرا گرفت و همه جای آنرا پوشانید؛ و پس از آن خداوند آن آب را فرو برد و از برگزیده و انتخاب شده آن گِل، گِلی را برداشت و آن را طین و گِل ائمه علیهم السلام قرار داد. و پس از آن از ثُفاله (تفاله) آن گِل برداشت و شیعیان ما را از آن آفرید. و ای ابراهیم! اگر خداوند همان طور که طینت و گِل ما را دست نخورده باقی گذارد، طینت و گِل شما را هم دست نخورده باقی می گذارد، هر آینه ما و شما چیز واحدی بودیم!

من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! خداوند با طینت ها و گل های ما چه کرد؟ حضرت فرمود: ای ابراهیم، من به تو خبر می دهم! خداوند تعالی بعد از آن، یک زمین شوره زاری که خبیث و متعفن و بدبو بود خلق کرد، و بر روی آن آب شور و تلخ و متعفن و بدبوئی را جاری کرد، و ولایت ما اهل بیت را بر آن عرضه داشت، آن زمین نپذیرفت. و خداوند بر روی آن زمین، آن آب شور و تلخ و گندیده را هفت روز جاری کرد تا تمام نقاط آنرا فرا گرفت و همه جای آنرا پوشانید؛ و سپس آن آب از آن زمین فرو کش کرد و خداوند از گل آن زمین برداشت و طاغیان و پیشوایان آنها را از آن آفرید. و پس از آن، آن گِل را با ثفالة طینت و گِل شما ممزوج کرد؛ و اگر هر آینه آن طینت و گِل را به حال خود می گذارد و با گل و طینت شما ممزوج نمی کرد، آنان هیچگاه شهادتین را بر زبان جاری نمی کردند و نماز نمی خواندند و روزه نمی گرفتند و زکوة نمی دادند و به حج نمی رفتند و اداءِ امانت نمی نمودند و حتی در شکل و صورت نیز با شما مشابهتی نداشتند. و حقاً برای مؤمن چیزی سخت تر و شکننده تر از آن نیست که صورت دشمنش را همانند صورت خود ببیند.

لحوق و انتقال اعمال پاک و خبیث به مؤمنین و کفار در آخرت:
من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! خداوند با این دو طینت و گل چه عملی انجام داد؟! حضرت فرمود: اول با آن آب اول که شیرین بود و آب دوم که تلخ بود، این دو گِل را ممزوج کرد، و پس از آن آنها را خوب بهم مالید و سپس مُشتی از آن برگرفت و گفت: این برای بهشت است و باکی نیست، و مشتی دیگر برگرفت و گفت: این برای آتش است و باکی نیست. بعداً این دو قبضه گرفته شده را مخلوط کرد؛ و بنابراین از سِنخ مؤمن و طینت او بر سنخ کافر و طینت او قرار گرفت، و از سنخ کافر و طینت او بر سنخ مؤمن و طینت او قرار گرفت.

و علیهذا، آنچه را از اعمال زشت، چون زنا، یا لواط، یا ترک نماز و روزه، و یا ترک حج و جهاد، و یا جنایتی و یا معصیت کبیره ای از این کبائر در شیعیان ما دیدی! آن عمل از گِل و طینت دشمن ما و عنصر آن ناصبی است که ممزوج در آن شده است؛ چون اکتساب گناهان و قبائح و کبائر از سنخ و عنصر و طینت ناصبی و دشمن است. و آنچه را از اعمال نیک، چون مواظبت بر نماز و روزه و زکوة و حج و جهاد و سائر أبواب بِر و نیکوئی، در دشمنان و نواصب دیدی! آن عمل از گل و طینت مؤمن و سنخ اوست که ممزوج در آن شده است؛ چون اکتساب حَسنَات و عمل کردن به خیرات و اجتناب از گناهان، از سنخ و عنصر و طینت مؤمن است. و چون تمام این اعمال و یکایک از آنها بر خداوند متعال عرضه شود، می گوید: من عادل هستم که هیچ وقت ستم نمی کنم، و انصاف دهنده ای هستم که هیچ گاه ظلم نمی نمایم، و حاکمی هستم که هیچ وقت حیف و میل نمی نمایم و دور از حق فرمانی ندارم؛ کارهای زشتی را که مؤمن مرتکب شده است، به سنخ ناصب و طینت او مُلحَق سازید! و کارهای نیکی را که ناصب کسب کرده است، به سنخ مؤمن و طینت او مُلحَق کنید! و هر چیزی را به اصل خودش باز گردانید!

