صفحه اصلی > مناسبت ها 


  چاپ        ارسال به دوست

سه‌شنبه 18 دی‌ 1397 ش 1 جمادی الاول 1440 ق

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

سه‌شنبه 18 دی‌ 1397 ش

1 جمادی الاول 1440 ق

*      صدور حكم تحريم تنباكو توسط ميرزاي بزرگ شيرازي(1309 ق)

يكي از امتيازات ننگيني كه در زمان قاجار نتايج نامطلوبي را به بار آورد امتياز انحصار تنباكو معروف به امتياز رِژي بود. به موجب اين امتياز كه در زمان ناصرالدين شاه قاجار با تالبوت انگليسي منعقد شد، شركت رِژي به مدت 55 سال صاحب حق انحصاري تجارت تنباكوي ايران و حتي نظارت در زراعت آن شناخته مي‏شد. وقتي مردم، اين قرارداد را با قرارداد مشابهي كه با دولت عثماني منعقد شده بود مقايسه كردند، از بابت اين كه منفعت بسيار كمتري نصيب كشور شده است دست به اعتراض زدند. با گسترده شدن اعتراضات مردمي و پيگيري علماي بزرگ تهران از جمله حاج ميرزا حسن آشتياني، اين اعتراضات شكلي وسيع به خود گرفت و سرانجام حكم تحريم استعمال تنباكو توسط ميرزاي بزرگ شيرازي، تكليف مردم و شاه را يكسره كرد. پس از صدور اين فتوا كه استعمال تنباكو به هر نحو را در حكم محاربه با امام زمان(عج) عنوان كرده بود، مردم قليان‏ها را شكستند و انبارهاي توتون را به آتش كشيدند. تاثير اين فتوا به حدي بود كه در درون دربار قاجار نيز كسي از تنباكو استفاده نمي‏كرد. سرانجام ناصرالدين شاه قاجار مجبور شد كه اين قرارداد را فسخ نموده و مقداري غرامت به شركت رژي پرداخت كند.

*      تولد سياستمدار و نويسنده‏ ي ايراني شريف ‏الدين كاشاني(459 ق)

*       قتل "ميرزا محمدتقي خان اميركبير" در كاشان به دستور "ناصرالدين شاه قاجار" (1230ش)

ميرزا تقي خان اميركبير در حدود سال 1187 ش در روستاي هزاوه در اراك به دنيا آمد. وي پس از طي مراحل پيشرفت و ترقّي علمي و سياسي به صدر اعظمي حكومت ناصرالدين شاه قاجار برگزيده شد و در طول چهار سال صدراعظمي خويش خدمات شايسته و فراواني به ملت و حكومت نمود. اصلاح امور مالي، سر و سامان دادن به وضع ارتش، تلاش در رواج خودكفايي ملي، گسترش فعاليت‏هاي علمي و تأسيس مؤسسات آموزشي  (مانند دارالفنون تهران) مبارزه با عقايد و انحرافات مذهبي، بي‏اعتنايي به خواسته‏ها و تهديدات قدرت‏هاي خارجي و قطع ايادي و جاسوسان استعماري، از جمله فعاليت‏ها و تلاش‏هاي پيگير او در اين ايام بود. در اين حال، درباريان به ويژه مادر ناصرالدين شاه كه منافع خود را در خطر مي‏ديدند شاه را تحريك كرده كه اميركبير را از صدر اعظمي خلع نمايد. سرانجام با جوّسازي و شايعه‏پراكني دولت‏هاي استعماري و ايادي داخلي آنان عليه اميركبير، ناصرالدين شاه وي را از صدارت خلع كرده و فقط عنوان فرمانده كل قشون را براي او باقي گذاشت. چند روز بعد او را به حكومت كاشان منصوب كرد و اميركبير را به طرف كاشان حركت دادند كه در حقيقت او را تبعيد نمودند. آنگاه تمام عناصر مخالف داخلي و خارجي كه در زمان صدارت اميركبير در كمين نشسته بودند، از ترس تغيير نظر شاه و عفو اميركبير، دست به دست هم دادند و حكم قتل او را از شاه گرفتند. سرانجام اين صدراعظم لايق و با كفايت، در روز جمعه 18 دي ماه 1230 ش برابر با 18 ربيع الاول 1268 ق در 43 سالگي به قتل رسيد و بدنش را در كربلا به خاك سپردند.