«فَإنی أَنَا اللَهُ لاَ إلَهَ إلا أَنَا؛ عَالِمُ السر وَ أَخْفَی، وَ أَنَا المُطلِعُ عَلَی قُلُوبِ عِبَادِی، لاَ أَحِیفُ وَ لاَ أَظْلِمُ وَ لاَ أُلْزِمُ أَحَدًا إلا مَا عَرَفْتُهُ مِنْهُ قَبْلَ أَنْ أَخْلُقَهُ؛ و به درستی که من خداوند هستم که هیچ معبودی جز من نیست؛ و بر اسرار و مخفی تر از آنها علم دارم، و بر اندیشه ها و افکار بندگان خود مطلع هستم، هیچ گاه ظلم نمی کنم و ستم روا نمی دارم، و هیچ کس را مجبور و ملزم به چیزی نمی کنم مگر همان چیزی را که از او قبل از خلقت او می دانستم».

تفسیر امام باقر علیه السلام از نگه داشتن بنیامین توسط حضرت یوسف علیه السلام:
و پس از این بیان حضرت باقر علیه السلام فرمودند: ای ابراهیم! این آیه را بخوان! من عرض کردم: ای پسر رسول خدا! کدام آیه را؟! حضرت فرمود: گفتار خداوند تعالی را: «قَالَ مَعَاذَ اللَهِ أَن نَأْخُذَ إِلا مَن وَجَدْنَا مَتَـعَنَا عِندَهُ و´ إِنا´ إِذًا لَظَـلِمُونَ؛ (وقتی که یوسف علیه السلام خواست برادرش بنیامین را نگاهدارد برادران یوسف گفتند: ای عزیز مصر! ما پدر پیری داریم، یک نفر از ما را به جای او بستان! و در این صورت ما تو را از نیکوکاران می دانیم ) یوسف گفت: پناه می بریم به خدا از اینکه بگیریم و اخذ کنیم مگر همان کسی را که ما متاع خود را نزد او یافته ایم! و اگر چنان کنیم حقاً ما از ستم کاران می باشیم» (یوسف/79). این آیه، معنای ظاهرش همانست که شما می فهمید! ولی سوگند به خدا که معنای باطنش همانست که من بعینه گفتم! ای ابراهیم! قرآن ظاهری دارد و باطنی، و محکمی و متشابهی، و ناسخی و منسوخی!

کیفیت جداسازی اعمال پاک و خبیث از مؤمنان و کفار:
و سپس فرمود: ای ابراهیم! مرا آگاه کن از خورشید که چون طلوع کند و شعاعش در شهرها ظاهر گردد، آیا آن شعاع از قرص خورشید جداست؟! من عرض کردم: در حال طلوعش جداست! حضرت فرمود: آیا اینطور نیست که آن شعاع متصل به خورشید است، و بنابراین چون خورشید غروب کند آن شعاع به آن برمی گردد؟! من عرض کردم: آری! حضرت فرمود: همینطور هر چیزی به سنخ خودش و جوهر خودش و اصل خودش بازگشت می کند؛ و چون روز قیامت برپا شود، خداوند تعالی طینت و گِل ناصبی را با تمام اثقال و اوزارش و با تمام خطاها و بارهایش از مؤمن جدا می کند و آنها را می کَنَد، و همه را به ناصبی مُلحَق می کند؛ و طینت و گِل و سنخ مؤمن را با تمام حَسَنات و طرق مختلفه خیرات و نیکی ها و کوشش و اجتهاد را از ناصبی می کَنَد و جدا می کند، و همه را به مؤمن مُلحَق می کند! آیا در این عمل، تو ظلم و عداوتی می بینی؟! من عرض کردم: نه، ای پسر رسول خدا! حضرت فرمود: اینست سوگند به خدا، قضاوت جدا کننده و تمییز دهنده، و حکم قاطع، و عدالت آشکار. خداوند مورد پرسش واقع نمی شود، و ایشان مورد پرسش قرار می گیرند! ای ابراهیم! «الْحَق مِن رَبکَ فَلاَ تَکُن مِنَ الْمُمْتَرِینَ؛ حق از جانب پروردگار توست! و بنابراین از شک آورندگان مباش!» (آل عمران/60).

اینست حکم ملکوت! من عرض کردم: ای پسر رسول خدا، حکم ملکوت چیست؟! حضرت فرمود: حکم خدا و حکم پیامبرانش، و قصه خضر علیه السلام و موسی علیه السلام، در آن وقتی که موسی از خضر درخواست مصاحبت را نمود و خضر در پاسخ او گفت: «إِنکَ لَن تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا * وَ کَیْفَ تَصْبِرُ عَلَی مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا؛ ای موسی، تو هیچ گاه توان و قدرت آنرا نداری که بتوانی با من دوام بیاوری! و چگونه می توانی دوام بیاوری و شکیبا باشی در امری که خبرویت نداری! و بر اطراف و جوانبش علم و اطلاع نداری؟!» (کهف/67 و 68).

ای ابراهیم! تعقل کن و تفهم بنما! موسی کارهای خضر را به باد انکار گرفت و افعال او را فظیع و ناشایسته دانست، تا به جائی که خضر به موسی گفت: «مَا فَعَلْتُهُ و عَنْ أَمْرِی؛ من این کارها را از نزد خود به جا نیاوردم (و حقا از روی امر خدا انجام دادم )» (کهف/82). ای ابراهیم! و ای بر تو، از این ناحیه قرآن تلاوت می شود و اخبار از جانب خداوند تعالی می رسد؛ هر کس یک حرف از آن را انکار کند، کفر ورزیده و شرک آورده و خداوند تعالی را رد کرده است.

ابراهیم لَیْثی می گوید: من با آنکه چهل سال بود این آیات را در قرآن می خوانده ام، گویا تا آن روز اصلاً نفهمیده بودم، و آن روز بود که فهمیدم. من عرض کردم: چقدر شگفت انگیز است، ای پسر رسول خدا! که حسنات دشمنان شما را بگیرند و به شیعیان شما رد کنند، و سیئات محبان شما را بگیرند و بر دشمنان و معاندان شما رد کنند؟! حضرت فرمود: آری این چنین است؛ سوگند به خداوندی که هیچ معبودی جز او نیست، آن خدائی که دانه را می شکافد و جان را می آفریند و زمین و آسمان را آفریده است؛ من به تو خبری ندادم مگر عین حق! و تو را آگاه نکردم مگر بر عین صدق! «وَ مَا ظَلَمَهُمُ اللَهُ؛ خداوند بر ایشان ستم ننموده است» (آل عمران/117 ). و این واقعیتی را که بتو خبر دادم، همگی آن در قرآن یافت می شود. ابراهیم گوید: عرض کردم: آیا این مطلب نیز بعینه در قرآن آمده است؟ حضرت فرمودند: آری در بیشتر از سی مورد در قرآن موجود است. آیا دوست داری من برای تو این آیات را بخوانم ؟! من عرض کردم: آری ای پسر رسول خدا!

استدلال حضرت إمام محمد باقر علیه السلام در لحوق و الحاق به آیات قرآن
حضرت فرمود: خداوند تعالی می فرماید: «وَ قَالَ الذِینَ کَفَرُوا لِلذِینَ ءَامَنُوا اتبِعُوا سَبِیلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطَـیَـکُمْ وَ مَا هُم بِحَـمِلِینَ مِنْ خَطَـیَـهُم مِن شَیْءٍ إِنهُمْ لَکَـذِبُونَ * وَلَیَحْمِلُن أَثْقَالَهُمْ وَ أَثْقَالاً مَعَ أَثْقَالِهِمْ؛ و کسانی که کافر شده اند به کسانی که ایمان آورده اند می گویند: شما از راه و روش ما پیروی کنید! و در این صورت ما مسؤول خطاهای شما هستیم! در حالی که به هیچ وجه نمی توانند هیچ چیزی از خطاهای آنها را بر عهده گیرند و حمل کنند و آنها دروغ می گویند، و آنها بارهای خودشان را حمل می کنند و بارهای دیگری را نیز با بار خودشان حمل می کنند» (عنکبوت/12 و 13).

ای ابراهیم! آیا می خواهی زیاده از این برای تو بگویم؟! من عرض کردم: آری ای پسر رسول خدا! حضرت فرمود: «لِیَحْمِلُو´ا أَوْزَارَهُمْ کَامِلَةً یَوْمَ الْقِیَـمَةِ وَ مِنْ أَوْزَارِ الذِینَ یُضِلونَهُم بِغَیْرِ عِلْمٍ أَلاَ سَآءَ مَا یَزِرُونَ؛ برای آنکه بارهای خود را به طور کامل در روز قیامت، خودشان حمل کنند، و هم چنین از بارهای کسانی را هم که آنها را از روی جهالت گمراه کرده اند اینان خودشان حمل کنند؛ آگاه باشید که این بد قسم بارکشی است» (نحل/25).

 برگرفته شده ازسایت : طهور


١١:٢٣ - 1391/01/02    /    شماره : ١٣٨٨    /    تعداد نمایش : ٧٦٨



خروج





   مطالب مرتبط
 سرافكندگی علما (خبر)
 سایه نور (خبر)
 نابینائی كه امام را دید (خبر)
 حفظ یاران (خبر)
 صمیمیت با مردم (خبر)
 خلفای معاصر امام جواد(ع) (خبر)
 زندگی و رویدادهای عصر امام محمدباقر(ع) (خبر)
 پژوهشی در زندگانی امام محمد باقر (ع) (خبر)
 11 اردیبهشت: ميلاد "امام محمدباقر"(ع) بنا به روايتي (خبر)
 چهارشنبه6فروردین:شهادت آيت ‏اللَّه سيد محمد باقرصدر (خبر)
 سه شنبه19فروردین:شهادت آيت ‏اللَّه"سيدمحمدباقرصدر" (خبر)
بازدیدها
امروز :142
کل بازديدها :15857473
بازديدکنندگان آنلاين :2
بازديدازاین صفحه :223905