*       مرگ "مظفرالدين شاه قاجار" و جانشيني فرزندش "محمدعلي ميرزا" (1285ش)

مظفرالدين شاه، پنجمين پادشاه سلسله قاجاريه بود كه پس از چهل سال وليعهدي در 44 سالگي به سلطنت رسيد. دوران حكومت او برابر با آغاز قيام مشروطه به رهبري روحانيت در اثر ظلم و فساد دربار و فقر و فساد در جامعه بود كه در نهايت به پيروزي اين نهضت منجر شد و شاه قاجار، فرمان مشروطيت را صادر كرد. از آن پس مقدمات تشكيل مجلس شوراي ملي و تدوين قانون اساسي انجام گرفت. ولي اجل به شاه مهلت نداد و وي ده روز پس از امضاي قانون اساسي مشروطه، در 18 دي 1285 ش برابر با 24 ذي‏قعده 1324ق در 54 سالگي درگذشت. مظفرالدين شاه در حالي كه مردم ايران نيازهاي اوليه خود را به سختي تهيه مي‏كردند، چندين بار به سفرهاي دراز مدت اروپايي رفت و قرض‏ها و وام‏هاي زيادي گرفت تا هزينه خوشگذراني‏هاي خود را تامين نمايد. از اين رو، كشور بيش از پيش مقروض خارجيان گرديد و حقوق مردم بيشتر از قبل پايمال شد. وي در دوران پادشاهي خود، امتيازات زيادي به بيگانگان اعطا كرد و در مقابل مبلغ ناچيزي، منابع زيرزميني ايران را براي مدت شصت سال به فرانسويان داد. پس از مظفرالدين شاه، فرزند بزرگش، محمدعلي ميرزا، كه نواده دختري اميركبير بود به پادشاهي رسيد و دور تازه‏اي از استبداد و ديكتاتوري آغاز گشت.

*       رحلت آيت‏ اللَّه "سيدمحمد طباطبايي" از رهبران مذهبي نهضت مشروطيت ايران (1299ش)

آيت‏اللَّه سيد محمد بن صادق طباطبايي در سال 1220ش  (1258 ق) در كربلا به دنيا آمد. تحصيلات مقدماتي و مبادي علوم را نزد پدر فرا خواند و سپس در تهران از محضر فيلسوف بزرگ زمان، ميرزا ابوالحسن جلوه استفاده كرد. از آن پس راهي عتبات گرديد تابه مقام اجتهاد نائل آمد و جزو خواص يارانِ ميرزاي شيرازي شده، در امور سياسي، طرف مشورت او قرار گرفت. سيد محمد پس از واقعه تحريم تنباكو، از طرف ميرزاي شيرازي به تهران رفت و به ارشاد و هدايت مردم مشغول شد. پس از چندي، وي دعوت آيت‏اللَّه عبداللَّه بهبهاني را براي مبارزه با دولت پذيرفت و در اعتراض به اعمال دولت، به همراه مردم در حرم حضرت عبدالعظيم تحصُّن كرد. فعاليت آيت‏اللَّه طباطبايي به مرور وسعت يافت تا جايي كه به يكي از رهبران اصلي مشروطيت در ايران تبديل شد. با روي كار آمدن محمدعلي شاه و به توپ بستن مجلس، مدتي به مشهد رفت و پس از فتح تهران به تهران مراجعت كرد. سيد محمد طباطبايي با ورود نيروهاي روس و انگليس به ايران، در جريان جنگ جهاني اول به تركيه رفت و پس از شش ماه به ايران بازگشت. از آن پس در امور سياسي دخالت نكرد تا اين كه در 18 دي ماه 1299 ش برابر با 28 ربيع الثاني 1339 ق در 79 سالگي وفات يافت و در حرم عبدالعظيم به خاك سپرده شد. طباطبايي، انديشه‏اي آزاد و تفكري اصلاح طلبانه داشت و آشنايي وي با سيد جمال الدين اسدآبادي، تأثيري شگرف در شكل‏گيري تفكرات او داشت.

*       اشغال هويزه توسط مزدوران بعثي عراق (1359 ش)

پس ازمحاصره هويزه توسط دشمن بعث، تعدادي از بسيجيان به فرماندهي سيد محمد حسين علم‏الهدي به دفاع برخاسته و به نبردي سخت پرداختند. اما اين مقاومت به شهادت اين پاسداران جان بركف منتهي شد. در پي اين حادثه، نيروهاي دشمن در 18 دي 1359 ش وارد هويزه شده و آن را اشغال كردند. پس از آن، فرمانده نيروهاي عراقي دستور داد تعدادي از مردم بي‏گناه را دست بسته در يك گودال قرار داده و به شهادت برسانند. سپس عراقي‏ها تمام شهر را با ديناميت و بلدوزر نابود كرده و هويزه را به تلي خاك تبديل نمودند.

*       عمليات كوچك ايذايي در منطقه البَكر و اَلاُميه توسط سپاه (1366ش)

*      درگذشت حجت الاسلام و المسلمین استاد علی دوانی ( 1385 ش/ 18 ذوالحجه 1427 ق)

حجت الاسلام و المسلمين علی دوانی به سال ۱۳۰۸ در قصبه دوان شش کیلومتری شمال کازرون به دنیا آمد. تحصیلات خود را در زادگاهش آغاز کرد در سال ۱۳۱۶ به آبادان رفته، در مدرسه فنی در رشته مکانیک مشغول به تحصیل شد. سال ۱۳۲۷ تحصیلات حوزوی خود را در نجف آغاز کرد و سال ۱۳۲۷ تحصیلات خود را در قم ادامه داد. وی از بدو ورود به حوزه علمیه قم نویسندگی را آغاز کرد. از وی مقالات متعددی نیز در شرح حال فقها و علما در مجلات دینی، به ویژه مجله مکتب اسلام چاپ شده‌است. تحصیلات عالی حوزوی را در درس خارج سید حسین طباطبایی بروجردی و امام خمینی (ره) دنبال کرد. در سال ۱۳۲۸ با یکی از نوادگان وحید بهبهانی ازدواج کرد. علی دوانی از شخصیت‌های هوادار نهضت خمینی بود وی پس از پایان موفقیت‌آمیز قیام عمومی علما و مراجع به رهبری امام خمینی (ره) علیه تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، کتاب «نهضت دوماهه روحانیون» را به نگارش درآورد. در پی ادامه بازداشت امام خمینی (ره) بعد از سخنرانی روز عاشورا در اسفند ماه سال ۱۳۴۲، وی با دیگر علمای حوزه علمیه قم تلگراف اعتراض آمیزی به منصور نخست‌وزیر وقت مخابره کردند. در ۲۹ اسفند ۱۳۴۲ نامه سر گشاده‌ای از طرف جمعی از طلاب و فضلای حوزه علمیه قم دربارة اجرا نشدن قوانین اسلامی و قانون اساسی کشور و پایان دادن به وضع سیاسی موجود و بازگشت امام خمینی (ره) به ایران به امیرعباس هویدا نوشته شد که دوانی یکی از امضاکنندگان آن نامه بود. در سال ۱۳۴۴ به مناسبت شهادت امام صادق (علیه السلام) و سالگرد واقعه مدرسه فیضیه قم، در این مدرسه مراسم سوگواری برگزار شد که وی نیز در آن مجلس سخنرانی کوتاهی ایراد کرد. پس از تأسیس حسینیه ارشاد توسط مرتضی مطهری برای ایراد سخنرانی دعوت شد و در این مدت در اغلب جلسات روحانیت مبارز تهران شرکت کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ وی به جمع‌آوری منابع تاریخی، اعلامیه‌ها و بیانیه‌ها همت گماشت. پس از گردآوری منابع، کتاب ۱۰ جلدی «نهضت روحانیون ایران» را در سال ۱۳۵۸ منتشر کرد که از آثار قابل توجه وی در زمینه تاریخ انقلاب اسلامی می‌باشد. وی علاوه بر تألیف، در مؤسسات آموزش عالی به تدریس تاریخ اسلام اشتغال داشت. از او بیش از شصت اثر منتشر شده‌است، کتاب «خاطرات من از استاد مطهری» حاوی نکاتی مغفول در تاریخ انقلاب اسلامی است. سر انجام وی در شامگاه روز دوشنبه ۱۸ دی ماه ۱۳۸۵ درگذشت و پیکر او در حرم حضرت معصومه (سلام الله علیها) به خاک سپرده شد.


٠٧:٤٧ - 1397/10/01    /    شماره : ٦٧٨٠٩    /    تعداد نمایش : ٣٦



خروج





   مطالب مرتبط